Nỗ lực của người con thời bình
Bà Đào Thị Minh Vân, con gái đầu của đồng chí Đào Phúc Lộc - Hoàng Minh Đạo, có một “tuổi thơ đặc biệt” khi cả cha và mẹ đều là liệt sĩ. Sinh ra vào thời khắc lịch sử của dân tộc, tiếng khóc của cô bé Minh Vân hòa vào tiếng súng nổ vang rền mở đầu cho cuộc kháng chiến chống Pháp. Tuổi thơ của bà là những ngày tháng xa cha mẹ, ấp ủ niềm hy vọng được đoàn tụ. Thế nhưng cha bà đã ra đi và đi mãi.
Sự hy sinh của Anh hùng tình báo Hoàng Minh Đạo được giữ bí mật trong suốt thời gian dài, bà Minh Vân không hề hay biết nguyên nhân, cũng không biết phần mộ của cha ở đâu. Nhiều năm sau này, gia đình bà vẫn gặp không ít những lời nói không hay chung quanh cái chết của ông. Nhiều lần, bà nhói lòng khi con cái hỏi về ông ngoại. Bà chỉ có thể kể, ông ngoại là người lính cách mạng, tham gia hai cuộc chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và hy sinh. Ý nghĩ mình hoàn toàn không hay biết về một phần đời quan trọng của cha luôn khiến bà day dứt khôn nguôi.
Bà đã kiên trì hành trình đi tìm sự thật trong suốt nhiều năm trời, đặt ra cho mình hai nhiệm vụ: tìm hiểu về cuộc đời cha, những năm tháng hoạt động của cha và sự hy sinh của ông; và tìm bằng được nơi cha an nghỉ để đưa hài cốt của ông về an táng. Nhiều lần bà và những người em của mình đã khóc khi đứng trước ngôi mộ có gắn biển liệt sĩ ở Nghĩa trang Thủ Đức mà biết rằng cha mình không nằm ở đó…
Sống lại “Con đường sáng”
Sau hành trình tìm lại sự thật của con gái và đồng đội, cái tên Hoàng Minh Đạo được nhiều người dân biết đến. Tên tuổi và chiến công của ông trở thành nguồn cảm hứng cho sự ra đời nhiều tác phẩm nghệ thuật. “Khúc bi tráng trên sông Vàm Cỏ”, “Huyền thoại Anh hùng tình báo Đào Phúc Lộc” hay chính tự truyện của con gái Minh Vân - “Không thể mồ côi”, là những cuốn sách quý giá, là nỗ lực của gia đình cũng như đồng đội đã vào sinh ra tử cùng ông, với mong muốn tôn vinh, làm sống lại sự nghiệp cách mạng của người Anh hùng tình báo kiên trung. Nhà biên kịch Duy Khánh đã xây dựng kịch bản cho bộ phim “Con đường sáng” gồm15 tập, NSƯT Phạm Việt Thanh làm đạo diễn, và bộ phim đã góp phần phản ánh cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi, bi tráng của ông.
Câu chuyện về Nhà tình báo Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đào Phúc Lộc đến nay đã rõ ràng, ông đã được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh cao quý. Đây là sự đánh giá nghiêm túc, kịp thời của Đảng, Nhà nước dành cho những đóng góp lớn lao của một con người tài năng với nhân cách cao đẹp, cả một đời “sống anh hùng, chết vinh quang”. Như nhà báo Đức Lượng (Nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân) tâm sự: “Tôi đã đọc rất kỹ 90 bài viết, hồi ký, chuyện kể của 80 bạn cùng chiến đấu, công tác với đồng chí Hoàng Minh Đạo. Rất nhiều trang viết gây xúc động, không cầm được nước mắt. Nhưng tôi cứ băn khoăn: Tất cả những chuyện ta được biết về người anh hùng như sách kể, phải chăng chỉ là một phần”.
