Sớm ban hành những giải pháp mang tính vượt trội
Thời gian qua, dù tiếp tục có sự phát triển cả về chất và lượng, nhưng kinh tế tư nhân vẫn gặp nhiều rào cản, ảnh hưởng tới việc phát huy vai trò là động lực của nền kinh tế, cũng như khả năng đóng góp vào sự phát triển của đất nước. Dẫn những số liệu minh chứng về tầm quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam khi đóng góp hơn 50% GDP, khoảng 30% nguồn thu ngân sách nhà nước, và thu hút khoảng 85% lực lượng lao động… song PGS, TS Phạm Thị Hoàng Anh - Phó Giám đốc phụ trách Ban Giám đốc Học viện Ngân hàng, chỉ ra một thực tế, việc phát huy vai trò, khả năng đóng góp của khu vực này đối với sự phát triển của nền kinh tế nước ta còn bị hạn chế do nhiều trở ngại.
Trước hết, khu vực kinh tế tư nhân vừa có quy mô, năng lực cạnh tranh còn khiêm tốn, vừa thiếu sự liên kết và tầm nhìn dài hạn. Thậm chí, đã có trường hợp, vì chạy theo lợi nhuận trước mắt, gây tác động tiêu cực đến môi trường kinh doanh và xã hội. Lý giải sâu hơn, bà Hoàng Anh chỉ ra điểm hạn chế lớn nhất khiến "doanh nghiệp tư nhân khó lớn" đó là gặp phải trở ngại về gia tăng quy mô vốn cũng như cơ hội tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Cụ thể, tính đến năm 2024, dư nợ tín dụng so với GDP vào khoảng 136%, tuy nhiên, tỷ lệ vốn dành cho khối doanh nghiệp này chưa thật sự rõ ràng.
Bàn về vấn đề này, tại buổi làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về chuyên đề phát triển kinh tế tư nhân trong thời gian tới, đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương đề xuất, cần có những giải pháp vượt trội, có tính cách mạng trong việc kiến tạo môi trường phát triển bền vững, lâu dài của kinh tế tư nhân nước ta.
Chỉ đạo về định hướng và giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế đối với kinh tế tư nhân, chủ trì buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, phải bảo đảm bình đẳng, công bằng và cho phép doanh nghiệp tư nhân được tiếp cận nguồn vốn sản xuất không kém hơn so các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các dự án trọng điểm quốc gia.
Đáng chú ý, Tổng Bí thư khẳng định, Bộ Chính trị sẽ sớm ban hành một nghị quyết riêng nhằm tạo đột phá cho phát triển kinh tế tư nhân, bởi đây là nhiệm vụ không thể trì hoãn.
Doanh nghiệp cũng cần có tinh thần mới, nhận thức mới
Thực tế, trong khi doanh nghiệp nhà nước vẫn nhận được sự bảo hộ từ Nhà nước, doanh nghiệp FDI được hưởng nhiều chính sách ưu đãi… thì khối tư nhân chưa được quan tâm đúng mức, phải đối mặt khó khăn trong tiếp cận vốn, đất đai, chính sách thuế hay thủ tục hành chính.
Điểm cốt yếu để tạo đột phá là nhanh chóng xóa bỏ các rào cản, trở lực đối với sự phát triển của doanh nghiệp, có chính sách hỗ trợ toàn diện, linh hoạt cho khu vực kinh tế tư nhân. Với quan điểm này, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Đậu Anh Tuấn từng chỉ rõ “có những điều có thể làm ngay mà ko cần nhiều tiền đó là cải cách hệ thống hành chính và thể chế kinh tế. Đây là yếu tố cần ưu tiên hàng đầu để kinh tế tư nhân có thể khẳng định vị thế, chung sức đồng lòng phụng sự đất nước”.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hoàng - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp ngành Công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội, kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, chia sẻ, cộng đồng doanh nghiệp tư nhân rất mong chờ nghị quyết mới sẽ xác định đúng tầm mức vai trò, vị thế của khối kinh tế tư nhân làm cơ sở để cải cách thể chế phát triển được triển khai mạnh mẽ, sâu rộng và kịp thời.
Bởi theo ông Nguyễn Hoàng, môi trường kinh doanh hiện nay dù đã có nhiều cải cách nhưng chưa thuận lợi vì chi phí tuân thủ quá lớn, trở thành gánh nặng cho doanh nghiệp, nhất là đối với các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ khi phải theo đuổi những tiêu chuẩn rất cao của các đối tác nước ngoài.
Hay trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, thương hiệu của Tổng công ty Phát triển hạ tầng và đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) gắn liền với cao tốc 5B (Hà Nội-Hải Phòng) - công trình được đánh giá cao về chất lượng cũng như hiệu quả kinh tế. Trong năm 2024 vừa qua, VIDIFI đã trúng thầu 54 km của dự án cao tốc đường bộ bắc-nam nhánh phía đông (đoạn từ Km351+000 đến Km405+000).
Với kỳ vọng Nhà nước sẽ đặt niềm tin lên vai các nhà thầu tư nhân trong nước khi triển khai đầu tư các dự án trọng điểm quốc gia, Tổng Giám đốc VIDIFI Trần Anh Tú chia sẻ, chúng tôi mong muốn và tự tin sẽ thể hiện được trách nhiệm của mình với đất nước và xã hội qua chất lượng công trình. Tất nhiên để có được điều này, cần có những cơ chế ưu đãi của Nhà nước về tiếp cận dòng vốn trung và dài hạn hay lợi thế của nhà thầu nội...
Ở góc nhìn khác, theo ông Lê Hoàng Minh - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần tập đoàn Tiến Thành, bên cạnh chính sách đột phá, cần có sự chủ động khai thác hiệu quả thế mạnh của từng doanh nghiệp trong từng lĩnh vực cụ thể. Trong bối cảnh mới, chính mỗi doanh nghiệp cũng cần phải có tinh thần mới, nhận thức mới, dám dấn thân, gia tăng gắn kết để cùng thúc đẩy những khát vọng quốc gia về một tương lai hưng thịnh. Một khi doanh nghiệp được tin tưởng, trao những trọng trách trong phát triển của quốc gia, được cùng phát triển trong một sân chơi bình đẳng hơn giữa các khu vực kinh tế, chắc chắn sẽ có ngày một nhiều hơn những doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh, đủ sức phát triển thương hiệu trên thị trường toàn cầu.
