Tiềm năng giảm phát thải ngành giao thông

Phương tiện giao thông là nguồn phát thải khí nhà kính lớn, chiếm khoảng 30% lượng phát thải. Ngoài ra, đây cũng là nguyên nhân chủ yếu gây ra bụi mịn và các loại khí độc hại. Giảm phát thải là nhiệm vụ cấp bách thực hiện Net Zero vào năm 2050, đồng thời là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sống.

(Ảnh minh họa: Thành Đạt)
(Ảnh minh họa: Thành Đạt)

Dư địa lớn cho mục tiêu Net Zero

Theo thống kê đăng kiểm, cả nước có khoảng 7 triệu ô-tô và 80 triệu mô-tô, xe gắn máy và các loại xe, máy khác; ngành đường sắt có hơn 400 đầu máy, hơn 6.000 toa xe; đường thủy nội địa có 240.000 tàu, thuyền; hàng hải có hơn 1.200 tàu; khoảng 300 máy bay dân dụng.

Từ số liệu và thực tế hoạt động cho thấy, giao thông đường bộ chiếm hơn 85% lượng phát thải của toàn ngành giao thông do số lượng xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) chiếm hơn 80%. Rất nhiều trong số này là xe cũ, không đáp ứng các yêu cầu về khí thải theo chuẩn EURO, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Từ năm 2025, theo ước tính của Bộ Xây dựng, mỗi năm, ngành giao thông sẽ thực hiện giảm khoảng 6% lượng khí thải nhà kính. Đây là điều hoàn toàn khả thi khi cơ quan chức năng thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như loại bỏ xe không đạt chuẩn khí thải, hạn chế sản xuất mới, sử dụng nhiên liệu “sạch”, phương tiện công cộng…; nhất là đẩy mạnh năng lực cung cấp các loại phương tiện sử dụng năng lượng xanh nhằm thay thế dần những phương tiện sử dụng xăng, dầu theo Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải (Quyết định 876).

Mục tiêu đến năm 2050, 100% phương tiện tham gia giao thông đường bộ trên toàn quốc sẽ sử dụng năng lượng xanh, tương đương với giảm được 45,62 triệu tấn CO2tđ. Các loại hình khác như đường sắt, đường thủy, hàng không cũng dần chuyển đổi theo tỷ lệ nhất định, bảo đảm các chỉ số như mục tiêu kế hoạch đề ra.

Quyết định 876 cũng xây dựng lộ trình cụ thể chuyển đổi xanh đối với phương tiện giao thông, nhất là giao thông đường bộ; trong đó, chú trọng việc sử dụng năng lượng sạch, chuyển đổi phương tiện cũng như đầu tư cơ sở hạ tầng chuyển đổi xanh.

Theo Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) Lê Văn Đạt, hiện ngành giao thông có 4 trụ cột giảm phát thải có thể thực hiện, đó là: Sử dụng năng lượng hiệu quả; chuyển đổi phương tiện vận tải hàng hóa; chuyển đổi sử dụng nhiên liệu/năng lượng/phương tiện; sử dụng phương tiện công cộng thay thế phương tiện cá nhân.

Cụ thể, cơ quan quản lý cần xây dựng phương án giới hạn mức tiêu thụ năng lượng đối với các phương tiện cá nhân sử dụng xăng, dầu, tăng hệ số tải đối với phương tiện vận tải; chuyển dịch vận tải hàng hóa từ đường bộ sang các loại hình ít phát thải hơn như đường sắt, đường thủy; bổ sung, hoàn thiện hạ tầng, phương tiện xanh công cộng đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh cung cấp các phương tiện cá nhân sử dụng năng lượng xanh, nghiên cứu ứng dụng các loại nhiên liệu thay thế…

Nhiều chuyển biến tích cực

Kiểm soát và hạn chế nguồn ô nhiễm là một trong các nội dung được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2530/QĐ-TTg ngày 19/11/2025 về Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045; trong đó, xác định các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch là đối tượng cần điều chỉnh theo lộ trình cụ thể đặt ra.

