Vì sao giá vé tăng cao?
Tại hội thảo “Hạ nhiệt giá vé máy bay được không?” do Báo Thanh Niên tổ chức mới đây tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông Đỗ Hồng Cẩm, Cục phó Cục Hàng không Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải) thừa nhận, thời gian gần đây giá vé máy bay đã hình thành mặt bằng mới cao hơn khoảng 10% đến hơn 20% so với thời điểm trước dịch Covid-19. Đặc biệt, trong dịp nghỉ lễ 30/4, 1/5 vừa qua, giá vé tăng cao nên thu hút được sự quan tâm lớn của xã hội.
Ông Trương Việt Cường, Phó Tổng Giám đốc Bamboo Airways cho biết, nguyên nhân khiến giá vé máy bay tăng là do chi phí thuê máy bay tăng. Chi phí này chiếm từ 55-60% tổng chi phí cấu thành giá vé tùy từng giai đoạn và tùy hãng hàng không. Thí dụ, mới khoảng vài tháng trước, Bamboo Airways muốn thuê một tàu bay (thuê ướt) dưới 3.000 USD/giờ nhưng hiện kiếm một tàu bay với giá 4.000 USD/giờ rất khó. Thuê khô còn khó khăn hơn.
Theo ông Đặng Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines (VNA), giá vé tăng là do chi phí nhiên liệu, thiết bị bay tăng 76-77%. Các khoản chi phí này nằm ngoài tầm kiểm soát không chỉ riêng của VNA mà là chung cho các hãng hàng không. Thí dụ với xăng, so với năm 2019, mặt hàng giá xăng năm nay tăng 5.700 tỷ đồng và chi phí tỷ giá biến động tăng thêm 4.700 tỷ đồng. Tổng mức tăng do chi phí nhiên liệu lên tới khoảng 11.000 tỷ đồng. Khoản tăng này nằm ngoài tầm kiểm soát của VNA cũng như tất cả các hãng hàng không.
Bên cạnh đó, các xung đột địa chính trị, chuỗi cung ứng đứt gãy cũng khiến phát sinh nhiều vấn đề và chi phí cho các hãng. Cụ thể như trước đây, để sửa chữa, bảo hành một chiếc máy bay mất khoảng 150 ngày thì hiện tại đến 200-300 ngày, thậm chí đến 1-1,5 năm. Thời gian bảo trì kéo dài khiến chi phí vận hành cũng tăng cao.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Bác Toán, Phó Tổng Giám đốc thương mại Vietjet cũng cho rằng, giá vé máy bay tăng là do tình trạng thiếu tàu bay và linh kiện thay thế do chuỗi cung ứng bị đứt gãy sau dịch Covid-19. Các nhà sản xuất động cơ máy bay yêu cầu các hãng phải đưa tàu bay đi sửa các lỗi, khiến một số tàu bay phải nằm bãi, giảm 15-20% tàu bay.
Ngoài ra, nhân lực chất lượng cao cho ngành hàng không sụt giảm và nhu cầu của khách hàng chi tiêu cho ngành hàng không giảm cũng là nguyên nhân khiến giá vé tăng.
Nói về phí dịch vụ mặt đất cũng ảnh hưởng việc tăng hay giảm vé máy bay, ông Nguyễn Cao Cường, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam (ACV) cho biết, hiện nay tổng bốn nhóm giá dịch vụ (Dịch vụ hạ cất cánh; dịch vụ hành khách và bảo đảm an ninh hành khách; dịch vụ cảng, thuê tại quầy thủ tục, ống lồng, băng chuyền; dịch vụ kỹ thuật mặt đất) mà ACV đang thu khoảng 118.000 - 120.000 đồng, cộng thêm khoản thu hộ Nhà nước thì cũng chưa tới 150.000 đồng/khách. Mức thu này không tăng từ năm 2019 đến nay.
Sẽ tiếp tục giảm giá vé máy bay
Vậy làm sao để có được giá vé máy bay hợp lý? Theo ông Trương Việt Cường, quan trọng nhất cần có mức giá trần linh hoạt theo chi phí xăng dầu, giá cấu thành đầu vào chứ không nên cứng nhắc. Chính phủ đã có chính sách giảm 50% phí điều hành bay, thì nay nên có chính sách giảm thuế nhập khẩu xăng dầu để hỗ trợ các hãng trong giai đoạn khó khăn hiện nay.
Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietravel Corp cho rằng, muốn tìm lời giải cho bài toán hạ nhiệt vé máy bay thì đòi hỏi sự chung tay của rất nhiều đơn vị. Cụ thể, các địa phương muốn kích cầu du lịch có thể khuyến khích, xem xét hỗ trợ các hãng hàng không khi mở đường bay tới địa phương. Các hãng hàng không cũng nên hỗ trợ doanh nghiệp du lịch, công ty lữ hành thông qua việc giảm tiền cọc series booking, chia thành nhiều đợt thanh toán, cho phép trả gối đầu... Đồng thời, giữa các điểm đến, dịch vụ tại chỗ, lữ hành... nên ngồi lại cùng nhau; ngành hàng không cũng liên kết với nhau, hỗ trợ nhau trên cơ sở có chính sách hỗ trợ chung cho tất cả các hãng hàng không, từ phía Chính phủ.
Theo ông Đặng Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, để giảm giá vé máy bay, về lâu dài, Nhà nước cần có thêm các chính sách hỗ trợ giảm thuế, phí trong điều hành, khai thác tại các sân bay, tăng năng lực điều hành khai thác tại các cảng hàng không. Từ đó giảm thời gian quay đầu của các chuyến bay, tăng tần suất, tăng năng lực vận hành khai thác, giảm giá dịch vụ các khung giờ bay đêm để tăng cường các chuyến bay đêm phục vụ hành khách.
Trả lời các kiến nghị của doanh nghiệp, ông Đỗ Hồng Cẩm khẳng định, giá vé máy bay đang hạ nhiệt. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là giảm giá bán vé máy bay mà cần phải tiếp tục bảo đảm chất lượng dịch vụ và độ an toàn của các chuyến bay.
Trong công tác quản lý, việc giá vé máy bay tăng do chi phí đầu vào tăng cao là điều đã được lường trước. Tuy nhiên, với những yếu tố mới phát sinh, Cục sẽ tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh. Bên cạnh đó, các hãng hàng không cần tiếp tục nâng cao năng lực quản lý, công tác điều hành, năng lực nhân sự và năng suất lao động để tiết giảm chi phí. Làm sao đưa về mức phù hợp hơn với khả năng chi trả của phần đông khách hàng. Ngoài ra cần tiếp tục công tác dự báo và lên kế hoạch ứng phó những biến động mới có thể xảy ra trong thời gian tới, qua đó tăng tỷ lệ lấp đầy trên từng chuyến bay nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động kinh doanh.
Để không phải trả giá vé máy bay cao, các chuyên gia khuyến nghị khách hàng nên có thói quen lên kế hoạch sớm, đặt vé xa ngày, lựa chọn các kênh bán vé chính thức, chủ động theo dõi các thông tin từ hãng hàng không để có được giá vé máy bay hợp lý cũng như hỗ trợ ngành hàng không lên kế hoạch và chủ động hơn trong hoạt động khai thác, đặc biệt là những dịp cao điểm lễ, Tết… Đây là thông lệ của ngành hàng không quốc tế, của ngành du lịch khi đặt vé sớm sẽ được mua vé rẻ hơn. Khi đặt mua vé, thanh toán ở các kênh chính thống sẽ giảm chi phí trung gian. Hiện, hãng Vietjet cũng đã mở nhiều kênh để bán vé, để khách hàng thanh toán được tiện lợi, dễ dàng hơn.
