Trà Vinh xây dựng vùng lúa chất lượng cao

Thứ Năm, ngày 05/03/2009 - 02:12

Những bước khởi động

Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tiểu Cần (Trà Vinh) Lê Hoàng Cho, cho biết: Theo quy hoạch vùng lúa chất lượng cao giai đoạn 2009 - 2012, huyện Tiểu Cần sẽ có 6.000 ha trong kế hoạch 50 nghìn ha lúa chất lượng cao của tỉnh, được quy hoạch tập trung tại năm xã: Long Thới, Phú Cần, Tân Hùng, Tập Ngãi, Hùng Hòa. Trong năm 2009, Tiểu Cần sẽ làm thí điểm 2.000 ha ở hai xã Long Thới và Phú Cần. Huyện có thuận lợi là rút được kinh nghiệm từ mô hình liên kết bốn nhà tại ấp Cầu Tre, xã Phú Cần để nhân rộng. Vì Cầu Tre đã qua sáu vụ sản xuất theo mô hình này mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tính sơ bộ lợi nhuận thu được so với cách sản xuất cũ đã dư phần vốn đầu tư ban đầu cho hệ thống kênh nổi và trạm bơm điện. Tại đây cũng đã áp dụng việc đưa cây màu xuống chân ruộng luân canh với cây lúa thành công. Vừa qua, huyện đã tổ chức hội nghị với sự tham gia của Trường đại học Cần Thơ, Tổng công ty Lương thực miền nam, các đơn vị liên quan để tranh thủ sự giúp đỡ trong việc xây dựng vùng lúa chất lượng cao của huyện.

Chúng tôi nêu vấn đề, nếu như xây dựng 2.000 ha lúa chất lượng cao thì cần phải đầu tư bao nhiêu kinh phí và đầu tư thêm những gì? Anh Lê Hoàng Cho, cho biết: Huyện cũng chưa rõ sẽ được tỉnh hỗ trợ những gì, những gì nhân dân tham gia đóng góp. Tuy nhiên, có thuận lợi lớn là hệ thống thủy lợi ở Tiểu Cần đã được xây dựng khá hoàn chỉnh, cơ bản đáp ứng được tưới tiêu cho việc sản xuất lúa của nông dân. Nhưng khi xây dựng vùng lúa chất lượng cao theo chúng tôi cần đầu tư xây dựng các trạm bơm tập trung để giảm bớt chi phí sản xuất, nhất là phục vụ việc quản lý tốt lịch thời vụ, xuống giống đồng loạt. Về giao thông nông thôn, những năm qua, huyện đã xây dựng được hệ thống đường sá khá tốt, cơ bản đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân; nhưng khi vào sản xuất lớn cần phải gia cố thêm, mở rộng hơn để bảo đảm việc vận chuyển hàng hóa.

Từ mô hình Cầu Tre...

Vụ hè thu năm 2007, mô hình liên kết "bốn nhà" tại ấp Cầu Tre, xã Phú Cần, huyện Tiểu Cần được xây dựng. Qua vụ sản xuất đầu, đã mang lại thành công. Tuy ấp này chỉ nằm trong vùng kênh bê-tông nổi 110 ha, với 158 hộ sản xuất, nhưng lại có ý nghĩa to lớn về hiệu quả kinh tế của mô hình sản xuất mới. Ðây là vùng đất xấu, đất cát pha, tầng canh tác mỏng, nhiễm chua, mặn. Gần 100% người dân canh tác trên vùng đất này là đồng bào Khmer, trình độ canh tác thấp, tồn tại từ nhiều năm tập quán sản xuất lạc hậu. Do đó, ruộng lúa của những nông dân chăm chỉ nhất năng suất cũng không cao hơn 5 tấn/ha. Cùng với khả năng tiếp cận tiến bộ kỹ thuật kém, sử dụng giống phẩm chất thấp, bón phân, phun thuốc trừ sâu, chăm sóc không hợp lý... làm cho lợi nhuận thu được từ sản xuất lúa rất thấp, nhiều hộ lỗ vốn.

