Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là trách nhiệm mà còn là mệnh lệnh từ trái tim

Cùng dự có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, tỉnh An Giang. Buổi lễ diễn ra đúng dịp kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ 27/7.

Nghĩa trang Liệt sĩ Dốc Bà Đắc có tổng diện tích hơn 35.000m2, được xây dựng vào năm 1986, hiện đã quy tập hơn 9.000 ngôi mộ của các liệt sĩ ở cả 3 miền bắc-trung-nam hy sinh qua các thời kỳ chiến tranh, được mệnh danh là nghĩa trang Trường Sơn của vùng Bảy Núi An Giang.

Các liệt sĩ được an táng tại đây phần lớn là quân tình nguyện Việt Nam ngã xuống trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới tây nam và cuộc chiến chống chế độ diệt chủng Pol Pot.

Tại buổi lễ, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Nguyễn Tiến Hải cho biết, từ năm 2001 đến nay, với sự nỗ lực không mệt mỏi của các lực lượng, đặc biệt là cán bộ, chiến sĩ của Đội 93 đã vượt qua muôn vàn khó khăn gian khổ, tìm kiếm, quy tập được 2.141 hài cốt liệt sĩ tại Campuchia - trong đó có 251 hài cốt xác định được danh tính. Riêng giai đoạn mùa khô năm 2024-2025, đã tổ chức tìm kiếm 42 vị trí, quy tập được 56 hài cốt liệt sĩ (tại Campuchia: 51 hài cốt, ở trong nước: 5 hài cốt; xác định được danh tính 2 - Campuchia 1 và trong nước 1).

Cùng với tiếp nhận 25 hài cốt liệt sĩ do Đội K90/Quân khu 9 tìm kiếm, quy tập được tại Campuchia; nâng tổng số hài cốt liệt sĩ mà hôm nay chúng ta truy điệu là 81 hài cốt liệt sĩ, trong đó an táng 80, vì có 1 hài cốt được người thân tiếp nhận và đón về quê an táng.

Công cuộc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là trách nhiệm, mà còn là hành trình tìm lại ký ức thiêng liêng nối liền quá khứ với hiện tại, mang linh hồn các anh trở về trong lòng dân tộc, quê hương.

Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, chúng ta đang sống những ngày hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9, 80 năm Ngày Truyền thống lực lượng Công an nhân dân, 78 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ 27/7; thực hiện công cuộc sắp xếp lại giang sơn, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; thực hiện 4 Nghị quyết – bộ tứ trụ cột của Bộ Chính trị. Việt Nam đang hướng đến 2 mục tiêu phát triển 100 năm, do đó toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đang đồng lòng thống nhất để phát triển xứng tầm sự phát triển đất nước, sự hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ, Mẹ Việt Nam anh hùng, các thương binh.

Hôm nay, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Dốc Bà Đắc, chúng ta quy tập 81 liệt sĩ đã hy sinh, trong đó có 5 người hy sinh trên đất nước ta. Đây là sự hy sinh xương máu không những vì sự độc lập tự do của đất nước ta mà còn vì nhiệm vụ cao cả giành độc lập tự do của nước bạn Campuchia- nước láng giềng mà luôn sát cánh bên nhau, vì sự hợp tác chặt chẽ của hai đất nước góp phần mang lại hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.

Thủ tướng nhấn mạnh trong thế kỷ 20, không có nước nào trên thế giới chịu nhiều đau thương, mất mát như dân tộc Việt Nam vì sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước. Trong số 1,2 triệu liệt sĩ thì có hơn 300 nghìn trường hợp chưa tìm được đầy đủ thông tin; hiện có 652 nghìn người, bệnh binh 198 nghìn người, hơn 132.600 Mẹ Việt Nam anh hùng, là những con số nói lên sự mất mát của dân tộc ta.

