Tìm thấy loại vi khuẩn ngăn chặn muỗi truyền bệnh sốt rét

NDĐT - Dịch Covid-19 đang khiến cả thế giới chú ý, nhưng bệnh sốt rét dù không gây đại dịch vẫn nguy hiểm hơn bao giờ hết. Các nhà khoa học đã tìm ra một cách hoàn toàn mới, hiệu quả cao để ngăn chặn sự lây lan bệnh sốt rét từ một loại vi khuẩn nằm ở trong chính con muỗi.

Ảnh: Getty Images.
Ảnh: Getty Images.

Năm 2018, Tổ chức Y tế Thế giới ước tính 228 triệu trường hợp mắc bệnh sốt rét do muỗi truyền và 405.000 trường hợp tử vong.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra một loại vi khuẩn đơn bào hình thành bào tử mới được tìm thấy ở muỗi, gọi là microsporidia MB, có khả năng ngăn chặn sự lây truyền ký sinh trùng sốt rét.

Vi khuẩn này dường như cũng không làm tổn thương muỗi, có nghĩa là nếu chúng ta có thể làm tăng tỷ lệ lưu hành của microsporidia MB trong quần thể muỗi địa phương, thì đó có thể là một cách hiệu quả để ngăn chặn bệnh sốt rét khi muỗi cắn mà không phải làm xáo trộn phần còn lại của hệ sinh thái.

"Ở đây, chúng tôi đã tìm hiểu vi khuẩn microsporidian dường như không gây bệnh từ các quần thể Anophele, một loài muỗi ở Kenya" nhóm nghiên cứu viết trong một bài báo được công bố trên tạp chí Nature Communications.

"Là một vi khuẩn không độc hại, làm suy yếu việc truyền ký sinh trùng sốt rét, microsporidia MB có thể được nghiên cứu như một chiến lược để hạn chế lây truyền bệnh sốt rét", báo cáo đánh giá.

Ý tưởng về một vi khuẩn từ muỗi có thể ngăn chặn việc truyền bệnh không hoàn toàn mới. Wolbachia, một loại vi khuẩn xuất hiện tự nhiên trong quần thể muỗi, đã cho thấy tiềm năng đáng kinh ngạc để quét sạch bệnh sốt xuất huyết và các bệnh truyền nhiễm do muỗi truyền khác.

Nhà vi sinh học Steven Sinkins, Đại học Glasgow, Scotland, Vương quốc Anh nói: "Chúng tôi đã sử dụng một loại cộng sinh ngăn chặn lây truyền có tên là Wolbachia để kiểm soát sốt xuất huyết, một loại virus truyền qua muỗi".

Giáo sư Steven Sinkins đánh giá: "Vi khuẩn microsporidia MB có một số đặc điểm tương tự, nó trở thành một triển vọng hấp dẫn để phát triển các phương pháp tương đương nhằm kiểm soát sốt rét".

Nghiên cứu này hiện đang ở giai đoạn đầu. nhưng nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng khi họ phân tích muỗi lấy từ các nghiên cứu thực địa ở Kenya, những con muỗi có vi khuẩn microsporidia MB không có ký sinh trùng sốt rét. Ngay cả khi muỗi hút máu bị nhiễm bệnh, những con muỗi có microsporidia MB đã giảm mức độ nhiễm trùng và không có dấu hiệu nào về bào tử của ký sinh trùng sốt rét được phát hiện.

Bởi vì vi khuẩn microsporidia MB được truyền qua muỗi cái, một khi nó ở trong quần thể muỗi, nó sẽ không thể đi đâu được. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra, một số khu vực họ thử nghiệm chỉ còn 9% muỗi có vi khuẩn gây bệnh sốt rét.

Nhóm nghiên cứu hy vọng, khi đi vào nghiên cứu sâu hơn, họ có thể tìm ra liệu có thể tăng số lượng vi khuẩn microsporidia MB trong quần thể muỗi hay không, để đạt mục tiêu cuối cùng là giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt rét.

