Tiềm năng giảm phát thải ngành giao thông

Phương tiện giao thông là nguồn phát thải khí nhà kính lớn, chiếm khoảng 30% lượng phát thải. Ngoài ra, đây cũng là nguyên nhân chủ yếu gây ra bụi mịn và các loại khí độc hại. Giảm phát thải là nhiệm vụ cấp bách thực hiện Net Zero vào năm 2050, đồng thời là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sống.

(Ảnh minh họa: Thành Đạt)
(Ảnh minh họa: Thành Đạt)

Dư địa lớn cho mục tiêu Net Zero

Theo thống kê đăng kiểm, cả nước có khoảng 7 triệu ô-tô và 80 triệu mô-tô, xe gắn máy và các loại xe, máy khác; ngành đường sắt có hơn 400 đầu máy, hơn 6.000 toa xe; đường thủy nội địa có 240.000 tàu, thuyền; hàng hải có hơn 1.200 tàu; khoảng 300 máy bay dân dụng.

Từ số liệu và thực tế hoạt động cho thấy, giao thông đường bộ chiếm hơn 85% lượng phát thải của toàn ngành giao thông do số lượng xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) chiếm hơn 80%. Rất nhiều trong số này là xe cũ, không đáp ứng các yêu cầu về khí thải theo chuẩn EURO, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Từ năm 2025, theo ước tính của Bộ Xây dựng, mỗi năm, ngành giao thông sẽ thực hiện giảm khoảng 6% lượng khí thải nhà kính. Đây là điều hoàn toàn khả thi khi cơ quan chức năng thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như loại bỏ xe không đạt chuẩn khí thải, hạn chế sản xuất mới, sử dụng nhiên liệu “sạch”, phương tiện công cộng…; nhất là đẩy mạnh năng lực cung cấp các loại phương tiện sử dụng năng lượng xanh nhằm thay thế dần những phương tiện sử dụng xăng, dầu theo Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải (Quyết định 876).

Mục tiêu đến năm 2050, 100% phương tiện tham gia giao thông đường bộ trên toàn quốc sẽ sử dụng năng lượng xanh, tương đương với giảm được 45,62 triệu tấn CO2tđ. Các loại hình khác như đường sắt, đường thủy, hàng không cũng dần chuyển đổi theo tỷ lệ nhất định, bảo đảm các chỉ số như mục tiêu kế hoạch đề ra.

Quyết định 876 cũng xây dựng lộ trình cụ thể chuyển đổi xanh đối với phương tiện giao thông, nhất là giao thông đường bộ; trong đó, chú trọng việc sử dụng năng lượng sạch, chuyển đổi phương tiện cũng như đầu tư cơ sở hạ tầng chuyển đổi xanh.

Theo Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) Lê Văn Đạt, hiện ngành giao thông có 4 trụ cột giảm phát thải có thể thực hiện, đó là: Sử dụng năng lượng hiệu quả; chuyển đổi phương tiện vận tải hàng hóa; chuyển đổi sử dụng nhiên liệu/năng lượng/phương tiện; sử dụng phương tiện công cộng thay thế phương tiện cá nhân.

Cụ thể, cơ quan quản lý cần xây dựng phương án giới hạn mức tiêu thụ năng lượng đối với các phương tiện cá nhân sử dụng xăng, dầu, tăng hệ số tải đối với phương tiện vận tải; chuyển dịch vận tải hàng hóa từ đường bộ sang các loại hình ít phát thải hơn như đường sắt, đường thủy; bổ sung, hoàn thiện hạ tầng, phương tiện xanh công cộng đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh cung cấp các phương tiện cá nhân sử dụng năng lượng xanh, nghiên cứu ứng dụng các loại nhiên liệu thay thế…

Nhiều chuyển biến tích cực

Kiểm soát và hạn chế nguồn ô nhiễm là một trong các nội dung được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2530/QĐ-TTg ngày 19/11/2025 về Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045; trong đó, xác định các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch là đối tượng cần điều chỉnh theo lộ trình cụ thể đặt ra.