Đối với phương tiện giao thông bộ, từ sau năm 2030, phương tiện sử dụng điện vẫn tiếp tục tăng mạnh và đạt 75% đối với ô-tô và 100% xe máy vào năm 2050. Cùng thời gian này, các dạng năng lượng xanh khác như Hydrgen, Methanol… cũng bắt đầu được thử nghiệm và sử dụng rộng rãi.

Đối với đường sắt, năng lượng điện đã được sử dụng ở một số phương tiện đường sắt đô thị trong giai đoạn 2019-2025. Tuy nhiên, các đầu máy đường sắt ngoài đô thị vẫn dùng nhiên liệu truyền thống. Phương án dùng Hydrogen có thể sẽ được áp dụng từ năm 2040. Từ năm 2050 trở đi, tỷ trọng đầu máy sử dụng nhiên liệu xanh sẽ đạt khoảng 60%.

Năm 2035, các phương tiện đường thủy nội địa sẽ được đưa vào sử dụng điện và Hydrogen, tỷ trọng dùng năng lượng xanh đạt khoảng 45% vào năm 2050. Các phương tiện vận tải biển ven bờ sẽ sử dụng 90% nhiên liệu thay thế từ Hydrogen và Ammoniac. Riêng đối với vận tải hàng không, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) bắt đầu được khai thác từ năm 2035, hướng đến đạt 50% tổng nhu cầu năng lượng vào năm 2050.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Lê Hoài Nam cho rằng: Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045 xây dựng 5 giải pháp chính để thực hiện mục tiêu đặt ra, trong đó việc kiểm soát được nguồn ô nhiễm từ hoạt động giao thông vận tải, tiến tới hạn chế và dừng hoàn toàn nguồn phát thải là yếu tố quan trọng.

Do đặc thù xã hội sử dụng rất nhiều phương tiện cá nhân, nhất là xe máy để tham gia giao thông, cho nên việc thực hiện các giải pháp chuyển đổi, thay thế nhiên liệu, phương tiện… có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động bình thường của người dân, doanh nghiệp. Vì vậy, cần phải có lộ trình thích hợp và sự hỗ trợ thiết thực về tài chính đối với người dân và doanh nghiệp vận tải. Vấn đề này cũng đã được Chính phủ chỉ đạo và giao cho các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất phương án từ đầu năm 2025.

Cho đến nay, một số giải pháp, phương án được triển khai thực hiện đã cho thấy hiệu quả, nhất là trong việc làm thay đổi nhận thức, ý thức của mọi người đối với trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Có thể bạn quan tâm

Bản đồ tâm chấn trận động đất mạnh 3,2 tại xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. (Ảnh: Viện Các Khoa học Trái đất)

Liên tiếp xảy ra các trận động đất tại tỉnh Cao Bằng

Theo Trung tâm Báo tin và Cảnh báo sóng thần (Viện Các Khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), từ ngày 30/7-3/8 tại tỉnh Cao Bằng liên tục xảy ra ba trận động đất có độ lớn từ 3,2-3,6. Các trận động đất này đều có cấp độ rủi ro thiên tai: 0.

Đại diện các cơ quan tham dự tại Lễ khởi động Dự án thí điểm tái sử dụng nước thải tại khu công nghiệp DEEP C Hải Phòng 2. (Ảnh: ĐỨC TÙNG)

Xây dựng, nhân rộng những khu công nghiệp xanh

Trong bối cảnh nhu cầu nước cho sản xuất tiếp tục gia tăng, còn biến đổi khí hậu và đô thị hóa gây sức ép ngày càng lớn lên nguồn nước, tái sử dụng nước thải sau xử lý đang trở thành một hướng đi quan trọng để tiết kiệm tài nguyên, giảm áp lực môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Hạn hán kỷ lục cấp 4 tại Ninh Thuận (cũ) do chịu ảnh hưởng của đợt El Nino hồi năm 2020. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Cảnh báo “đỉnh điểm” của thời tiết cực đoan do El Nino

Trong bối cảnh nhiều nơi trên thế giới phải chật vật chống chọi với mùa nắng nóng kỷ lục năm nay, các chuyên gia khí hậu cảnh báo, năm 2027 có thể trở thành năm nóng nhất được ghi nhận trong lịch sử, do tác động cộng hưởng từ hiện tượng El Nino siêu mạnh.

