Triển khai hệ thống chỉ tiêu thống kê địa phương

Số liệu thống kê ở cấp địa phương có vai trò quan trọng trong công tác quản lý và điều hành chính sách. Chính vì vậy, đầu năm nay, Chính phủ đã ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê tỉnh, huyện, xã nhằm rút gọn, bổ sung và nâng cao hiệu quả của hệ thống chỉ tiêu này. Đến nay, nhiều địa phương đã tích cực bắt tay vào triển khai điều tra thống kê số liệu bức tranh kinh tế xã hội của địa phương mình.
Cán bộ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn theo dõi giám sát tàu đánh bắt xa bờ tại tỉnh Phú Yên. Ảnh: BẮC SƠN
Cán bộ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn theo dõi giám sát tàu đánh bắt xa bờ tại tỉnh Phú Yên. Ảnh: BẮC SƠN

Lấp khoảng trống số liệu thống kê địa phương

Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã ban hành kèm theo Quyết định số 54/2016/QĐ-TTg ngày 19/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 54) được xây dựng trên cơ sở Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia ban hành theo Luật Thống kê và Nghị định số 97/2016/NĐ-CP ngày 1/7/2016 quy định nội dung chỉ tiêu thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia.

Nhiều địa phương đánh giá, việc thu thập, tổng hợp số liệu thống kê trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện theo Quyết định 54 về cơ bản đáp ứng thông tin đầu vào quan trọng cho Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia và yêu cầu quản lý trên địa bàn trong thời gian qua. Tuy nhiên, cho đến nay, Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã đã bộc lộ một số hạn chế bất cập khi nhu cầu thông tin của các cấp lãnh đạo địa phương đòi hỏi ngày càng cao để đáp ứng mục tiêu quản lý, điều hành kinh tế - xã hội trong thời kỳ phát triển và hội nhập nên cần bổ sung các kỳ báo cáo tần suất nhanh (kỳ tháng, kỳ quý).

Bên cạnh đó, việc thiếu các chỉ tiêu thống kê nhằm cung cấp thông tin phản ánh đầy đủ sự vận động của những hiện tượng kinh tế - xã hội mới cũng như để đánh giá, lượng hóa việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước phù hợp với điều kiện thực tế mới như: chỉ tiêu “Năng suất lao động”, “Tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong tổng sản phẩm trên địa bàn”; “Chi phí logistics so với tổng sản phẩm trên địa bàn”; “Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong tổng sản phẩm trên địa bàn”; “Thu nhập bình quân đầu người 1 tháng”...

Đặc biệt hệ thống chỉ tiêu thống kê theo Quyết định 54 cũng thiếu những chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, chỉ tiêu giá trị để lãnh đạo các cấp có cơ sở trong việc đánh giá, chỉ đạo điều hành và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Chính vì vậy, để bảo đảm thống nhất giữa Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã với Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia và các Hệ thống chỉ tiêu thống kê bộ, ngành cũng như đáp ứng yêu cầu quản lý của địa phương, ngày 24/2/2023, Chính phủ đã ký Quyết định số 05/2023/QĐ-TTg ban hành Hệ thống chỉ tiêu cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã. Trong đó hệ thống chỉ tiêu cấp tỉnh gồm danh mục và nội dung của 154 chỉ tiêu thống kê quy định, hệ thống chỉ tiêu cấp huyện gồm danh mục và nội dung của 51 chỉ tiêu thống kê, hệ thống chỉ tiêu cấp xã gồm danh mục và nội dung của 26 chỉ tiêu thống kê.

Hệ thống chỉ tiêu này được nhiều địa phương đánh giá là khá đầy đủ, toàn diện phù hợp với nhu cầu thông tin số liệu trong tình hình mới. Việc triển khai hiệu quả sẽ góp phần không nhỏ để nâng cao hiệu quả công tác quản lý và điều hành chính sách các cấp.

Vẫn vướng nguồn lực triển khai

Hộ gia đình ông Nguyễn Văn Tám ở xã Thượng Lan, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang những năm trở lại đây đã khấm khá hơn nhờ phát triển kinh tế nông nghiệp. Năm nay, kinh tế gia đình ông duy trì ở mức ổn định với thu nhập khoảng 500 triệu đồng/năm. Những thay đổi về thu nhập trong gia đình ông Tám cũng như nhiều hộ dân khác đã được điều tra viên ghi nhận thông qua cuộc điều tra thống kê cấp xã.

Ông chia sẻ, dù có nhiều yêu cầu thông tin khá mới, khá “nhạy cảm” đặc biệt là những câu hỏi khá sâu liên quan đến kinh tế gia đình nhưng khi được phân tích về tầm quan trọng của việc chia sẻ thông tin cũng như việc bảo mật trong quá trình thu thập số liệu, ông đã hoàn toàn yên tâm và cởi mở để chia sẻ: “Tôi hiểu rằng đây là trách nhiệm của mỗi người dân để đóng góp vào sự phát triển kinh tế của địa phương”.