Đối với phương tiện giao thông bộ, từ sau năm 2030, phương tiện sử dụng điện vẫn tiếp tục tăng mạnh và đạt 75% đối với ô-tô và 100% xe máy vào năm 2050. Cùng thời gian này, các dạng năng lượng xanh khác như Hydrgen, Methanol… cũng bắt đầu được thử nghiệm và sử dụng rộng rãi.

Đối với đường sắt, năng lượng điện đã được sử dụng ở một số phương tiện đường sắt đô thị trong giai đoạn 2019-2025. Tuy nhiên, các đầu máy đường sắt ngoài đô thị vẫn dùng nhiên liệu truyền thống. Phương án dùng Hydrogen có thể sẽ được áp dụng từ năm 2040. Từ năm 2050 trở đi, tỷ trọng đầu máy sử dụng nhiên liệu xanh sẽ đạt khoảng 60%.

Năm 2035, các phương tiện đường thủy nội địa sẽ được đưa vào sử dụng điện và Hydrogen, tỷ trọng dùng năng lượng xanh đạt khoảng 45% vào năm 2050. Các phương tiện vận tải biển ven bờ sẽ sử dụng 90% nhiên liệu thay thế từ Hydrogen và Ammoniac. Riêng đối với vận tải hàng không, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) bắt đầu được khai thác từ năm 2035, hướng đến đạt 50% tổng nhu cầu năng lượng vào năm 2050.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Lê Hoài Nam cho rằng: Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045 xây dựng 5 giải pháp chính để thực hiện mục tiêu đặt ra, trong đó việc kiểm soát được nguồn ô nhiễm từ hoạt động giao thông vận tải, tiến tới hạn chế và dừng hoàn toàn nguồn phát thải là yếu tố quan trọng.

Do đặc thù xã hội sử dụng rất nhiều phương tiện cá nhân, nhất là xe máy để tham gia giao thông, cho nên việc thực hiện các giải pháp chuyển đổi, thay thế nhiên liệu, phương tiện… có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động bình thường của người dân, doanh nghiệp. Vì vậy, cần phải có lộ trình thích hợp và sự hỗ trợ thiết thực về tài chính đối với người dân và doanh nghiệp vận tải. Vấn đề này cũng đã được Chính phủ chỉ đạo và giao cho các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất phương án từ đầu năm 2025.

Cho đến nay, một số giải pháp, phương án được triển khai thực hiện đã cho thấy hiệu quả, nhất là trong việc làm thay đổi nhận thức, ý thức của mọi người đối với trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/4/2026: Miền Bắc sắp đón mưa dông giải nhiệt, cảnh báo nguy cơ lốc, sét

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/4/2026: Miền Bắc sắp đón mưa dông giải nhiệt, cảnh báo nguy cơ lốc, sét

Trong ngày 16/4, Bắc Bộ vẫn nắng nhẹ, riêng Tây Bắc còn nắng nóng; từ chiều tối, không khí lạnh yếu kết hợp rãnh áp thấp gây mưa dông diện rộng, tiềm ẩn thời tiết nguy hiểm. Trung Bộ giảm dần nắng nóng trong những ngày tới, trong khi Tây Nguyên và Nam Bộ duy trì ngày nắng, chiều tối có mưa dông.

(Ảnh minh họa)

Nắng nóng diện rộng ở khu vực Trung Trung Bộ kết thúc từ ngày 18/4

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 16/4, khu vực từ Nghệ An đến TP Huế có nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ C, có nơi trên 39 độ C. Tuy nhiên, nền nhiệt sẽ giảm dần và từ ngày 18/4, nắng nóng diện rộng ở khu vực Trung Trung Bộ kết thúc.

