Triển khai hệ thống chỉ tiêu thống kê địa phương

Số liệu thống kê ở cấp địa phương có vai trò quan trọng trong công tác quản lý và điều hành chính sách. Chính vì vậy, đầu năm nay, Chính phủ đã ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê tỉnh, huyện, xã nhằm rút gọn, bổ sung và nâng cao hiệu quả của hệ thống chỉ tiêu này. Đến nay, nhiều địa phương đã tích cực bắt tay vào triển khai điều tra thống kê số liệu bức tranh kinh tế xã hội của địa phương mình.
Cán bộ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn theo dõi giám sát tàu đánh bắt xa bờ tại tỉnh Phú Yên. Ảnh: BẮC SƠN
Cán bộ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn theo dõi giám sát tàu đánh bắt xa bờ tại tỉnh Phú Yên. Ảnh: BẮC SƠN

Lấp khoảng trống số liệu thống kê địa phương

Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã ban hành kèm theo Quyết định số 54/2016/QĐ-TTg ngày 19/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 54) được xây dựng trên cơ sở Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia ban hành theo Luật Thống kê và Nghị định số 97/2016/NĐ-CP ngày 1/7/2016 quy định nội dung chỉ tiêu thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia.

Nhiều địa phương đánh giá, việc thu thập, tổng hợp số liệu thống kê trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện theo Quyết định 54 về cơ bản đáp ứng thông tin đầu vào quan trọng cho Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia và yêu cầu quản lý trên địa bàn trong thời gian qua. Tuy nhiên, cho đến nay, Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã đã bộc lộ một số hạn chế bất cập khi nhu cầu thông tin của các cấp lãnh đạo địa phương đòi hỏi ngày càng cao để đáp ứng mục tiêu quản lý, điều hành kinh tế - xã hội trong thời kỳ phát triển và hội nhập nên cần bổ sung các kỳ báo cáo tần suất nhanh (kỳ tháng, kỳ quý).

Bên cạnh đó, việc thiếu các chỉ tiêu thống kê nhằm cung cấp thông tin phản ánh đầy đủ sự vận động của những hiện tượng kinh tế - xã hội mới cũng như để đánh giá, lượng hóa việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước phù hợp với điều kiện thực tế mới như: chỉ tiêu “Năng suất lao động”, “Tỷ trọng giá trị tăng thêm của dịch vụ logistics trong tổng sản phẩm trên địa bàn”; “Chi phí logistics so với tổng sản phẩm trên địa bàn”; “Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong tổng sản phẩm trên địa bàn”; “Thu nhập bình quân đầu người 1 tháng”...

Đặc biệt hệ thống chỉ tiêu thống kê theo Quyết định 54 cũng thiếu những chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, chỉ tiêu giá trị để lãnh đạo các cấp có cơ sở trong việc đánh giá, chỉ đạo điều hành và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Chính vì vậy, để bảo đảm thống nhất giữa Hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã với Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia và các Hệ thống chỉ tiêu thống kê bộ, ngành cũng như đáp ứng yêu cầu quản lý của địa phương, ngày 24/2/2023, Chính phủ đã ký Quyết định số 05/2023/QĐ-TTg ban hành Hệ thống chỉ tiêu cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã. Trong đó hệ thống chỉ tiêu cấp tỉnh gồm danh mục và nội dung của 154 chỉ tiêu thống kê quy định, hệ thống chỉ tiêu cấp huyện gồm danh mục và nội dung của 51 chỉ tiêu thống kê, hệ thống chỉ tiêu cấp xã gồm danh mục và nội dung của 26 chỉ tiêu thống kê.

Hệ thống chỉ tiêu này được nhiều địa phương đánh giá là khá đầy đủ, toàn diện phù hợp với nhu cầu thông tin số liệu trong tình hình mới. Việc triển khai hiệu quả sẽ góp phần không nhỏ để nâng cao hiệu quả công tác quản lý và điều hành chính sách các cấp.