Thủ tướng nhấn mạnh, chúng ta cần phát huy truyền thống anh hùng bất khuất của dân tộc, vượt qua mọi khó khăn, thách thức, vươn lên phát triển. Cấp uỷ, chính quyền Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân hãy làm hết sức mình vì sự phát triển đất nước nhanh và bền vững. Chúng ta vững tin bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc phát triển văn minh, giàu mạnh, thịnh vượng.

Công tác tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, thể hiện tri ân sâu sắc đối với những người con ưu tú, đạo lý uống nước nhớ nguồn, trách nhiệm nặng nề nhưng rất vinh quang với tất cả nhiệt huyết, tình cảm, "vượt nắng, thắng mưa, không thua gió bão" đi tìm các phần xương cốt của đồng đội đã hy sinh, thể hiện nghĩa cử cao cả, "tình dân tộc, nghĩa đồng bào". Hiện cả nước có 23 đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thực hiện tìm kiếm ở trong nước, nước bạn Lào, Campuchia.

Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ hết sức khó khăn, không có địa chỉ cụ thể, rất thiếu thông tin, thời gian làm thay đổi địa hình, khí hậu khắc nghiệt, nhiều nơi còn sót nhiều bom mìn… nhưng chúng ta đã nỗ lực quyết tâm cao, nỗ lực lớn, không quản ngại nắng mưa để đón các Anh hùng liệt sĩ trở về quê hương đất mẹ. Thủ tướng đánh giá nỗ lực của cán bộ, chiến sĩ Quân khu 9, các Đội K90, K91, K92, K93 không quản ngại nguy hiểm, vượt suối băng rừng, “chân trần, chí thép”, quyết tâm làm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, mang lại niềm vui cho thân nhân gia đình liệt sĩ.

Từ năm 2001 đến nay, các đồng chí đã tìm kiếm, quy tập được 11.533 hài cốt liệt sĩ (tại Campuchia: 8.188 hài cốt liệt sĩ, có 561 hài cốt liệt sĩ xác định được danh tính; trong nước: 3.345 hài cốt liệt sĩ, có 264 hài cốt liệt sĩ xác định được danh tính) để bàn giao về các địa phương trong cả nước tiến hành Lễ truy điệu, an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ.

Nhiều tập thể, cá nhân của các Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đã được Đảng, Nhà nước ta và nước bạn biểu dương với nhiều phần thưởng cao quý. Những thành tích nêu trên chính là thể hiện tình cảm, trách nhiệm của các đồng chí đối với thế hệ cha anh đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế. Đồng thời, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và sự ổn định tình hình chính trị-xã hội ở từng địa phương và trên toàn quốc.

Thủ tướng rất xúc động, khâm phục khi được biết, quá trình thực hiện nhiệm vụ, đã có những đồng chí bị thương, bị bệnh hiểm nghèo, thậm chí đã hy sinh. Nhưng với tình cảm, trách nhiệm, quyết tâm chính trị cao, các đồng chí đã luôn nhận thức sâu sắc nhiệm vụ, sẵn sàng chấp nhận và vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh để hoàn thành tốt nhiệm vụ có ý nghĩa nhân văn sâu sắc này.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng ghi nhận và đặc biệt trân trọng những nỗ lực, quyết tâm và thành tích đạt được trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của Quân khu 9; đồng thời, đánh giá cao và nhiệt liệt biểu dương nỗ lực, thành tựu của toàn thể các cán bộ, chiến sĩ các Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên cả nước – những người ngày đêm bám địa bàn, lặng thầm làm công việc cao cả, nghĩa tình và đầy khó khăn, gian khổ. Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn ghi nhận, trân trọng những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng to lớn của các đồng chí.

Thủ tướng cũng chia sẻ và bày tỏ sự cảm thông sâu sắc với các gia đình thân nhân liệt sĩ – những người bao năm qua vẫn đau đáu nỗi niềm, mòn mỏi mong chờ ngày được đón hài cốt người thân trở về với đất Mẹ.

Đảng, Nhà nước sẽ tiếp tục làm hết sức mình, huy động cả hệ thống chính trị và toàn xã hội để thực hiện hiệu quả hơn nữa công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ, để không một liệt sĩ nào bị lãng quên, không một gia đình liệt sĩ nào phải chờ đợi trong vô vọng.

Thủ tướng đánh giá cao các đội tìm kiếm hài cốt liệt sĩ không bỏ sót bất cứ một thông tin nào, dù nhỏ nhoi, để xác định danh tính vì đây là việc hết sức khó khăn. Để thực hiện hiệu quả hơn nữa công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân, gia đình liệt sĩ trong thời gian tới, Thủ tướng đề nghị:

Thứ nhất, các cấp ủy, chính quyền, Ban Chỉ đạo 515 các cấp tiếp tục quán triệt sâu sắc các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; bám sát thực tiễn, phối hợp chặt chẽ, đồng bộ trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ; huy động tối đa các nguồn lực và sự tham gia của toàn xã hội, của cả hệ thống chính trị để làm với tất cả tình cảm, trách nhiệm, trái tim.

Thứ hai, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, đặc biệt là cựu chiến binh, đồng bào các dân tộc vùng căn cứ kháng chiến, vùng sâu, vùng xa… cung cấp thông tin về mộ liệt sĩ. Đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ, kết nối thông tin, giải mã ký hiệu đơn vị chiến đấu để phục vụ công tác xác định danh tính và vị trí chôn cất hài cốt.

Thứ ba, tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác quốc tế, đặc biệt với chính quyền và nhân dân Campuchia, để tạo thuận lợi trong công tác tìm kiếm, quy tập tại nước bạn. Làm tốt công tác đối ngoại nhân dân, vận động các lực lượng, tổ chức, cá nhân hỗ trợ, phối hợp, cung cấp thông tin.

Thứ tư, quan tâm hơn nữa đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ quy tập; bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách; kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, hiệu quả cụ thể; tạo động lực để lực lượng tiếp tục vững bước trên hành trình nhân đạo và nghĩa tình này.

Thứ năm, đối với lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ: các đồng chí hãy luôn phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, chủ động, khắc phục và vượt qua khó khăn; vừa thực hiện nhiệm vụ, vừa làm tốt công tác dân vận, tuyên truyền, vận động thu thập thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ; đồng thời, thực hiện nghiêm công tác đối ngoại quân sự, đối ngoại nhân dân khi làm nhiệm vụ trên địa bàn nước bạn; tham gia phong trào giúp nhân dân xóa đói, giảm nghèo và các hoạt động phòng, chống thiên tai… ở địa bàn trong nước cũng như khi công tác ở nước ngoài; góp phần lan tỏa mạnh mẽ, tô thắm thêm hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” đối với toàn thể nhân dân và bạn bè quốc tế. Tiếp tục tìm kiếm hài cốt liệt sĩ của cán bộ, chiến sĩ Campuchia, Lào trên đất nước ta; kể cả tìm kiếm hài cốt những quân nhân nước ngoài tham gia chiến tranh xâm lược Việt Nam-thể hiện truyền thống nhân văn, đạo lý của dân tộc Việt Nam dù họ đã gây chiến.

Thủ tướng nêu rõ, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là trách nhiệm mà còn là mệnh lệnh từ trái tim thôi thúc những người đang thực hiện nhiệm vụ. Thủ tướng mong muốn và tin tưởng rằng, với truyền thống nhân văn sâu sắc, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây”, "tình dân tộc, nghĩa đồng bào", với quyết tâm cao và sự ủng hộ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, thời gian tới, lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ sẽ tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm và những kinh nghiệm đã có, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thách thức để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao; góp phần làm vơi đi nỗi đau chiến tranh, làm tròn nghĩa vụ với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do, thống nhất Tổ quốc.

Tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tặng quà động viên các Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Quân khu 9 và một số đơn vị tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác này.

Thủ tướng cũng động viên thân nhân gia đình nhận bàn giao hài cốt liệt sĩ Ngô Văn Liên, sinh năm 1952, quê Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, hy sinh ngày 14/9/1972, về quê nhà an táng.