Nhà sinh lý học sinh lý và sinh thái học Jeremy Herren, Trung tâm Côn trùng quốc tế cho biết: "Các nghiên cứu tiếp theo cần xác định chính xác làm thế nào vi khuẩn microsporidia MB có thể được sử dụng để kiểm soát bệnh sốt rét. Giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu sẽ điều tra động lực học của vi khuẩn microsporidia MB trong các quần thể muỗi lớn".

"Kết quả của các nghiên cứu tiếp theo này sẽ cung cấp cho chúng tôi các thông tin nhằm xác định cách thức phổ biến để vi khuẩn microsporidia MB kiểm soát được sốt rét", Tiến sĩ Jeremy Herren nói.

Có thể bạn quan tâm

Phó Tổng Giám đốc FPT, Phạm Minh Tuấn cho rằng Thành phố Hồ Chí Minh có thể trở thành “customer zero” cho AI và công nghệ lượng tử. (Ảnh: FPT)

Thành phố Hồ Chí Minh trước cơ hội trở thành "Customer Zero" cho AI và công nghệ lượng tử

Đại diện Tập đoàn FPT cho biết với lợi thế về dữ liệu, những bài toán thực tế ở quy mô lớn và xu hướng công nghệ chủ quyền, Thành phố Hồ Chí Minh có thể trở thành "customer zero" (Khách hàng số 0) - nơi đặt ra bài toán, kiểm thử và hoàn thiện các giải pháp công nghệ mới trước khi đưa ra thị trường quốc tế.

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng ban Chỉ đạo 57 tỉnh Quảng Trị Vương Quốc Tuấn kết luận phiên họp chuyên đề về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đánh giá kết quả công tác quý III/2026 ngày 13/10. (Ảnh: HG)

Quảng Trị phê bình 43 xã, phường về đầu tư công lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phân công và tổ chức thực hiện phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở một số cơ quan, địa phương chưa quyết liệt, chưa gắn trách nhiệm cá nhân với sản phẩm, tiến độ và kết quả cho nên lãnh đạo 43 xã, phường tại tỉnh Quảng Trị bị nghiêm khắc phê bình. 

Các đại biểu tham dự bài giảng đại chúng về các giải Nobel khoa học năm 2026. (Ảnh: Nhật Minh)

Ba giải Nobel khoa học năm 2026: Từ nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng thực tiễn

Chiều 15/10, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học phối hợp Viện Khoa học vật liệu, Đoàn Thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức chương trình bài giảng đại chúng giới thiệu ba giải Nobel khoa học 2026 về các lĩnh vực vật lý, hóa học và y sinh; thu hút đông đảo cán bộ, sinh viên, nhà nghiên cứu tham dự.

Quang cảnh buổi làm việc giữa lãnh đạo Tỉnh ủy Cà Mau với Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ những bài toán cụ thể của Cà Mau

Ngày 15/10, các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh ủy; Đặng Văn Dũng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mauchủ trì buổi làm việc với Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh (CiNEC) về tình hình hoạt động và định hướng chiến lược phát triển cho trung tâm trong thời gian tới.

Đại diện Zalo và Zalo Video nhận cúp vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026. (Ảnh: Zalo )

Zalo đạt giải thưởng kép nhờ hiệu quả xuất sắc khi đưa công nghệ vào cuộc sống

Tại Lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2026 (Vietnam Digital Awards – VDA 2026) diễn ra ở Hà Nội, “Bộ giải pháp Zalo mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ” và “Zalo Video - Nền tảng video dành cho người Việt” cùng được vinh danh tại hạng mục “Sản phẩm, dịch vụ, giải pháp công nghệ số xuất sắc”.

Kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Kinh tế sinh học và thương mại hóa công nghệ sinh học, động lực tăng trưởng mới trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi xanh, kinh tế sinh học đang vươn lên trở thành một trụ cột chiến lược cốt lõi định hình lại mô hình tăng trưởng của nhiều quốc gia. Việt Nam cũng không nằm ngoài bối cảnh đó, nhất là khi nước ta đang đẩy nhanh tiến độ đáp ứng cam kết phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2050.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo và đại diện GELEXIMCO bấm nút khánh thành không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành. (Ảnh: TOÀN PHƯƠNG)

Khánh thành không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành tại Đại học Bách khoa Hà Nội

Ngày 15/10, Tập đoàn GELEXIMCO và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức khánh thành không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành, đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai đơn vị, đồng thời thúc đẩy mô hình phối hợp “3 nhà”: Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ.