Các bạn đoàn viên thanh niên tham gia trồng cây.

Hành trình xanh trong phát triển bền vững tại Quy Nhơn

Chiều 1/8, tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai, Công ty cổ phần đầu tư phát triển hạ tầng Phú Gia đã long trọng tổ chức sự kiện “Hành trình gieo bóng mát - Vun gốc lành, đón đô thị xanh” quy tụ gần 400 đại biểu, người dân trong khu vực cùng tham gia.

Lễ công bố Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026.

Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026 diễn ra tại Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long

Ngày 31/7, tại Hà Nội, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình tổ chức lễ công bố Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026. Giải đấu sẽ diễn ra ngày 30/8 tại Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long (tỉnh Ninh Bình), với chủ đề "Sải bước thăng hoa - qua miền di sản".

Một góc cụm công nghiệp Gia Thuận 1 (xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp).

Chiến lược xanh cho các cụm công nghiệp

Theo Bộ Công thương, hiện cả nước có khoảng 730 cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động, góp phần tích cực vào việc di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư đông đúc. Tuy nhiên, bức tranh về công tác bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp vẫn còn nhiều mảng tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 31/7/2026: Bắc Bộ hửng nắng, chiều tối mưa dông trở lại; Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối

[Video] Dự báo thời tiết ngày 31/7/2026: Bắc Bộ hửng nắng, chiều tối mưa dông trở lại; Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối

Hôm nay, Bắc Bộ hửng nắng sau nhiều ngày mưa, tuy nhiên mưa dông sẽ quay trở lại từ chiều tối do ảnh hưởng của rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao. Trung Bộ cũng xuất hiện mưa dông vào chiều tối và đêm, trong khi Nam Bộ tiếp tục có mưa do gió mùa Tây Nam hoạt động.

(Ảnh minh họa)

Đêm nay (30/7) và ngày mai, nhiều khu vực trên cả nước tiếp tục có mưa lớn, đề phòng lốc sét, mưa đá và gió giật mạnh

Dự báo đêm nay (30/7) và ngày mai, khu vực phía đông bắc bộ và tỉnh Lào Cai, từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi có mưa dông với lượng mưa 10-30mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cục bộ có nơi mưa to trên 70mm.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 31/7/2026: Mưa dông trên cả nước vào chiều tối

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 31/7/2026: Mưa dông trên cả nước vào chiều tối

Trong đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ tiếp tục có mưa rào và dông do ảnh hưởng của rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao, sau đó mưa giảm vào ban ngày. Trung Bộ mưa tập trung về đêm và sáng sớm trước khi trời chuyển nắng; trong khi Nam Bộ tiếp tục có mưa dông do gió mùa Tây Nam, mưa gia tăng trở lại vào chiều tối.

Đoạn sạt lở bờ kênh trước Ủy ban nhân dân xã Đại Hải gây thiệt hại lớn.

Cần Thơ báo động tình trạng sạt lở bờ sông, kênh rạch diện rộng

Mưa lớn kết hợp triều cường bất thường khiến tình hình sạt lở bờ sông, kênh rạch tại thành phố Cần Thơ diễn biến hết sức phức tạp trong tháng 7/2026. Hàng loạt điểm sạt lở nguy hiểm đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản của hàng trăm hộ dân cùng nhiều công trình hạ tầng, trụ sở hành chính thiết yếu.