Theo chị Giáp Thị Thoan, điều tra viên của xã, nội dung thu thập thông tin của hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp xã lần này chi tiết đến từng hộ dân và thu thập thông tin về tất cả các khoản thu nhập của người dân nên rất nhiều thông tin phải đến tận nơi tuyên truyền các hộ dân mới có thể khai thác được hết. Chị cho biết: “Chúng tôi đã được đào tạo, tập huấn về chuyên môn rất kỹ lưỡng trước khi thực hiện cuộc điều tra này”.

Triển khai từ tháng 8 năm nay, xã Thượng Lan là một trong số ít địa phương đã hoàn thành sớm công tác thống kê với 26 chỉ tiêu cấp xã. Theo ông Nguyễn Văn Quyết, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Lan, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang: “So với những cuộc điều tra trước đây, việc điều tra lần này được thực hiện một cách bài bản, khoa học hơn đối với từng chỉ tiêu cụ thể đối với chính quyền cấp xã. Do đó, dựa trên từng chỉ tiêu cụ thể thì sẽ áp dụng đối với việc hoạch định chính sách theo vùng. Bảo đảm phù hợp với tình hình mới ở từng khu vực, đặc biệt chú trọng tới đời sống của người dân”.

Tổng cục Thống kê cho biết, đến thời điểm này, Tổng cục Thống kê cùng các địa phương trên cả nước đang nỗ lực triển khai các công việc liên quan như xây dựng phần mềm, phiếu điều tra, ban hành các văn bản hướng dẫn, tổ chức tập huấn, củng cố hạ tầng công nghệ thông tin…

Tại một số địa phương đã bước đầu hoàn thành một số chỉ tiêu quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn không ít khó khăn. Ông Ngô Văn Tuệ, Phó Cục trưởng Cục Thống kê Bắc Giang cho biết, mặc dù các cơ quan chuyên môn của ngành thống kê ở các địa phương đã tích cực tập huấn, phổ biến kiến thức cho các điều tra viên tuy nhiên nhiều địa phương đặc biệt là cấp xã vẫn vướng nguồn lực để triển khai đặc biệt là thiếu các điều tra viên có sự am hiểu về lĩnh vực thống kê cũng như nắm chắc về kinh tế địa phương. “Trước mắt chúng tôi đề xuất cần có việc tuyên truyền sâu rộng hơn về tầm quan trọng và ý nghĩa của hệ thống chỉ tiêu cấp tỉnh, huyện, xã để nâng cao ý thức của người dân trong việc cung cấp thông tin đầy đủ chính xác. Thứ hai là các cấp chính quyền địa phương cũng phải sát sao và tích cực trong việc triển khai hệ thống này bởi chỉ khi triển khai có hiệu quả, việc hoạch định chính sách ở địa phương mới bám sát tình hình thực tế”.

Ông Tuệ cho rằng, việc triển khai thống kê hệ thống chỉ tiêu cấp tỉnh, huyện, xã cần đi liền với việc xây dựng quy chế phối hợp, chia sẻ thông tin đồng bộ từ các cấp, góp phần xây dựng hệ thống thông tin cấp quốc gia một cách đồng bộ, mang lại hiệu quả cao nhất về số liệu thống kê.

Có thể bạn quan tâm

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Nếu khai thác tốt, “mái nhà” Hà Nội có thể trở thành thảm xanh hữu ích. Ảnh: NAM NGUYỄN

Khoảng không gian “thứ năm” của Hà Nội

Trong khi Hà Nội tìm kiếm quỹ đất cho cây xanh và không gian công cộng, hàng triệu m2 mái nhà vẫn gần như bị bỏ ngỏ, dù có thể trở thành một phần của hạ tầng xanh đô thị.

Nhiều món ăn vỉa hè tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Ảnh: HẢI NAM

Ngăn chặn thực phẩm bẩn xâm nhập thị trường

Hơn 1.200 tấn chân gà, thực phẩm đông lạnh hết hạn sử dụng, hư hỏng vừa bị Công an thành phố Hà Nội phát hiện là lời cảnh báo nghiêm khắc về tình trạng thực phẩm bẩn vẫn đang len lỏi vào thị trường. Đằng sau những kho hàng lạnh chứa đầy thực phẩm biến chất là hành vi trục lợi bất chấp pháp luật, nguy cơ đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng. Thực trạng đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các cơ quan chức năng và toàn xã hội.

Trên sàn chứng khoán, giá trị vốn hóa của Viettel Global vượt qua con số 10 tỷ USD.

