Triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, tạo bước chuyển đột phá trong phát triển TP Hồ Chí Minh

Cùng dự có đồng chí Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo.

Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội có hiệu lực từ ngày 1/8/2023 bao gồm 44 cơ chế, chính sách trong 7 lĩnh vực khá toàn diện, trong đó có 27 chính sách mới, đặc thù áp dụng tại thành phố với tinh thần tháo gỡ tối đa các rào cản, cho phép thành phố được áp dụng thể chế, chính sách vượt trội nhằm tạo điều kiện cho thành phố có bước phát triển đột phá phát huy vai trò là một cực tăng trưởng, đầu tàu, dẫn dắt và đóng góp tốt hơn cho phát triển kinh tế của Vùng kinh tế động lực và cả nước.

Ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 850/QĐ-TTg ngày 15/7/2023 thành lập Ban Chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 98/2023/QH15 do trực tiếp Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng Ban Chỉ đạo; đồng thời, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có Quyết định số 896/QĐ-TTg ngày 27/7/2023 phân công nhiệm vụ triển khai thực hiện Nghị quyết.

Quang cảnh Hội nghị.

Qua gần 4 tháng triển khai Nghị quyết số 98, được sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo, sự vào cuộc khẩn trương, toàn diện, tích cực của bộ máy các cấp, các ngành của Thành phố Hồ Chí Minh, sự phối hợp chặt chẽ với các Bộ, cơ quan Trung ương, việc triển khai Nghị quyết số 98 đã đạt nhiều kết quả đáng khích lệ, cụ thể như sau:

Về phía các Bộ: được giao nhiệm vụ soạn thảo 3 Nghị định của Chính phủ và 2 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Hiện nay, các Bộ đã trình ban hành 2 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ để hướng dẫn, triển khai Nghị quyết là: Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Ban hành về quy định việc phân cấp, trình tự, thủ tục điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu chức năng, điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị, điều chỉnh cục bộ quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật; Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục và phân công cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy định chi tiết thi hành Nghị quyết.

Về phía thành phố: Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh được giao chủ trì 9 nhiệm vụ và tham mưu trình Hội đồng nhân dân thành phố 13 nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân. Đến nay, thành phố đã ban hành 1 Quyết định và tham mưu Hội đồng nhân dân ban hành 6 Nghị quyết nhằm triển khai các chính sách được giao, gồm:

Về huy động, sử dụng nguồn lực: Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành các Nghị quyết gồm: Nghị quyết về điều chỉnh Chương trình giảm nghèo giai đoạn 2021-2025; Nghị quyết về quy định quy mô tổng mức đầu tư tối thiểu của dự án đầu tư theo phương thức PPP trong lĩnh vực y tế, giáo dục-đào tạo, thể thao và văn hóa; Nghị quyết ban hành Danh mục dự án Đầu tư xây dựng nâng cấp, mở rộng, hiện đại hóa công trình đường bộ hiện hữu được áp dụng loại Hợp đồng BOT; Nghị quyết quy định về hỗ trợ lãi suất đối với các dự án đầu tư được Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh (HFIC) cho vay thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế-xã hội;

Trên cơ sở các Nghị quyết trên, thành phố đã có cơ sở pháp lý sử dụng vốn đầu tư công từ ngân sách của thành phố ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố để cho vay hỗ trợ giảm nghèo, giải quyết việc làm, giải quyết vấn đề an sinh, xã hội của thành phố.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại Hội nghị.

Thành phố đã ban hành mức quy mô đầu tư tối thiểu của các dự án PPP trong lĩnh vực y tế, giáo dục đào tạo, xây dựng trường lớp và thể thao-văn hóa, làm cơ sở thu hút đầu tư theo hình thức PPP trong lĩnh vực thể thao, văn hóa.

Ngoài ra, sau khi được giải thích về pháp luật, Thành phố đã ban hành Nghị quyết bổ sung 119 nghìn tỷ đồng tăng thêm từ nguồn ngân sách thành phố trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.

Về tổ chức bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả: Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành Nghị quyết số 80/NQ-HĐND thông qua Đề án cơ cấu, số lượng cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách tại các phường, xã, thị trấn theo quy mô dân số, hoạt động kinh tế và đặc điểm địa bàn, nhằm tạo sự linh hoạt, tăng tính chủ động cho thành phố trong xây dựng nguồn lực tại cơ sở đáp ứng công tác triển khai các nội dung quản lý nhà nước tại địa phương.

