Tiềm năng giảm phát thải ngành giao thông

Phương tiện giao thông là nguồn phát thải khí nhà kính lớn, chiếm khoảng 30% lượng phát thải. Ngoài ra, đây cũng là nguyên nhân chủ yếu gây ra bụi mịn và các loại khí độc hại. Giảm phát thải là nhiệm vụ cấp bách thực hiện Net Zero vào năm 2050, đồng thời là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sống.

(Ảnh minh họa: Thành Đạt)
(Ảnh minh họa: Thành Đạt)

Dư địa lớn cho mục tiêu Net Zero

Theo thống kê đăng kiểm, cả nước có khoảng 7 triệu ô-tô và 80 triệu mô-tô, xe gắn máy và các loại xe, máy khác; ngành đường sắt có hơn 400 đầu máy, hơn 6.000 toa xe; đường thủy nội địa có 240.000 tàu, thuyền; hàng hải có hơn 1.200 tàu; khoảng 300 máy bay dân dụng.

Từ số liệu và thực tế hoạt động cho thấy, giao thông đường bộ chiếm hơn 85% lượng phát thải của toàn ngành giao thông do số lượng xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) chiếm hơn 80%. Rất nhiều trong số này là xe cũ, không đáp ứng các yêu cầu về khí thải theo chuẩn EURO, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Từ năm 2025, theo ước tính của Bộ Xây dựng, mỗi năm, ngành giao thông sẽ thực hiện giảm khoảng 6% lượng khí thải nhà kính. Đây là điều hoàn toàn khả thi khi cơ quan chức năng thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như loại bỏ xe không đạt chuẩn khí thải, hạn chế sản xuất mới, sử dụng nhiên liệu “sạch”, phương tiện công cộng…; nhất là đẩy mạnh năng lực cung cấp các loại phương tiện sử dụng năng lượng xanh nhằm thay thế dần những phương tiện sử dụng xăng, dầu theo Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải (Quyết định 876).

Mục tiêu đến năm 2050, 100% phương tiện tham gia giao thông đường bộ trên toàn quốc sẽ sử dụng năng lượng xanh, tương đương với giảm được 45,62 triệu tấn CO2tđ. Các loại hình khác như đường sắt, đường thủy, hàng không cũng dần chuyển đổi theo tỷ lệ nhất định, bảo đảm các chỉ số như mục tiêu kế hoạch đề ra.

Quyết định 876 cũng xây dựng lộ trình cụ thể chuyển đổi xanh đối với phương tiện giao thông, nhất là giao thông đường bộ; trong đó, chú trọng việc sử dụng năng lượng sạch, chuyển đổi phương tiện cũng như đầu tư cơ sở hạ tầng chuyển đổi xanh.

Theo Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) Lê Văn Đạt, hiện ngành giao thông có 4 trụ cột giảm phát thải có thể thực hiện, đó là: Sử dụng năng lượng hiệu quả; chuyển đổi phương tiện vận tải hàng hóa; chuyển đổi sử dụng nhiên liệu/năng lượng/phương tiện; sử dụng phương tiện công cộng thay thế phương tiện cá nhân.

Cụ thể, cơ quan quản lý cần xây dựng phương án giới hạn mức tiêu thụ năng lượng đối với các phương tiện cá nhân sử dụng xăng, dầu, tăng hệ số tải đối với phương tiện vận tải; chuyển dịch vận tải hàng hóa từ đường bộ sang các loại hình ít phát thải hơn như đường sắt, đường thủy; bổ sung, hoàn thiện hạ tầng, phương tiện xanh công cộng đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh cung cấp các phương tiện cá nhân sử dụng năng lượng xanh, nghiên cứu ứng dụng các loại nhiên liệu thay thế…

Nhiều chuyển biến tích cực

Kiểm soát và hạn chế nguồn ô nhiễm là một trong các nội dung được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2530/QĐ-TTg ngày 19/11/2025 về Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045; trong đó, xác định các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch là đối tượng cần điều chỉnh theo lộ trình cụ thể đặt ra.

Đối với phương tiện giao thông bộ, từ sau năm 2030, phương tiện sử dụng điện vẫn tiếp tục tăng mạnh và đạt 75% đối với ô-tô và 100% xe máy vào năm 2050. Cùng thời gian này, các dạng năng lượng xanh khác như Hydrgen, Methanol… cũng bắt đầu được thử nghiệm và sử dụng rộng rãi.

Đối với đường sắt, năng lượng điện đã được sử dụng ở một số phương tiện đường sắt đô thị trong giai đoạn 2019-2025. Tuy nhiên, các đầu máy đường sắt ngoài đô thị vẫn dùng nhiên liệu truyền thống. Phương án dùng Hydrogen có thể sẽ được áp dụng từ năm 2040. Từ năm 2050 trở đi, tỷ trọng đầu máy sử dụng nhiên liệu xanh sẽ đạt khoảng 60%.

Năm 2035, các phương tiện đường thủy nội địa sẽ được đưa vào sử dụng điện và Hydrogen, tỷ trọng dùng năng lượng xanh đạt khoảng 45% vào năm 2050. Các phương tiện vận tải biển ven bờ sẽ sử dụng 90% nhiên liệu thay thế từ Hydrogen và Ammoniac. Riêng đối với vận tải hàng không, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) bắt đầu được khai thác từ năm 2035, hướng đến đạt 50% tổng nhu cầu năng lượng vào năm 2050.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Lê Hoài Nam cho rằng: Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045 xây dựng 5 giải pháp chính để thực hiện mục tiêu đặt ra, trong đó việc kiểm soát được nguồn ô nhiễm từ hoạt động giao thông vận tải, tiến tới hạn chế và dừng hoàn toàn nguồn phát thải là yếu tố quan trọng.