Vẫn vướng nguồn lực triển khai

Hộ gia đình ông Nguyễn Văn Tám ở xã Thượng Lan, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang những năm trở lại đây đã khấm khá hơn nhờ phát triển kinh tế nông nghiệp. Năm nay, kinh tế gia đình ông duy trì ở mức ổn định với thu nhập khoảng 500 triệu đồng/năm. Những thay đổi về thu nhập trong gia đình ông Tám cũng như nhiều hộ dân khác đã được điều tra viên ghi nhận thông qua cuộc điều tra thống kê cấp xã.

Ông chia sẻ, dù có nhiều yêu cầu thông tin khá mới, khá “nhạy cảm” đặc biệt là những câu hỏi khá sâu liên quan đến kinh tế gia đình nhưng khi được phân tích về tầm quan trọng của việc chia sẻ thông tin cũng như việc bảo mật trong quá trình thu thập số liệu, ông đã hoàn toàn yên tâm và cởi mở để chia sẻ: “Tôi hiểu rằng đây là trách nhiệm của mỗi người dân để đóng góp vào sự phát triển kinh tế của địa phương”.

Theo chị Giáp Thị Thoan, điều tra viên của xã, nội dung thu thập thông tin của hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp xã lần này chi tiết đến từng hộ dân và thu thập thông tin về tất cả các khoản thu nhập của người dân nên rất nhiều thông tin phải đến tận nơi tuyên truyền các hộ dân mới có thể khai thác được hết. Chị cho biết: “Chúng tôi đã được đào tạo, tập huấn về chuyên môn rất kỹ lưỡng trước khi thực hiện cuộc điều tra này”.

Triển khai từ tháng 8 năm nay, xã Thượng Lan là một trong số ít địa phương đã hoàn thành sớm công tác thống kê với 26 chỉ tiêu cấp xã. Theo ông Nguyễn Văn Quyết, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Lan, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang: “So với những cuộc điều tra trước đây, việc điều tra lần này được thực hiện một cách bài bản, khoa học hơn đối với từng chỉ tiêu cụ thể đối với chính quyền cấp xã. Do đó, dựa trên từng chỉ tiêu cụ thể thì sẽ áp dụng đối với việc hoạch định chính sách theo vùng. Bảo đảm phù hợp với tình hình mới ở từng khu vực, đặc biệt chú trọng tới đời sống của người dân”.

Tổng cục Thống kê cho biết, đến thời điểm này, Tổng cục Thống kê cùng các địa phương trên cả nước đang nỗ lực triển khai các công việc liên quan như xây dựng phần mềm, phiếu điều tra, ban hành các văn bản hướng dẫn, tổ chức tập huấn, củng cố hạ tầng công nghệ thông tin…

Tại một số địa phương đã bước đầu hoàn thành một số chỉ tiêu quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn không ít khó khăn. Ông Ngô Văn Tuệ, Phó Cục trưởng Cục Thống kê Bắc Giang cho biết, mặc dù các cơ quan chuyên môn của ngành thống kê ở các địa phương đã tích cực tập huấn, phổ biến kiến thức cho các điều tra viên tuy nhiên nhiều địa phương đặc biệt là cấp xã vẫn vướng nguồn lực để triển khai đặc biệt là thiếu các điều tra viên có sự am hiểu về lĩnh vực thống kê cũng như nắm chắc về kinh tế địa phương. “Trước mắt chúng tôi đề xuất cần có việc tuyên truyền sâu rộng hơn về tầm quan trọng và ý nghĩa của hệ thống chỉ tiêu cấp tỉnh, huyện, xã để nâng cao ý thức của người dân trong việc cung cấp thông tin đầy đủ chính xác. Thứ hai là các cấp chính quyền địa phương cũng phải sát sao và tích cực trong việc triển khai hệ thống này bởi chỉ khi triển khai có hiệu quả, việc hoạch định chính sách ở địa phương mới bám sát tình hình thực tế”.

Ông Tuệ cho rằng, việc triển khai thống kê hệ thống chỉ tiêu cấp tỉnh, huyện, xã cần đi liền với việc xây dựng quy chế phối hợp, chia sẻ thông tin đồng bộ từ các cấp, góp phần xây dựng hệ thống thông tin cấp quốc gia một cách đồng bộ, mang lại hiệu quả cao nhất về số liệu thống kê.