Mở đường cho doanh nghiệp công nghệ lên sàn

FPT, CMC đang là những dấu ấn hiếm hoi của doanh nghiệp công nghệ trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu và nền kinh tế số tăng tốc, việc mở rộng cánh cửa thị trường vốn cho doanh nghiệp công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm những động lực tăng trưởng mới.

Khoảng lặng giữa cuộc tăng tốc

Sáng nay tôi nhận hộ một món đồ do vợ đặt trên mạng. Người giao hàng lại là một cậu bạn thời đại học. Tuy nhiều năm rồi không gặp, nhưng tôi vẫn nghe ai đó nói cậu ấy đang làm ở một cơ quan báo chí lớn. Trước cái nắm tay chần chừ trên gói hàng, cậu bạn chỉ cười khẽ: Cơ quan tớ bị giải thể rồi.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Nhà báo Lê Hoàng Triều (bên trái) trao quà hỗ trợ địa phương bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Phát triển hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng từ lợi thế hợp nhất

Những chuyển biến nhanh chóng của xu hướng truyền thông hiện đại đang đặt báo chí địa phương trước yêu cầu phải đổi mới toàn diện về nội dung, công nghệ lẫn phương thức tiếp cận công chúng. Chia sẻ với Thời Nay, nhà báo Lê Hoàng Triều, Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa cho biết, đây cũng là thời điểm để báo chí chính thống khẳng định rõ hơn vai trò định hướng thông tin, lan tỏa những giá trị tích cực và phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

Các đồng chí lãnh đạo và đại biểu tham dự tọa đàm cùng trải nghiệm quy trình in sáp tờ báo Việt Nam Độc lập.

Tôn vinh di sản báo chí trong thời đại số

Việc gắn di sản báo chí với phát triển du lịch lịch sử sẽ biến những giá trị tinh thần nơi cội nguồn cách mạng thành nguồn lực kinh tế - xã hội địa phương. Bước qua cột mốc thế kỷ, việc giữ vẹn nguyên giá trị cốt lõi và lòng tin của nhân dân chính là điểm tựa vững chắc nhất để báo chí cách mạng Việt Nam vững vàng dấn thân, đồng hành cùng đất nước tiến vào kỷ nguyên mới.

G7 trước sức ép bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Ảnh: GETTYIMAGES

Tăng cường bảo vệ trẻ em trước rủi ro từ AI

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại thành phố Evian-les-Bains của Pháp, gần 100 thanh - thiếu niên đến từ 19 quốc gia đã công bố một bản tuyên ngôn, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động để bảo vệ giáo dục, sức khỏe tâm thần và đời sống xã hội của trẻ em trong bối cảnh các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng dụng AI ngày càng phổ biến.

Các nhà lãnh đạo G7 chụp ảnh chung trước phiên khai mạc. Ảnh: ANI

G7 tập trung thảo luận về xung đột và dịch bệnh

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) dành nhiều thời gian thảo luận về các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Ngoài ra, dịch Ebola đang bùng phát ở châu Phi cũng là nội dung được quan tâm trong chương trình nghị sự.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng để đón đầu các dự án đầu tư công nghệ có giá trị gia tăng cao. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bỏ tư duy thu hút vốn nước ngoài bằng mọi giá

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam từ nền kinh tế dựa vào gia công, lắp ráp và lợi thế chi phí thấp sang nền kinh tế dựa vào đổi mới sáng tạo, công nghệ và giá trị gia tăng cao, nâng tầm vị thế quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dự thảo Chiến lược phát triển hệ thống báo chí xác định nguồn nhân lực là yếu tố then chốt của quá trình chuyển đổi. Ảnh: ANH QUÂN

Khơi thông nguồn lực để báo chí phát triển bền vững

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng từ quá trình "quy hoạch, sắp xếp" sang giai đoạn "phát triển".

Sau sự cố, chính quyền địa phương đã rà soát, yêu cầu đóng cửa các điểm kinh doanh nếu không đáp ứng đủ điều kiện.

Huế siết quản lý du lịch suối, thác

Hai vụ đuối nước liên tiếp xảy ra ngày 3/6 tại Suối Mơ, xã Chân Mây-Lăng Cô, thành phố Huế, khiến một du khách 60 tuổi đến từ Đà Nẵng và một du khách nước ngoài tử vong, đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn tại các điểm du lịch sinh thái gắn với sông, suối, thác.

Triển lãm "Minh họa trên báo"

Triển lãm "Minh họa trên báo"

Từ ngày 18-23/6, tại trụ sở 71 Hàng Trống, Hà Nội, Báo Nhân Dân tổ chức triển lãm “Minh họa trên báo”, giới thiệu khoảng 90 bức tranh minh họa cho truyện ngắn, thơ, tùy bút trên các ấn phẩm của Báo và một số báo, tạp chí khác.

Lao động nền tảng số cần được thụ hưởng các chính sách an sinh.