Do đặc thù xã hội sử dụng rất nhiều phương tiện cá nhân, nhất là xe máy để tham gia giao thông, cho nên việc thực hiện các giải pháp chuyển đổi, thay thế nhiên liệu, phương tiện… có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động bình thường của người dân, doanh nghiệp. Vì vậy, cần phải có lộ trình thích hợp và sự hỗ trợ thiết thực về tài chính đối với người dân và doanh nghiệp vận tải. Vấn đề này cũng đã được Chính phủ chỉ đạo và giao cho các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất phương án từ đầu năm 2025.

Cho đến nay, một số giải pháp, phương án được triển khai thực hiện đã cho thấy hiệu quả, nhất là trong việc làm thay đổi nhận thức, ý thức của mọi người đối với trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa)

Nắng nóng tại Trung Bộ còn kéo dài trong nhiều ngày tới

Hôm nay (18/6), nhiều khu vực tại Trung Bộ có nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ C. Dự báo, nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới. Từ ngày 21/6, nắng nóng mở rộng ra khu vực trung du Bắc Bộ.

Hội nghị tập huấn “Nâng cao năng lực cộng đồng trong thực hành đánh giá rủi ro thiên tai và bảo đảm dinh dưỡng khẩn cấp” tại tỉnh Đắk Lắk.

Nâng cao năng lực đánh giá rủi ro thiên tai

Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức, năng lực của cấp xã có sự tham gia của người dân để xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai bao gồm ứng phó dinh dưỡng khẩn cấp và bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” là một trong những nhiệm vụ cần thiết, góp phần giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

(Ảnh minh họa: KHÁNH TOÀN)

Cảnh báo mưa lớn gây lốc sét, lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và trung du Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo, ngày và đêm nay (18/6), khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cục bộ có nơi mưa to trên 80mm. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Khu vực Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông tại vùng núi và trung du do ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao, trong khi đồng bằng chỉ có mưa rải rác. Tại miền Trung, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác. 

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cục bộ, Trung Bộ duy trì nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cục bộ, Trung Bộ duy trì nắng nóng

Trong đêm nay và ngày mai, vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông, cục bộ có nơi mưa rất to do ảnh hưởng của vùng hội tụ trên cao. Trong khi đó, thời tiết tại miền Trung vẫn chủ yếu là nắng nóng. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì hình thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Hôm nay, Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, trong đó vùng núi và trung du có nơi mưa rất to. Trong khi đó, nhiều khu vực Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối xuất hiện mưa rào và dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ tiếp tục là khu vực có diễn biến thời tiết đáng chú ý nhất với mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa rất to. Trong khi đó, nhiều nơi ở Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ tiếp tục xuất hiện mưa rào và dông rải rác vào chiều tối và đêm.

Trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Trồng mới 1,5 triệu cây xanh giai đoạn 2026-2030 hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán

Ngày 16/6, tại tỉnh Lạng Sơn, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc và Công ty C.P. Việt Nam tổ chức Lễ mít-tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Rừng Amazon đóng vai trò quan trọng trong điều tiết khí hậu.

Cam kết mạnh mẽ của Brazil chống biến đổi khí hậu

Báo cáo môi trường của Brazil cho biết, trong năm 2025, nạn phá rừng ở ven bờ Đại Tây Dương thuộc địa bàn nước này đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 40 năm qua, đánh dấu bước tiến đáng kể trong nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái của quốc gia Nam Mỹ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

Hôm nay, thời tiết trên cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Miền Bắc xuất hiện mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa lớn. Miền Trung vẫn còn nắng nóng ở nhiều khu vực nhưng đã bắt đầu xuất hiện mưa dông vào chiều tối. Trong khi đó, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng ban ngày, chiều tối tiếp tục có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/6/2026: Mưa dông diện rộng tiếp diễn tại Bắc Bộ, nhiều nơi mưa to

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/6/2026: Mưa dông diện rộng tiếp diễn tại Bắc Bộ, nhiều nơi mưa to

Không khí lạnh kết hợp rãnh áp thấp khiến thời tiết miền Bắc chuyển biến rõ rệt với mưa dông diện rộng. Trong khi đó, nắng nóng tại miền Trung bắt đầu suy giảm nhưng khu vực từ Quảng Trị đến Đắk Lắk vẫn còn oi bức, khô nóng. Ở phía Nam, mưa dông chiều tối tiếp tục xuất hiện rải rác do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 4 Hội đồng nhân dân thành phố khóa XVII.

Hà Nội triển khai Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ ngày 1/7

Ngày 15/6, tại kỳ họp thứ 4, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội. Theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố, việc triển khai Đề án được thực hiện từ ngày 1/7/2026, nhưng không triển khai đồng loạt trên toàn bộ khu vực trong Vành đai 1.

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

Hiện nhiều địa phương đang đẩy mạnh các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp, quản lý chất thải, năng lượng và giao thông, nhằm thực hiện các cam kết của Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26).