Thành công của mô hình liên kết "bốn nhà" tại ấp Cầu Tre làm cho nhân dân rất phấn khởi. Ông Thạch Minh nói, tôi thấy lúa thưa quá, lúc đầu định sạ lại, nhưng nghe theo các anh kỹ sư để lại dậm bù. Lúc đầu tính toán, một công lúa này nhiều lắm cũng chỉ từ 6 đến 7 bao, nhưng khi suốt thấy lúa nhiều quá mới lấy thêm 7 đến 8 bao nữa mà đựng không hết, tính ra năng suất hơn 8,2 tấn/ha. Tôi có chín công ruộng, thu hoạch xong bán hết tại ruộng, tính ra một công đất lãi đến 1 triệu 440 nghìn đồng, thật là nằm mơ cũng không dám, mà bây giờ đã thành sự thật. Sau vụ lúa đầu, nhiều hộ nông dân đã vượt qua cái nghèo, nhiều hộ tích lũy được vốn, mua được các phương tiện sinh hoạt và phục vụ sản xuất. Người có đất ít thì nói rằng, có thể trang trải được nợ nần, mua đồ dùng cho con học tập. Hộ khá hơn thì mua được máy thu hình, kéo điện vào nhà... Hộ có đất nhiều mua được cả máy cày.

Mô hình Cầu Tre đã chứng minh hiệu quả của việc sử dụng các loại giống mới, của việc sạ hàng, sạ thưa, sử dụng các loại phân bón hữu cơ, phân tổng hợp, dùng vôi, lân trong việc cải tạo đất phèn, bón đúng, bón đủ. Ðiều chỉnh thời vụ để phát huy hiệu quả của hệ thống kênh bê-tông, làm cơ sở cho việc tăng vụ, thử nghiệm sản xuất lúa giống nhằm tăng hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích; nâng cao hiểu biết và khả năng ứng dụng khoa học kỹ thuật của cán bộ địa phương, và các hộ nông dân tham gia mô hình, để các hộ nông dân tự áp dụng những tiến bộ về canh tác, trồng trọt và bảo vệ thực vật. Quan trọng hơn, mô hình đã tạo được lòng tin của nông dân vào khoa học kỹ thuật, gắn bó với ruộng đồng.

... nhân rộng ra các địa phương

Phó Chủ tịch UBND xã Phú Cần Ðinh Vũ Ðạt cho biết: Trong 6.000 ha lúa chất lượng cao của huyện, Phú Cần có 1.500/1.587 ha sản xuất lúa được quy hoạch. Dựa vào bản đồ đất của từng ấp, chúng tôi sẽ phân ra các tổ sản xuất cho từng khu vực cụ thể và sẽ nhanh chóng lập được danh sách của những hộ sản xuất trong một tổ.

Tuy xã đã có mô hình tại ấp Cầu Tre, có tác động rất lớn trong tư tưởng, nhận thức của nông dân, nhưng để xây dựng được mô hình 110 ha ở Cầu Tre, từ xã, đến huyện đã dồn rất nhiều công sức. Bây giờ nhân rộng ra, sẽ không gặp trở ngại khi vận động nhân dân vào các tổ sản xuất. Hầu hết nông dân đều phấn khởi, đồng tình và muốn nhân rộng mô hình. Xã đã lường trước được những khó khăn khi mô hình nhân rộng. Khó khăn nhất vẫn là đội ngũ cán bộ kỹ thuật rất mỏng. Mô hình Cầu Tre thành công là nhờ sự đóng góp thiết thực của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật, của Cục Bảo vệ thực vật, các kỹ sư ở Công ty cổ phần bảo vệ thực vật An Giang, của tỉnh, huyện và xã. Ðiều quan trọng là phải lựa chọn người quản lý tổ sản xuất. Vì phải chọn được những người có uy tín, có kinh nghiệm trong sản xuất. Mở rộng từ một mô hình nhỏ 110 ha ra 1.000 ha hay 1.500 ha là những việc cần tiếp tục đầu tư chỉ đạo, sáng tạo trong thực hiện. Xây dựng vùng lúa chất lượng cao của xã là một trong những chương trình hành động cụ thể nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết T.Ư 7 về "tam nông".

ĐẶNG VĂN BƯỜNG