Tiềm năng giảm phát thải ngành giao thông

Phương tiện giao thông là nguồn phát thải khí nhà kính lớn, chiếm khoảng 30% lượng phát thải. Ngoài ra, đây cũng là nguyên nhân chủ yếu gây ra bụi mịn và các loại khí độc hại. Giảm phát thải là nhiệm vụ cấp bách thực hiện Net Zero vào năm 2050, đồng thời là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sống.

(Ảnh minh họa: Thành Đạt)
(Ảnh minh họa: Thành Đạt)

Dư địa lớn cho mục tiêu Net Zero

Theo thống kê đăng kiểm, cả nước có khoảng 7 triệu ô-tô và 80 triệu mô-tô, xe gắn máy và các loại xe, máy khác; ngành đường sắt có hơn 400 đầu máy, hơn 6.000 toa xe; đường thủy nội địa có 240.000 tàu, thuyền; hàng hải có hơn 1.200 tàu; khoảng 300 máy bay dân dụng.

Từ số liệu và thực tế hoạt động cho thấy, giao thông đường bộ chiếm hơn 85% lượng phát thải của toàn ngành giao thông do số lượng xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) chiếm hơn 80%. Rất nhiều trong số này là xe cũ, không đáp ứng các yêu cầu về khí thải theo chuẩn EURO, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Từ năm 2025, theo ước tính của Bộ Xây dựng, mỗi năm, ngành giao thông sẽ thực hiện giảm khoảng 6% lượng khí thải nhà kính. Đây là điều hoàn toàn khả thi khi cơ quan chức năng thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như loại bỏ xe không đạt chuẩn khí thải, hạn chế sản xuất mới, sử dụng nhiên liệu “sạch”, phương tiện công cộng…; nhất là đẩy mạnh năng lực cung cấp các loại phương tiện sử dụng năng lượng xanh nhằm thay thế dần những phương tiện sử dụng xăng, dầu theo Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải (Quyết định 876).

Mục tiêu đến năm 2050, 100% phương tiện tham gia giao thông đường bộ trên toàn quốc sẽ sử dụng năng lượng xanh, tương đương với giảm được 45,62 triệu tấn CO2tđ. Các loại hình khác như đường sắt, đường thủy, hàng không cũng dần chuyển đổi theo tỷ lệ nhất định, bảo đảm các chỉ số như mục tiêu kế hoạch đề ra.

Quyết định 876 cũng xây dựng lộ trình cụ thể chuyển đổi xanh đối với phương tiện giao thông, nhất là giao thông đường bộ; trong đó, chú trọng việc sử dụng năng lượng sạch, chuyển đổi phương tiện cũng như đầu tư cơ sở hạ tầng chuyển đổi xanh.

Theo Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) Lê Văn Đạt, hiện ngành giao thông có 4 trụ cột giảm phát thải có thể thực hiện, đó là: Sử dụng năng lượng hiệu quả; chuyển đổi phương tiện vận tải hàng hóa; chuyển đổi sử dụng nhiên liệu/năng lượng/phương tiện; sử dụng phương tiện công cộng thay thế phương tiện cá nhân.

Cụ thể, cơ quan quản lý cần xây dựng phương án giới hạn mức tiêu thụ năng lượng đối với các phương tiện cá nhân sử dụng xăng, dầu, tăng hệ số tải đối với phương tiện vận tải; chuyển dịch vận tải hàng hóa từ đường bộ sang các loại hình ít phát thải hơn như đường sắt, đường thủy; bổ sung, hoàn thiện hạ tầng, phương tiện xanh công cộng đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh cung cấp các phương tiện cá nhân sử dụng năng lượng xanh, nghiên cứu ứng dụng các loại nhiên liệu thay thế…

Nhiều chuyển biến tích cực

Kiểm soát và hạn chế nguồn ô nhiễm là một trong các nội dung được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2530/QĐ-TTg ngày 19/11/2025 về Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045; trong đó, xác định các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch là đối tượng cần điều chỉnh theo lộ trình cụ thể đặt ra.

Đối với phương tiện giao thông bộ, từ sau năm 2030, phương tiện sử dụng điện vẫn tiếp tục tăng mạnh và đạt 75% đối với ô-tô và 100% xe máy vào năm 2050. Cùng thời gian này, các dạng năng lượng xanh khác như Hydrgen, Methanol… cũng bắt đầu được thử nghiệm và sử dụng rộng rãi.

Đối với đường sắt, năng lượng điện đã được sử dụng ở một số phương tiện đường sắt đô thị trong giai đoạn 2019-2025. Tuy nhiên, các đầu máy đường sắt ngoài đô thị vẫn dùng nhiên liệu truyền thống. Phương án dùng Hydrogen có thể sẽ được áp dụng từ năm 2040. Từ năm 2050 trở đi, tỷ trọng đầu máy sử dụng nhiên liệu xanh sẽ đạt khoảng 60%.

Năm 2035, các phương tiện đường thủy nội địa sẽ được đưa vào sử dụng điện và Hydrogen, tỷ trọng dùng năng lượng xanh đạt khoảng 45% vào năm 2050. Các phương tiện vận tải biển ven bờ sẽ sử dụng 90% nhiên liệu thay thế từ Hydrogen và Ammoniac. Riêng đối với vận tải hàng không, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) bắt đầu được khai thác từ năm 2035, hướng đến đạt 50% tổng nhu cầu năng lượng vào năm 2050.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Lê Hoài Nam cho rằng: Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045 xây dựng 5 giải pháp chính để thực hiện mục tiêu đặt ra, trong đó việc kiểm soát được nguồn ô nhiễm từ hoạt động giao thông vận tải, tiến tới hạn chế và dừng hoàn toàn nguồn phát thải là yếu tố quan trọng.