Mở rộng lưới an sinh cho lao động số

Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số đang tạo ra cơ hội việc làm, góp phần thay đổi diện mạo thị trường lao động Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều lao động nền tảng số vẫn đứng ngoài hệ thống bảo hiểm xã hội (BHXH), không có điểm tựa khi ốm đau, tai nạn hay khi tuổi già gõ cửa…

Cái bẫy và khoảng trống của sự quan tâm

Thím tôi đã hơn 70 tuổi, sống ở thôn quê. Mấy năm trước, thím thấy bà con trong xóm kháo nhau có công ty đưa xe tải về tặng quà tri ân ở trường tiểu học trong xã. Đã nghe cảnh báo chuyện bị lừa mua hàng “rởm” giá cao, thím tôi cẩn thận để hết tiền ở nhà. Thím bảo: Chỉ đến nhận quà rồi về, mất tiền sao được!

Người dân đọc bảng hướng dẫn của WHO về phòng chống dịch. Ảnh: GETTYIMAGES

WHO cảnh báo nhiều “điểm mù” tại CHDC Congo

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo vẫn còn nhiều “điểm mù” trong công tác giám sát dịch tễ tại CHDC Congo, cho thấy quy mô thật sự của đợt bùng phát Ebola hiện nay có thể lớn hơn đáng kể so các số liệu chính thức.

Nhân viên y tế triển khai công tác dập dịch tại CHDC Congo. Ảnh: CNBC

Châu Phi căng mình ứng phó dịch Ebola

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi xác nhận tình hình dịch Ebola tại Uganda hiện nằm trong tầm kiểm soát. Trong khi đó, Mỹ viện trợ bổ sung 20 triệu USD cho các hoạt động ứng phó và phòng ngừa dịch tại “lục địa đen”.

Thí sinh tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: NAM NGUYỄN

Giữ chuẩn đầu vào đại học

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 đánh dấu một thay đổi đáng chú ý trong chính sách tuyển sinh. Lần đầu, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định ngưỡng tối thiểu đối với thí sinh sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển vào đại học.

Sự phát triển nhanh chóng của AI đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khung pháp lý để quản lý hiệu quả công nghệ này. Ảnh: HẢI NAM

Quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm AI tạo ra

Từ những ca khúc, bức tranh, phần mềm cho đến các sáng chế công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tham gia ngày càng sâu vào quá trình sáng tạo của con người. Tuy nhiên, khi các sản phẩm ấy tạo ra giá trị kinh tế, một câu hỏi lớn được đặt ra là việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ được thực hiện như thế nào?

Chợ truyền thống đứng trước nguy cơ ngày càng bị thu hẹp. Ảnh: ANH QUÂN

Hướng đi cho chợ truyền thống

Từ chỗ là kênh giao thương chủ yếu phục vụ đời sống dân sinh, chợ truyền thống đứng trước nguy cơ ngày càng bị thu hẹp về vai trò, hiệu quả sử dụng trong cuộc cạnh tranh khốc liệt với các loại hình khác như chợ cóc, siêu thị, cửa hàng tiện lợi… và cả kinh doanh online đang bùng nổ. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải tìm hướng đi để chợ truyền thống thoát cảnh dần bị “bỏ quên” trong dòng chảy phát triển của xã hội.

Đồ họa: ANH QUÂN

Cảnh báo lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế

Số hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) khiến các hình thức lừa đảo trong thương mại quốc tế trở nên ngày càng tinh vi. Cơ quan quản lý và chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp cần tăng cường xác minh đối tác và siết chặt quy trình giao dịch.

Lễ trao quyết định và chứng nhận đạt chuẩn Giáo sư và Phó Giáo sư. Ảnh: NAM NGUYỄN

Giáo sư, phó giáo sư không còn là “danh vị” suốt đời

Sau nhiều năm thực hiện cơ chế công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS), Việt Nam đang đứng trước một bước chuyển quan trọng khi Luật Giáo dục đại học năm 2025 giao quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh này cho các cơ sở giáo dục đại học. Điều đó không chỉ làm thay đổi về quy trình hành chính mà còn là sự dịch chuyển căn bản về tư duy quản trị đại học, từ mô hình quản lý tập trung sang tự chủ thực chất, từ tư duy “học hàm” sang vị trí việc làm gắn với trách nhiệm và hiệu quả cống hiến.

Thí sinh làm thủ tục dự thi Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi Trường THPT Nguyễn Gia Thiều.

Kỳ thi của những đổi mới

Từ 14 giờ ngày 10/6, tại hàng nghìn điểm thi trên cả nước, hơn 1,22 triệu thí sinh đã có mặt để làm thủ tục dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2026. Đây là kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước tới nay, đồng thời là năm đầu tiên được tổ chức thống nhất theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.