Về các nhiệm vụ khác: các quy định trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa có quy mô dưới 500 ha; triển khai chính sách tại thành phố Thủ Đức: duyệt, phê duyệt điều chỉnh nhiệm vụ và đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết các đồ án trên địa bàn; phân cấp, ủy quyền từ Ủy ban nhân dân thành phố Thủ Đức, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Thủ Đức cho các cơ quan chuyên môn… đã từng bước được triển khai.

Phát biểu ý kiến kết luận Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Thành phố Hồ Chí Minh có bề dày truyền thống về sự năng động, sáng tạo, tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh, không gian phát triển rất lớn, cả nước và quốc tế kỳ vọng lớn nhưng khung pháp lý, cơ chế, chính sách còn hạn hẹp; đòi hỏi chúng ta phải giải quyết mâu thuẫn này.

Do đó, chúng ta suy nghĩ phải chín, tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm vì thời gian, kinh nghiệm, con người có hạn; phải có tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận phù hợp để giải quyết những hạn chế, bất cập của thành phố.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần phải tháo gỡ khó khăn, vượt qua thách thức, tăng cường phân cấp, phân quyền, giảm thủ tục hành chính; phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành với thành phố.

Vừa qua, chúng ta đã thành lập Ban Chỉ đạo 850 để thực hiện các Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước là rất phù hợp. Hội nghị này nhằm rà soát việc từ khi thành lập Ban Chỉ đạo đến nay đã làm được gì, chưa làm được gì, nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan, cần rút kinh nghiệm gì? Theo Thủ tướng, hội nghị của Ban Chỉ đạo sắp tới cần tổ chức vào quý I/2024 để có kế hoạch rõ ràng cho những công việc tiếp theo.

Thủ tướng nêu rõ, kể từ khi triển khai Nghị quyết này, chúng ta đã chuyển biến tư duy về nhận thức, giải quyết các vướng mắc của thành phố ngày càng tốt hơn; góp phần tạo động lực, niềm tin, có công cụ thúc đẩy, góp phần phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đúng hướng, phù hợp tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh; góp phần cho các bộ, ngành, cơ quan liên quan và Thành phố Hồ Chí Minh tự tin hơn để xây dựng các chính sách đặc thù phù hợp, hiệu quả; triển khai một số công việc ban đầu có kết quả tích cực, góp phần cho Thành phố bảo đảm tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước, tháng sau cao hơn tháng trước.

Về những vấn đề hạn chế, bất cập, chưa làm được, Thủ tướng nêu rõ, một số bộ, ngành tư tưởng chưa thông, cách làm dè dặt; do đó phải có tư tưởng tiến công hơn nữa, chủ động hơn nữa để triển khai công việc tốt hơn; việc phối hợp giữa các bộ, ngành với thành phố phải hiệu quả, chặt chẽ hơn; tăng cường phân cấp, phân quyền mạnh mẽ; cách giải quyết khó khăn, vướng mắc phải ở tầm cao hơn, mạnh mẽ vì dụ như vấn đề phát triển hệ thống đường sắt phải được giải quyết với bài toán tổng thể, có trọng tâm, trọng điểm; triển khai các đề án, dự án mang tính xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái, giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí.

Thủ tướng cũng yêu cầu thành phố cần phải quy hoạch lại, chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cập nhật các quy hoạch lớn của đất nước, công nghiệp hóa nông nghiệp.

Thủ tướng cũng lưu ý giải quyết thủ tục hành chính phải căn cứ vào đặc thù thực tiễn về dân số, địa giới hành chính; nêu rõ, thành phố cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, giảm phiền hà, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp.

Nhân dịp này, Thủ tướng cũng cho ý kiến về các đề xuất, kiến nghị của thành phố liên quan các vấn đề như xây dựng các Nghị định liên quan phát triển Thành phố phải được thực hiện theo thủ tục rút gọn; cơ chế mua bán điện trực tiếp, nghiên cứu đầu tư xây dựng cảng Cần Giờ; phát triển trung tâm tài chính quốc tế, việc áp dụng chuẩn nghèo theo đặc thù của thành phố; đẩy nhanh tiến độ triển khai cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành; một số cơ chế thí điểm về thúc đẩy đổi mới sáng tạo; khai thác hiệu quả sông Sài Gòn; hình thành sàn giao dịch tín chỉ carbon…