(Ảnh minh họa: KHÁNH TOÀN)

Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất tại Quảng Ngãi, Gia Lai; Bắc Bộ trời chuyển mát từ ngày 17/4

Dự báo, tối và đêm nay (15/4), các tỉnh Quảng Ngãi và Gia Lai có mưa với lượng mưa từ 10-30mm, có nơi trên 60mm. Các địa phương trên đề phòng nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc. Ngoài ra, do chịu ảnh hưởng của rãnh không khí lạnh yếu, từ ngày 17/4, Bắc Bộ trời chuyển mát.

Lực lượng chức năng bảo vệ an toàn, trật tự giao thông khu vực giải phóng mặt bằng ở xã Kẻ Sặt.

Hải Phòng cưỡng chế thu hồi đất thực hiện Dự án nạo vét, gia cố kênh trung thủy nông Sặt-Phủ

Ngày 15/4, Ủy ban nhân dân xã Kẻ Sặt (thành phố Hải Phòng) tổ chức cưỡng chế thu hồi đất để thực hiện Dự án nạo vét, gia cố kênh trung thủy nông Sặt-Phủ. Dự án có tổng chiều dài 7,5km, kinh phí đầu tư 170 tỷ đồng đi qua các xã Kẻ Sặt, Bình Giang, Đường An, với tổng kinh phí đầu tư 170 tỷ đồng.

Ngành nuôi chim yến ở Quảng Ngãi đã có bước phát triển, tạo nhiều công ăn việc làm và nguồn thu lớn cho người dân.

Quảng Ngãi yêu cầu các xã, phường, đặc khu lập Tổ phản ứng nhanh bảo vệ chim yến

Trước tình trạng săn, bẫy bắt theo kiểu tận diệt và mua bán chim yến trái phép, tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương liên quan chủ động thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp ngăn chặn. Trước mắt, các xã, phường, đặc khu khẩn trương thành lập Tổ phản ứng nhanh bảo vệ chim yến và các loài chim hoang dã.

Khi thời gian của gấu không còn nhiều

Khi thời gian của gấu không còn nhiều

Thực tế số gấu bị chết đang cao hơn số gấu được chuyển giao cứu hộ cho thấy tiến trình chấm dứt nuôi nhốt gấu đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn của chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và sự chung tay của cả cộng đồng.

[Video] Từ ngày 19/4 đến 20/4, khả năng xuất hiện đợt triều cường ở ven biển Đông Nam Bộ

[Video] Từ ngày 19/4 đến 20/4, khả năng xuất hiện đợt triều cường ở ven biển Đông Nam Bộ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ ngày 19/4-20/4, ven biển Đông Nam Bộ khả năng xuất hiện đợt triều cường với mực nước cao nhất tại trạm Vũng Tàu là 3.8-3,9m. Thời gian xuất hiện đỉnh triều từ 2h-4h (ngày 19/4) và 14h-17 giờ (ngày 20/4), vùng chịu ảnh hưởng thuộc khu vực trũng thấp và vùng ngoài đê bao.

Dự kiến, việc tổ chức kiểm định khí thải trên thực tế sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2027.

Bộ Xây dựng lấy ý kiến quy định kiểm định khí thải xe máy, dự kiến áp dụng từ năm 2027

Bộ Xây dựng đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định trình tự, thủ tục kiểm định, miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; đồng thời bổ sung quy trình chứng nhận an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường đối với xe cải tạo và kiểm định khí thải đối với mô-tô, xe gắn máy.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Nắng nóng tại các tỉnh từ Thanh Hóa đến TP Huế chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C

Dự báo, hôm nay và ngày mai (14/4), nắng nóng tiếp tục bao trùm hầu hết các khu vực trên cả nước, đặc biệt, từ Thanh Hóa đến thành phố Huế có nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất có nơi trên 40 độ C. Người dân cần đề phòng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt và cháy nổ, hỏa hoạn ở khu vực dân cư.