Sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực phát triển văn hóa, thu hút người dân và tạo giá trị cộng đồng

Cùng dự có đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, thành viên Ban Chỉ đạo.

Đồng chí Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo báo cáo tóm tắt các nội dung công việc đã triển khai và nhiệm vụ thời gian tới.

Tại phiên họp, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận, đóng góp ý kiến nhằm đánh giá toàn diện tình hình, kết quả 9 tháng đầu năm 2026 triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị; các kết luận, chỉ đạo của Trung ương, đặc biệt là những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên họp Ban Chỉ đạo Trung ương lần thứ 2, ngày 13/7/2026; đồng thời rà soát công tác chuẩn bị hai sự kiện chính trị-văn hóa quan trọng dịp cuối năm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ tư và "Ngày Văn hóa Việt Nam" (24/11).

Triển khai Nghị quyết về phát triển văn hóa trong tổng thể, xuyên suốt với các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Trung ương

Phát biểu kết luận phiên họp, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ghi nhận sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị đối với công tác phát triển văn hóa; khối lượng thể chế được hoàn thiện trong 9 tháng qua là rất lớn.

Bên cạnh đó, theo Thường trực Ban Bí thư, vẫn còn những hạn chế, yếu kém cần chấn chỉnh nghiêm túc, nhất là 4 "khoảng trống" lớn đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ và yêu cầu cần nhận diện đầy đủ và sớm khắc phục.

Đó là, khoảng trống về sức hấp dẫn và năng lượng lan tỏa của các giá trị văn hóa tích cực trong môi trường số; Năng lực chuyển hóa di sản văn hóa thành nguồn lực dữ liệu, tri thức số, tài sản trí tuệ và sức sáng tạo quốc gia; Năng lực sáng tạo các sản phẩm văn hóa có sức cạnh tranh quốc gia; và thể chế và hệ sinh thái phát triển công nghiệp văn hóa.

Nhấn mạnh quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, tầm nhìn và khát vọng phát triển được xác lập rõ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị, tiếp tục nghiên cứu, quán triệt sâu sắc những tư tưởng chỉ đạo chiến lược, rất quan trọng và phù hợp với nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Theo đó, cần chuyển từ tư duy coi văn hóa là một lĩnh vực phát triển sang xác lập văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là trụ cột của phát triển, động lực tăng trưởng mới, hiện diện trong mọi quyết sách về kinh tế, chính trị, giáo dục, khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và quản trị quốc gia; chuyển từ không gian văn hóa truyền thống sang phát triển văn hóa trong cả không gian thực và không gian số; chuyển từ tư duy bảo tồn là chủ yếu sang kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn và sáng tạo.

Theo đồng chí Thường trực Ban Bí thư, triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW cần đặt trong tổng thể, xuyên suốt, đồng bộ với triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV, các kết luận Hội nghị Trung ương, Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, cũng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Đồng chí đề nghị, tiếp tục rà soát, tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất; nghiên cứu, đề xuất những giải pháp khả thi, hiệu quả tập trung khắc phục kịp thời 4 "khoảng trống", thực hiện 3 "chuyển dịch" lớn và 4 nhiệm vụ trọng tâm đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo tại phiên họp thứ hai; làm rõ nội dung nào đã chuyển biến, nội dung nào còn chậm, nguyên nhân và trách nhiệm của cơ quan chủ trì.

Tổ chức thực hiện kịp thời, hiệu quả các cơ chế, chính sách đã ban hành

Thường trực Ban Bí thư yêu cầu, kịp thời hoàn thiện các dự án luật, cơ chế, chính sách còn đang xây dựng, trước hết là Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và các văn bản có liên quan; rà soát khó khăn, vướng mắc về phân cấp, phân quyền, đầu tư, tài sản công, đất đai, bản quyền, xã hội hóa, hợp tác công tư để chủ động xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.

Việc bố trí nguồn lực cho văn hóa cần bám sát mục tiêu tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước, đồng thời phải gắn với nâng cao chất lượng phân bổ, khả năng giải ngân và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Việc đầu tư thiết chế văn hóa phải chuyển mạnh từ yêu cầu "có thiết chế" sang "thiết chế hoạt động hiệu quả", thu hút người dân tham gia và tạo ra giá trị cộng đồng.