Có thể bạn quan tâm

Cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng logistics, kết nối cảng biển, thủ tục xuất nhập khẩu... Ảnh: KHIẾU MINH

Xuất siêu quay trở lại

Sau nhiều tháng nhập siêu, cán cân thương mại tháng 9 đã quay lại xuất siêu. Liệu đà tăng xuất khẩu có đủ tạo nên một xu hướng mới hay chỉ là khoảng nghỉ cho làn sóng nhập siêu lớn hơn?

Công trường dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng trước ngày hoàn thành. Ảnh: CK

Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc giải bài toán chống ngập

Giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hồ Chí Minh triển khai 87 dự án, hướng tới cơ bản xử lý các điểm ngập trên địa bàn và từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo lưu vực. Đáng chú ý, dự án giải quyết ngập do triều có tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, được kỳ vọng góp phần kiểm soát ngập cho khu vực rộng khoảng 570km².

Cùng hội chẩn, xử trí cấp cứu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật là hoạt động thường quy của “Bệnh viện chị - em”.

Nối dài năng lực tuyến dưới

Từ những ca đột quỵ được cấp cứu kịp thời tại Bệnh viện (BV) Đa khoa Ba Vì đến các ca bệnh nặng được xử trí với sự hỗ trợ của BV Đa khoa Hà Đông, mô hình “BV chị - em” tại Hà Nội đang góp phần nâng cao năng lực chuyên môn tuyến dưới, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay gần nơi cư trú.

Giá năng lượng cao ảnh hưởng sức tiêu dùng tại châu Âu. Ảnh: INDEPENDENT

Châu Âu đối mặt lạm phát gia tăng

Chi phí năng lượng tăng cao do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và nhiên liệu từ Vùng Vịnh khiến lạm phát tại Đức, Pháp và Italy tăng mạnh hơn dự kiến trong tháng 9.

Tổng thống Pháp E.Macron (giữa) chủ trì cuộc họp trực tuyến của G7. Ảnh: GETTY IMAGES

G7 mở kho hạ nhiệt giá dầu

Thị trường năng lượng toàn cầu hạ nhiệt sau khi Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đạt được thỏa thuận lịch sử, theo đó xả 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ trong vòng bốn tháng tới. Quyết định mở kho của G7 được ví như “liều thuốc hạ sốt” kịp thời cho nền kinh tế thế giới.

Mở rộng nguồn hiến, bảo vệ sự nhân văn trong ghép tạng

Sau gần 20 năm thực hiện, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006 đang được sửa đổi để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Dự án Luật sửa đổi dự kiến được trình, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, với nhiều chính sách mới nhằm mở rộng nguồn hiến, tháo gỡ những điểm nghẽn trong tổ chức, tài chính và điều phối hoạt động ghép tạng.

Dự kiến, từ năm 2027, tuyển sinh đào tạo ngành sư phạm sẽ theo hướng mới.

Chọn đúng người, đào tạo đúng nhu cầu

Đổi mới cơ chế tuyển sinh đào tạo sư phạm theo hướng bổ sung đánh giá năng lực nghề nghiệp, yếu tố tâm lý sư phạm ngay từ đầu vào, đồng thời gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng và siết chặt đánh giá đầu ra là những yêu cầu mới được đặt ra. Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm nâng chất lượng đội ngũ giáo viên, khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu thực tế.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Thực hành nghề cơ khí tại Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội.

Mở quyền tự chủ, nâng chất lượng nguồn tuyển

Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ ngày 3/11/2026, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động hơn trong xác định quy mô, phương thức tuyển sinh, đồng thời giảm thủ tục cho người học. Quyền tự chủ được mở rộng cũng đặt ra yêu cầu các trường nâng chất lượng đào tạo, để tuyển sinh không chỉ đủ về số lượng mà còn đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của thị trường lao động.

Theo dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), quản lý an toàn thực phẩm phải gắn với một đầu mối rõ ràng.

Quản lý sát hơn từ cơ sở

Sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đang được sửa đổi theo hướng chuyển từ kiểm soát từng khâu sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm, dựa trên nguy cơ và tăng hậu kiểm. Cùng với phân cấp, dự thảo đặt ra yêu cầu rõ hơn đối với chính quyền cơ sở, bếp ăn tập thể và hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường số.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một trạm xăng tại Pháp phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Ảnh: SKYNEWS

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu

Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.

Giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao do xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ảnh: MARKET WATCH

Châu Âu ứng phó giá năng lượng leo thang

Châu Âu đang triển khai hàng loạt biện pháp như trợ cấp, giảm thuế nhiên liệu và điều chỉnh chính sách năng lượng nhằm hạn chế tác động của giá xăng, dầu diesel tăng cao trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Chung cư hết niên hạn và quyền lợi chủ sở hữu

Chung cư hết niên hạn và quyền lợi chủ sở hữu

Chính phủ thống nhất quy định thời hạn sử dụng nhà chung cư theo niên hạn xây dựng công trình, phù hợp với pháp luật về xây dựng. Chủ trương mới đặt ra yêu cầu quản lý nhà chung cư theo toàn bộ vòng đời công trình.

IELTS vẫn có giá trị trong tuyển sinh, nhưng không còn mặc nhiên trở thành một điểm cộng thêm vào kết quả xét tuyển. Ảnh: NAM HẢI

Thay đổi cách ghi nhận năng lực ngoại ngữ

Đề xuất không cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học từ năm 2027 đang thu hút sự quan tâm của học sinh, phụ huynh. Tuy nhiên, cách hiểu “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là chưa chính xác. Điều được đề xuất thay đổi là cách thức ghi nhận chứng chỉ, nhằm đưa năng lực ngoại ngữ về đúng vị trí trong đánh giá đầu vào đại học.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, trong khi Eo biển Bab al-Mandab của Yemen cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Những động thái trên thực địa cho thấy triển vọng hòa bình ở chảo lửa Trung Đông vẫn còn xa vời.

Ảnh: NBC News

Moscow sẵn sàng đàm phán với Ukraine

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov (trong ảnh) tuyên bố Moscow sẵn sàng tìm kiếm các thỏa hiệp về vấn đề Ukraine, song không thay đổi lập trường về việc ngăn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hiện diện sát biên giới Nga.

Cử tri Nga đi bỏ phiếu trong Ngày Bầu cử thống nhất. Ảnh: THE MOSCOW TIMES

Nga bầu cử Duma Quốc gia khoá mới

Từ ngày 18 đến 20/9, cử tri Nga bỏ phiếu bầu Duma Quốc gia (Hạ viện) khóa 9, đồng thời bầu Hội đồng lập pháp và các thống đốc khu vực. Với quy mô lớn và phạm vi rộng, kỳ bầu cử lần này là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, tác động tới cả cơ quan lập pháp liên bang và các cơ quan quyền lực ở địa phương trên khắp nước Nga.

Chụp chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện K. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng BHYT, tăng cơ hội phát hiện sớm ung thư

Bộ Y tế đang đề xuất mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT), trong đó đưa khám sàng lọc, chẩn đoán sớm 7 bệnh ung thư vào lộ trình được quỹ thanh toán. Chính sách nếu được ban hành sẽ mở thêm cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, đồng thời đặt ra yêu cầu tính toán chặt chẽ để vừa mở rộng quyền lợi, vừa bảo đảm cân đối Quỹ BHYT.

Du khách thích thú với tour du lịch miền tây. Ảnh: NAM HẢI

Khách đông chưa đủ

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt yêu cầu chuyển du lịch từ tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Đây cũng là dư địa để Việt Nam thu hút khách chi tiêu cao, phát triển sản phẩm đặc sắc và nâng hiệu quả kinh tế từ du lịch.

Việt Nam vẫn đang thiếu nhân lực chất lượng cao làm việc trong ngành hàng không. Ảnh: KHIẾU MINH

Nghị quyết 71 mở đường cho nhân lực công nghệ

Sau một năm thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, một trong những chuyển động rõ nét là giáo dục đại học đang được đặt gần hơn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ chiến lược.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.