Các đại biểu nhấn nút khởi động triển khai chương trình. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình: Ứng dụng công nghệ số trong sàng lọc sức khỏe tâm lý học đường

Ngày 15/10, tại xã Gia Trấn, tỉnh Ninh Bình đã diễn ra chương trình triển khai sàng lọc sức khỏe tâm lý học đường trên nền tảng số; ra mắt mô hình phòng hỗ trợ tâm lý học đường 4.0 và trải nghiệm công nghệ số Steam Robotics. Đây là đơn vị đầu tiên của tỉnh ứng dụng công nghệ số kết hợp giữa giáo dục và y tế học đường.

Nghi thức khởi công Tòa nhà Công nghệ số 01, thuộc dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT tại phường Phú Diễn và phường Tây Tựu, thành phố Hà Nội. (Ảnh: BTC)

FPT khởi công Tòa nhà Công nghệ số đầu tiên trị giá hơn 1.311 tỷ đồng tại Hà Nội

Tòa nhà Công nghệ số 01 có tổng vốn đầu tư hơn 1.311 tỷ đồng, dự kiến đáp ứng nhu cầu làm việc của khoảng 6.000 chuyên gia công nghệ và lao động phụ trợ. Đây là bước triển khai cụ thể dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT tại Hà Nội, hướng tới hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, đào tạo và phát triển công nghệ.

Để có cơ sở xây dựng các mô hình ứng dụng UAV phù hợp từng vùng sản xuất, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã phối hợp một số nhà cung cấp tổ chức trình diễn thực tế phương tiện bay không người lái (UAV) tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên Phủ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên hướng tới mục tiêu sản xuất sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”

Dù hiện mới đang thử nghiệm các thiết bị bay không người lái tại vùng sản xuất nông nghiệp để thực hiện mô hình phát triển kinh tế tầm thấp nhưng Điện Biên vẫn đặt mục tiêu lớn hơn, đó chính là sản xuất thử nghiệm các dòng UAV chuyên dụng cho địa hình miền núi - hướng tới sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”. 

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồ Hải (bìa trái) và Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời (bìa phải) trao quà lưu niệm đến ông Ran DaGan, Chủ tịch Tập đoàn Dagan (Israel) và ông Hà Duy Bình, Chủ tịch Tập đoàn VsionGlobal. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau đón làn sóng đầu tư nông nghiệp công nghệ cao từ Israel

Sáng 15/10, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết, lãnh đạo tỉnh vừa có buổi tiếp và làm việc với Đoàn công tác của Tập đoàn Dagan (Israel) đến trao đổi, tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao tại Cà Mau.

Giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: HÀ LINH)

Xây dựng xã hội số lấy người dân làm trung tâm

Phát triển công dân số gắn với quyền, trách nhiệm, kỹ năng và những lợi ích thực tế người dân nhận được khi sử dụng dịch vụ số. Nhân Ngày Công dân số Việt Nam, các ý kiến từ người dân, doanh nghiệp, nhà quản lý và luật sư đề cập những kiến nghị để môi trường số thuận tiện, an toàn và phục vụ người dân tốt hơn.

Lực lượng công an xã Kiên Mộc (Lạng Sơn) hướng dẫn người dân sử dụng VNeID an toàn, hiệu quả. (Ảnh: KHÁNH AN)

Công dân số: Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm

Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 9/7/2026 của Chính phủ quy định lấy ngày 15/10 hằng năm là Ngày Công dân số Việt Nam. Việc phát triển công dân số cần hướng tới xây dựng công dân có năng lực thụ hưởng quyền lợi, thực hiện trách nhiệm và làm chủ công nghệ; hình thành môi trường số an toàn, văn minh, lấy con người làm trung tâm