Đặt ra yêu cầu, coi dữ liệu lịch sử, văn hóa, di sản là một bộ phận quan trọng của hạ tầng văn hóa quốc gia, Thường trực Ban Bí thư đề nghị, đẩy nhanh chuyển đổi số và xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa; thực hiện nghiêm các kết luận về công tác bảo tồn, bảo tàng; thúc đẩy việc xây dựng kho dữ liệu văn hóa số quốc gia thống nhất, liên thông, có khả năng kiểm chứng và khai thác lâu dài.

“Bảo tồn phải gắn với phát huy giá trị, giáo dục, sáng tạo và phát triển, không để di sản chỉ tồn tại dưới dạng tài nguyên chưa được chuyển hóa thành tri thức và giá trị mới”, đồng chí Trần Cẩm Tú nhấn mạnh.

Yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các công cụ đo lường phát triển văn hóa, theo đồng chí Thường trực Ban Bí thư, phải phân định rõ và vận hành đồng bộ Bộ chỉ số văn hóa quốc gia; Bộ chỉ số thống kê về đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa đối với phát triển kinh tế; Bộ chỉ số theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 80.

Báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết phải từng bước lượng hóa được sản phẩm đầu ra, mức độ thụ hưởng của người dân, hiệu quả hoạt động của thiết chế, chất lượng dữ liệu, đóng góp kinh tế, khả năng tạo việc làm, thị trường và khả năng duy trì, nhân rộng các mô hình.

Phát triển văn hóa đóng góp vào tăng trưởng 2 con số

Về công tác chuẩn bị nội dung sơ kết một năm thực hiện Nghị quyết số 80 và xây dựng Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo năm 2027, đồng chí yêu cầu, sơ kết phải thực chất, không chỉ tổng hợp báo cáo của các cơ quan, địa phương; phải trả lời được sau một năm, Nghị quyết đã tạo ra những thay đổi gì trong đời sống văn hóa; những cơ chế, chính sách nào đã phát huy hiệu quả, cơ chế nào còn vướng; 4 "khoảng trống" đã được giải quyết đến mức nào; 3 "chuyển dịch" đã thực sự diễn ra hay chưa; nhiệm vụ nào có sản phẩm cụ thể, nhiệm vụ nào chậm tiến độ; đồng thời đề xuất những vấn đề Ban Chỉ đạo cần tập trung trong năm 2027.

Đồng chí đề nghị cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo khẩn trương tham mưu nội dung chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc phát triển văn hóa đóng góp vào tăng trưởng 2 con số.

Trên cơ sở ý kiến của Ban Chỉ đạo, Chính phủ khẩn trương hoàn thiện và đưa vào vận hành hệ thống thống kê quốc gia về công nghiệp văn hóa; phải đo được đóng góp của từng ngành, từng địa phương; doanh thu trong nước và xuất khẩu; số doanh nghiệp, việc làm, thu nhập; giá trị bản quyền, tài sản trí tuệ và mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị.

Mỗi địa phương trọng điểm chỉ lựa chọn một số lĩnh vực phù hợp và một vài dự án dẫn dắt. Mỗi dự án phải xác định rõ sản phẩm, doanh nghiệp thực hiện, nguồn vốn, thị trường, tài sản trí tuệ và đóng góp dự kiến vào GRDP, việc làm, xuất khẩu thu hút du lịch.

Về công tác chuẩn bị "Ngày Văn hóa Việt Nam", Thường trực Ban Bí thư yêu cầu trong tháng 9/2026, các địa phương chỉ đạo ban hành ngay kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam.

Gợi ý Đảng ủy Chính phủ phối hợp Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương phối hợp tổ chức tuần lễ văn hóa với các hoạt động phong phú, thiết thực, có sức lan tỏa, đồng chí đề nghị các địa phương, bộ, ngành thực hiện nghiêm túc chính sách miễn, giảm phí tham quan, sử dụng dịch vụ tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập cho nhân dân trong ngày 24/11.

Giao nhiệm vụ các đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp trong công tác chuẩn bị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ tư, đồng chí Thường trực Ban Bí thư đề nghị các đồng chí trong Thường trực Ban Chỉ đạo, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo và các cơ quan, đơn vị liên quan phát huy hơn nữa tinh thần chủ động, tính trách nhiệm đối với nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu Đảng, Nhà nước đã đề ra.