Hội nghị nhằm tìm giải pháp tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững hơn cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thủy hải sản, lương thực, thực phẩm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Hội nghị cũng nhằm thúc đẩy sự kết nối thực chất, bền vững giữa doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất-nhập khẩu với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics, kho lạnh, vận tải lạnh, khai thác cảng và giải pháp công nghệ; đồng thời, tăng cường mối liên kết giữa các vùng nguyên liệu tại Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ với các cơ sở, doanh nghiệp chế biến, bảo quản, phân phối và xuất khẩu của thành phố.
Ban tổ chức cũng kỳ vọng hội nghị góp phần nâng cao hiệu quả vận hành, bảo đảm lưu thông hàng hóa thông suốt và tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp; từng bước xây dựng hệ sinh thái logistics lạnh hiện đại, đồng bộ và thông minh; nâng cao giá trị gia tăng, phát triển xuất khẩu bền vững và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp thành phố cũng như khu vực phía nam.
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Phúc Khoa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực-Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh (FFA), cho rằng: Chuỗi cung ứng của ngành lương thực-thực phẩm có phạm vi rộng, mức độ liên kết cao, phải xử lý nhiều nhóm sản phẩm có đặc tính khác nhau và đòi hỏi khả năng tổ chức linh hoạt trước biến động của thị trường.
Vì thế, doanh nghiệp không chỉ cần dịch vụ vận chuyển đơn lẻ mà cần các giải pháp logistics phù hợp đặc thù ngành hàng và quy mô sản xuất; tối ưu toàn bộ chi phí chuỗi cung ứng thay vì chỉ tối ưu từng công đoạn; thiết lập cơ chế kết nối thường xuyên, chia sẻ thông tin và xây dựng giải pháp theo nhu cầu thực tế.
Do vậy, đại diện FFA đề xuất hình thành cơ chế kết nối thường xuyên giữa doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp logistics, phát triển giải pháp logistics theo từng ngành hàng, thúc đẩy chuyển đổi số và chia sẻ thông tin; hướng tới hệ sinh thái hợp tác dài hạn, hiệu quả và bền vững.
Ở góc độ khác, bà Trần Thụy Quế Phương, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết: Toàn bộ hàng hóa xuất khẩu của ngành này phụ thuộc vào chuỗi logistics lạnh. Do vậy, chỉ cần một công đoạn không bảo đảm nhiệt độ hoặc thời gian cũng có thể dẫn đến giảm chất lượng sản phẩm, khiếu nại, giảm giá bán, trả hàng và mất khách hàng.
Yêu cầu cạnh tranh của thị trường đã chuyển từ lợi thế về giá và sản lượng sang năng lực giao hàng đúng hạn, duy trì nhiệt độ và chất lượng ổn định, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải carbon và minh bạch dữ liệu. Các điểm nghẽn hiện nay tập trung ở tính liên kết của hạ tầng kho lạnh, container lạnh, vận tải và cảng; biến động chi phí; thiếu chia sẻ dữ liệu và kết nối liên tục giữa vùng nguyên liệu, nhà máy, doanh nghiệp logistics và khách hàng.
Từ đó, VASEP đề xuất quy hoạch các khu logistics gắn với vùng nguyên liệu; phát triển đồng bộ cảng, đường thủy và đường bộ; có chính sách ưu đãi đầu tư; hình thành trung tâm logistics lạnh cấp vùng; tăng cường kết nối doanh nghiệp thủy sản với doanh nghiệp logistics và đầu tư đội tàu vận tải biển phù hợp.
Doanh nghiệp logistics cần đầu tư depot (bãi chứa container, cảng cạn), nhà kho, container lạnh, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; chia sẻ thông tin về năng lực kho, container, depot; phát triển dịch vụ chuyên biệt cho thủy sản và có giải pháp kiểm soát giá cước ổn định. Doanh nghiệp thủy sản cần chủ động chia sẻ kế hoạch sản xuất, nhu cầu kho lạnh, đẩy nhanh chuyển đổi số và tăng cường hợp tác dài hạn.
Còn theo ông Đặng Quý Nhân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội xuất nhập khẩu Thành phố (HIEA), chuyển đổi xanh trong logistics chuỗi lạnh đang trở thành điều kiện quan trọng để hàng hóa tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao. Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và các tiêu chuẩn môi trường ngày càng chặt chẽ đặt ra yêu cầu giảm tổn thất sau thu hoạch, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, bảo đảm an toàn thực phẩm và minh bạch dữ liệu.
Từ đó, ông Đặng Quý Nhân đề xuất ứng dụng Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo, chuỗi khối (blockchain)… để giám sát nhiệt độ, truy xuất nguồn gốc và tối ưu vận hành; xây dựng kho lạnh sử dụng năng lượng tái tạo, môi chất lạnh thân thiện với môi trường và phương tiện vận tải phát thải thấp; phát triển nguồn nhân lực và liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp chế biến, doanh nghiệp logistics và nhà nhập khẩu.
Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Văn Danh, Phó Giám đốc Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh xác định việc thúc đẩy logistics theo hướng hiện đại, thông minh và xanh là giải pháp quan trọng để Thành phố phát huy vai trò đầu mối logistics của khu vực phía nam và từng bước hướng đến trung tâm dịch vụ logistics quốc tế. Sở Công thương sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp; tăng cường phối hợp các ban, sở, ngành, địa phương, hiệp hội và hội ngành hàng để phát triển hạ tầng logistics chuỗi lạnh, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và triển khai hiệu quả các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trong thời gian tới.
