Tổ chức Lễ tế Xã Tắc 2010: Lần đầu tiên trình diễn múa Bát dật sau khi phục dựng

Lễ đọc chúc văn.
Lễ đọc chúc văn.

Bắt đầu lúc 19 giờ 30, sau 3 hồi chuông trống, đoàn ngự đạo làm lễ xuất cung từ Điện Thái Hòa ra cửa Ngọ Môn, đi qua các đường: 23-8, Lê Huân, Ngô Thời Nhậm và đến Xã Tắc. Đây là hướng đi nguyên thủy của Lễ tế Xã Tắc. Đoàn ngự đạo xuất cung khoảng 700 người, gồm nhà Vua (do Lê Trọng Thành, diễn viên của Nhà hát Nghệ thuật truyền thống cung đình Huế đóng vai), các nghi vệ, quan văn, quan võ, binh lính, đội nghi trượng, đội nhã nhạc, vũ công Bát dật, voi, ngựa, chuông trống, võng lọng, cờ quạt... Đặc biệt, có sự tham gia của 100 bô lão đến từ các phường, xã trong tỉnh, thể hiện ý nghĩa đại diện cho trăm họ (bách tính). Hoàng đế mặc hoàng bào, đeo đai ngọc thân chinh tế lễ xuất phát từ Điện Thái Hòa ra cửa Ngọ Môn cùng đoàn Ngự đạo đến đàn Xã Tắc qua quãng đường gần 1000m. Trên đường đến Đàn tế có đặt ba hương án với hàng trăm bô lão khăn áo chỉnh tề quỳ lạy nghênh đón đoàn Ngự đạo.

Đúng 20 giờ, đoàn Ngự đạo đến Đàn tế. Lúc này, ở đàn Xã Tắc được trang hoàng lộng lẫy, uy nghi với cờ quạt, đèn lồng sáng rực, điểm giữa là hai trụ cờ Quốc thái dân an cao 6m, ở tầng thượng đặt hai án thờ lớn, phía bắc tầng hạ cũng đặt hương án, thiết tám bàn tế ở hai bên có lọng tàn đầy đủ. Mỗi án thờ đều chuẩn bị vật phẩm dâng tế, gồm tam sinh (trâu, dê, lợn), mâm ngũ quả, hương đèn, chén rựợu, lụa dâng cúng, ngọc, bài vị viết mực đen. Lễ tế bắt đầu từ lúc 20 giờ 15 đến 22 giờ trong bầu không khí trang nghiêm với nhiều nghi thức trang trọng và thành kính.

Sau phần trình diễn của Nhã nhạc và Bát dật, các nghi thức tế tự diễn ra tuần tự: lễ quán tẩy (lễ rửa tay tẩy trần); lễ thượng hương (lễ dâng hương), lễ nghinh thần (lễ rước thần đến tham dự), lễ điện ngọc bạch (lễ dâng ngọc trắng), lễ truyền chúc (lễ đọc chúc văn), lễ hiến tước (lễ dâng rượu), lễ tứ phúc tộ (lễ hưởng lộc), lễ triệt soạn (lễ hạ cỗ), lễ tống thần (lễ đưa tiễn thần), lễ tư chúc bạch soạn (lễ đốt chúc văn, ngọc lụa, bài vị).

Lễ tế Xã Tắc được tái hiện gồm hai phần chính: Lễ xuất cung và lễ tế tại đàn tế được phục dựng theo quy cách xưa, thể hiện tính nghiêm trang, qui mô hoành tráng của một lễ hội cung đình. Lễ tế được tổ chức khá quy mô, gần 700 người tham gia đầy đủ đạo cụ, phục trang, nghi trượng, cờ phướn… Lễ tế Xã Tắc năm 2010 được phục dựng gần với nguyên bản và chuẩn xác hơn so với 2 lần tổ chức trước.

Ông Phùng Phu, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết: Đây là lần đầu tiên trong Lễ tế Xã Tắc, trang phục múa Bát dật được đưa vào sử dụng sau khi được đầu tư nghiên cứu phục hồi. Việc đưa trang phục mới được phục chế vào Lễ tế Xã Tắc nhằm làm cho lễ tế ngày càng tiếp cận tính chân xác của lễ hội nguyên thủy hơn. Lễ tế Xã Tắc lần này đã kế thừa kinh nghiệm từ Lễ tế Xã Tắc đã được tổ chức thành công trong hai lần trước, tiếp tục tôn vinh những giá trị văn hoá truyền thống của Việt Nam, giới thiệu không gian diễn xướng của những loại hình đại nhạc, nhã nhạc, múa cung đình, trình diễn vẻ đẹp của văn hoá nghi lễ và trang phục truyền thống cung đình Huế xưa.

Theo ông Ngô Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế, Lễ tế đề cao những giá trị nhân văn, chủ yếu là hình thức gắn kết giữa con người với thế giới tự nhiên; tôn vinh nền nông nghiệp nước nhà; biểu thị khát vọng cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hoà, thiên hạ thái bình, đoàn kết, đổi mới, phát triển.

Ngoài ra, Lễ tế Xã Tắc làm phong phú thêm các hoạt động văn hóa lễ hội của Huế, góp phần tích cực vào việc xây dựng Huế thành thành phố Festival và tiến tới kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội.

CÔNG HẬU

Đàn Xã Tắc, nơi tế thần đất (xã) và thần lúa (tắc) của triều Nguyễn được xây dựng vào tháng 3 năm Gia Long thứ 5 (1806), do các thành dinh trấn trên cả nước đóng góp đất sạch về Huế để xây đắp nên. Đàn được tổ chức tế lễ mỗi năm hai lần, vào mùa xuân và mùa thu. Lễ tế đàn Xã Tắc được xếp vào hàng "đại tự", cách ba năm một (vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu) do đích thân nhà vua đến làm lễ. Do ý nghĩa và tính chất đặc biệt quan trọng nên khi xây dựng đàn, triều đình đã buộc 28 dinh trấn trong cả nước nộp đất sạch về để đắp nên công trình này.

Có thể bạn quan tâm

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.