Do đặc thù xã hội sử dụng rất nhiều phương tiện cá nhân, nhất là xe máy để tham gia giao thông, cho nên việc thực hiện các giải pháp chuyển đổi, thay thế nhiên liệu, phương tiện… có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động bình thường của người dân, doanh nghiệp. Vì vậy, cần phải có lộ trình thích hợp và sự hỗ trợ thiết thực về tài chính đối với người dân và doanh nghiệp vận tải. Vấn đề này cũng đã được Chính phủ chỉ đạo và giao cho các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất phương án từ đầu năm 2025.

Cho đến nay, một số giải pháp, phương án được triển khai thực hiện đã cho thấy hiệu quả, nhất là trong việc làm thay đổi nhận thức, ý thức của mọi người đối với trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 21/9/2026: Bắc Bộ hửng nắng, Nam Bộ mưa lớn trên diện rộng từ chiều

[Video] Dự báo thời tiết ngày 21/9/2026: Bắc Bộ hửng nắng, Nam Bộ mưa lớn trên diện rộng từ chiều

Hôm nay, Bắc Bộ sáng sớm còn nhiều mây, một số nơi có mưa dông nhưng sau đó trời quang và nắng ráo trở lại. Trung Bộ mưa giảm dần ở phía bắc, trong khi khu vực từ Quảng Trị đến Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn có mưa dông. Đáng chú ý, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng từ chiều nay.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 21/9/2026: Bắc Bộ ngày mai nắng ráo, Trung Bộ còn mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 21/9/2026: Bắc Bộ ngày mai nắng ráo, Trung Bộ còn mưa dông

Đêm nay, Bắc Bộ thời tiết nhìn chung ổn định, mưa dông chỉ xuất hiện ở vùng núi. Sang ngày mai, khu vực này chuyển nắng ráo, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời. Trong khi đó, Trung Bộ còn mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Đáng chú ý, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ từ chiều mai xuất hiện mưa với cường suất lớn.

Thanh niên lực lượng vũ trang tham gia dọn vệ sinh, khơi thông dòng chảy rạch Nhà Nuôi. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh chung tay xây dựng nông thôn mới và bảo vệ môi trường

Sáng 20/9, tại phường Thới An, Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Chi cục Bảo vệ môi trường thành phố và phường Thới An tổ chức Lễ ra quân ngày cao điểm “Tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới”, “Ngày Chủ Nhật xanh” lần thứ 168 năm 2026 và hưởng ứng Chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” năm 2026.

Tác động do El Nino gây ra ảnh hưởng không nhỏ lên hoạt động sản xuất nông nghiệp, gây ra nguy cơ về an ninh lương thực. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

El Nino làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan

Nhà chức trách Nam Phi kêu gọi người dân đặc biệt lưu ý đến các cảnh báo thời tiết chính thức và khẩn trương có biện pháp dự phòng, trong bối cảnh hiện tượng khí hậu El Nino đang làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, thiếu hụt nguồn nước, mất mùa và cháy rừng trên diện rộng.

Hồ Sông Chò 1 nằm trên địa bàn các xã Trung Khánh Vĩnh, Bắc Khánh Vĩnh và Nam Ninh Hòa, có dung tích 110 triệu m3 (lớn thứ hai toàn tỉnh Khánh Hòa), phát huy hiệu quả vai trò giữ nước cho sản xuất, đời sống, góp phần vào phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa chủ động giữ an toàn hồ đập mùa mưa lũ

Mùa mưa lũ năm 2026 đang đến gần. Khi những trận mưa lớn có thể làm mực nước hồ dâng nhanh, gia tăng áp lực lên công trình và vùng hạ du, Khánh Hòa đang chủ động rà soát, gia cố hồ đập, hoàn thiện phương án vận hành, với mục tiêu kiểm soát rủi ro từ sớm, bảo vệ an toàn công trình và tính mạng, tài sản người dân.

Lực lượng bộ đội hỗ trợ đắp đê bao ngăn nước khu dân cư ven sông Bùi. (Ảnh: TTXVN)

Cảnh báo lũ trên các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa; mưa lớn từ Nghệ An đến thành phố Huế

Hiện nay, lũ ở hạ lưu sông Hoàng Long, sông Đáy (Ninh Bình), sông Bưởi (Thanh Hóa) xuống chậm và ở trên mức báo động 3, lũ hạ lưu sông Mã (Thanh Hóa) đang biến đổi chậm và ở trên mức báo động 1. Ngoài ra, cơ quan khí tượng cũng dự báo, ngày và đêm nay (19/9) từ Nghệ An đến thành phố Huế sẽ có mưa lớn.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Anh Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam phát biểu khai mạc. (Ảnh: TTXVN)

Chia sẻ kinh nghiệm bảo vệ đa dạng sinh học biển

Ngày 18/9, Đối thoại Biển lần thứ 15 với chủ đề “Từ thỏa thuận đến hành động: Triển khai Hiệp định BBNJ vì quản trị biển công bằng, hiệu quả” do Học viện Ngoại giao cùng Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông, Quỹ Konrad-Adenauer-Stiftung và Đại sứ quán Australia tại Việt Nam đồng tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội.