Tìm thấy loại vi khuẩn ngăn chặn muỗi truyền bệnh sốt rét

NDĐT - Dịch Covid-19 đang khiến cả thế giới chú ý, nhưng bệnh sốt rét dù không gây đại dịch vẫn nguy hiểm hơn bao giờ hết. Các nhà khoa học đã tìm ra một cách hoàn toàn mới, hiệu quả cao để ngăn chặn sự lây lan bệnh sốt rét từ một loại vi khuẩn nằm ở trong chính con muỗi.

Ảnh: Getty Images.
Ảnh: Getty Images.

Năm 2018, Tổ chức Y tế Thế giới ước tính 228 triệu trường hợp mắc bệnh sốt rét do muỗi truyền và 405.000 trường hợp tử vong.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra một loại vi khuẩn đơn bào hình thành bào tử mới được tìm thấy ở muỗi, gọi là microsporidia MB, có khả năng ngăn chặn sự lây truyền ký sinh trùng sốt rét.

Vi khuẩn này dường như cũng không làm tổn thương muỗi, có nghĩa là nếu chúng ta có thể làm tăng tỷ lệ lưu hành của microsporidia MB trong quần thể muỗi địa phương, thì đó có thể là một cách hiệu quả để ngăn chặn bệnh sốt rét khi muỗi cắn mà không phải làm xáo trộn phần còn lại của hệ sinh thái.

"Ở đây, chúng tôi đã tìm hiểu vi khuẩn microsporidian dường như không gây bệnh từ các quần thể Anophele, một loài muỗi ở Kenya" nhóm nghiên cứu viết trong một bài báo được công bố trên tạp chí Nature Communications.

"Là một vi khuẩn không độc hại, làm suy yếu việc truyền ký sinh trùng sốt rét, microsporidia MB có thể được nghiên cứu như một chiến lược để hạn chế lây truyền bệnh sốt rét", báo cáo đánh giá.

Ý tưởng về một vi khuẩn từ muỗi có thể ngăn chặn việc truyền bệnh không hoàn toàn mới. Wolbachia, một loại vi khuẩn xuất hiện tự nhiên trong quần thể muỗi, đã cho thấy tiềm năng đáng kinh ngạc để quét sạch bệnh sốt xuất huyết và các bệnh truyền nhiễm do muỗi truyền khác.

Nhà vi sinh học Steven Sinkins, Đại học Glasgow, Scotland, Vương quốc Anh nói: "Chúng tôi đã sử dụng một loại cộng sinh ngăn chặn lây truyền có tên là Wolbachia để kiểm soát sốt xuất huyết, một loại virus truyền qua muỗi".

Giáo sư Steven Sinkins đánh giá: "Vi khuẩn microsporidia MB có một số đặc điểm tương tự, nó trở thành một triển vọng hấp dẫn để phát triển các phương pháp tương đương nhằm kiểm soát sốt rét".

Nghiên cứu này hiện đang ở giai đoạn đầu. nhưng nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng khi họ phân tích muỗi lấy từ các nghiên cứu thực địa ở Kenya, những con muỗi có vi khuẩn microsporidia MB không có ký sinh trùng sốt rét. Ngay cả khi muỗi hút máu bị nhiễm bệnh, những con muỗi có microsporidia MB đã giảm mức độ nhiễm trùng và không có dấu hiệu nào về bào tử của ký sinh trùng sốt rét được phát hiện.

Bởi vì vi khuẩn microsporidia MB được truyền qua muỗi cái, một khi nó ở trong quần thể muỗi, nó sẽ không thể đi đâu được. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra, một số khu vực họ thử nghiệm chỉ còn 9% muỗi có vi khuẩn gây bệnh sốt rét.

Nhóm nghiên cứu hy vọng, khi đi vào nghiên cứu sâu hơn, họ có thể tìm ra liệu có thể tăng số lượng vi khuẩn microsporidia MB trong quần thể muỗi hay không, để đạt mục tiêu cuối cùng là giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt rét.

Nhà sinh lý học sinh lý và sinh thái học Jeremy Herren, Trung tâm Côn trùng quốc tế cho biết: "Các nghiên cứu tiếp theo cần xác định chính xác làm thế nào vi khuẩn microsporidia MB có thể được sử dụng để kiểm soát bệnh sốt rét. Giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu sẽ điều tra động lực học của vi khuẩn microsporidia MB trong các quần thể muỗi lớn".

"Kết quả của các nghiên cứu tiếp theo này sẽ cung cấp cho chúng tôi các thông tin nhằm xác định cách thức phổ biến để vi khuẩn microsporidia MB kiểm soát được sốt rét", Tiến sĩ Jeremy Herren nói.

Có thể bạn quan tâm

Các diễn giả trao đổi tại phiên đối thoại trong khuôn khổ diễn đàn. (Ảnh: HNV)

Khẳng định vai trò trung tâm của Đại học trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia

Ngày 15/5, Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp Đại học, Cao đẳng Việt Nam (VNEI), Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phối hợp tổ chức Diễn đàn Quốc gia VNEI 2026 với chủ đề: “Vai trò của Đại học trong Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và hợp tác quốc tế”.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Anh điều tra hệ sinh thái phần mềm doanh nghiệp của Microsoft

Ngày 14/5, Cơ quan Cạnh tranh và thị trường Anh (CMA) thông báo mở cuộc điều tra nhằm xác định liệu Microsoft có nắm giữ “vị thế thị trường chiến lược” (SMS) trong lĩnh vực phần mềm doanh nghiệp hay không, đồng thời xem xét khả năng tập đoàn công nghệ này có thể hạn chế cạnh tranh và quyền lựa chọn của khách hàng.

Thiết bị flycam đang thực hiện chuyến bay tuần tra trên không, giúp lực lượng chức năng luồn lách và giám sát chặt chẽ các mảng rừng tràm có mật độ cây dày đặc.

Cà Mau ứng dụng công nghệ tham gia canh lửa mùa khô

Thay vì chỉ dựa vào sức người tuần tra như phương thức truyền thống, Cà Mau đã chủ động thiết lập một mạng lưới giám sát hiện đại với sự kết hợp giữa hệ thống camera (mắt thần) và thiết bị bay không người lái (flycam) tích hợp cảm biến nhiệt.

Một góc nông trại Chapor Farm, thôn Ma Ty, xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa kiến tạo thương hiệu cho nông sản sạch

Giữa cái nắng gay gắt của vùng bán sơn địa phía nam tỉnh Khánh Hòa, những luống dưa lưới xanh mướt trong nhà màng ở thôn Ma Ty, xã Bác Ái Tây vẫn sinh trưởng tốt. Không còn cảnh canh tác phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, giờ đây từng giọt nước, từng dưỡng chất đều được điều tiết tự động bằng hệ thống công nghệ hiện đại. 

Thành viên Ban tổ chức giải đáp thông tin tại buổi công bố thông tin. (Ảnh: HNV)

Khẳng định vai trò diễn đàn đầu tư đổi mới sáng tạo hàng đầu Việt Nam

Diễn đàn đầu tư Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026) diễn ra trong một giai đoạn bước ngoặt của thị trường vốn và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam. Diễn đàn nhằm tăng cường kết nối, trao đổi giữa Chính phủ, nhà đầu tư, doanh nghiệp công nghệ, startup đổi mới sáng tạo, các đối tác trong nước, quốc tế.

Một nhân viên đang làm việc tại phòng thí nghiệm xét nghiệm axit nucleic Covid-19, thành phố Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, năm 2022. (Ảnh minh họa: THX)

Mỹ điều tra hơn 120 phòng thí nghiệm sinh học ở nước ngoài

Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (DNI) Tulsi Gabbard ngày 11/5 xác nhận chính quyền đang điều tra hơn 120 phòng thí nghiệm sinh học ở nước ngoài được Washington tài trợ trong nhiều thập niên, như một phần của nỗ lực chấm dứt những công trình thí nghiệm có nguy cơ cao liên quan tới sự phát tán của các loại virus độc hại.

Lực lượng chức năng kiểm tra cửa hàng thời trang kinh doanh các sản phẩm giả mạo thương hiệu quốc tế tại phường Tây Tựu, thành phố Hà Nội. (Ảnh: TUẤN NGỌC)

Nâng chuẩn thực thi sở hữu trí tuệ

Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đặt ra yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

[Infographic] Đơn đăng ký và bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược

[Infographic] Đơn đăng ký và bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược

Theo Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), tính đến ngày 28/2/2026, số lượng đơn đăng ký và bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược đạt 2.755 đơn và 889 bằng, trong đó lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bản sao số, thực tế ảo/thực tế tăng cường dẫn đầu với 945 đơn và 252 bằng.