Tích hợp 3 chương trình mục tiêu quốc gia để tập trung hơn vào vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi

Hợp nhất 3 chương trình mục tiêu quốc gia có ý nghĩa hết sức quan trọng

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 631/TB-VPCP ngày 19/11/2025 kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình tại cuộc họp về Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035.

Thông báo nêu rõ, việc hợp nhất 3 chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, có ý nghĩa hết sức quan trọng, để thực hiện mục tiêu của Đảng và Nhà nước làm cho dân giàu, nước mạnh, người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đây là mục tiêu cao nhất, cần phải thống nhất về mặt nhận thức. Việc tích hợp thành một chương trình không làm giảm đi các chính sách, mà giúp tập trung hơn vào vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi trong thời gian tới với các khía cạnh sau.

Thứ nhất, vùng lõi nghèo hiện nay chủ yếu là vùng sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số, Chương trình giảm nghèo trước đây thực hiện trên địa bàn cả nước nay ở Chương trình này cần được tập trung đầu tư mạnh vào vùng này để giúp vùng đồng bào dân tộc có cuộc sống tốt, vươn lên thoát nghèo bền vững;

Thứ hai, việc xây dựng nông thôn mới trong thời gian qua đã được thực hiện trong phạm vi cả nước, hiện nay kết quả xây dựng nông thôn mới của cả nước đã không ngừng được nâng cao, khu vực còn lại cần tập trung cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn để tiếp tục nâng cao đời sống cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số;

Thứ ba, 3 chương trình tích hợp lại sẽ tập trung tăng cường đầu tư cho vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; thay vì Chương trình phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chỉ thực hiện đến năm 2030 thì tiếp tục kéo dài đến 2035, tăng cường chính sách cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi;

Thứ tư, cần nhận thức rõ cơ quan nào làm tốt nhất, hiệu quả nhất thì lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả thực thi, đưa các chính sách hỗ trợ đi vào cuộc sống nhanh chóng, bảo đảm người dân được thụ hưởng kịp thời, thực chất.

Ba chương trình mục tiêu quốc gia nêu trên còn có những nội dung trùng lặp. Thường trực Chính phủ đã họp và có quyết nghị về vấn đề này, trong đó thống nhất tích hợp 3 chương trình thành một chương trình. Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong thời gian ngắn đã tích cực vào cuộc, đến nay cơ bản hoàn thành hồ sơ, các nội dung theo yêu cầu đề ra, các bộ, ngành cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình.

Thay mặt Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực, tích cực, khẩn trương của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính, các Bộ, cơ quan liên quan và các cơ quan của Quốc hội trong quá trình chuẩn bị hồ sơ Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình. Việc tích hợp 3 chương trình thành 1 chương trình sẽ mang lại hiệu quả cao hơn trong quá trình triển khai thực hiện các mục tiêu đề ra về xây dựng phát triển triển kinh tế-xã hội khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để kịp báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10

Trong thời gian tới, để triển khai hiệu quả theo yêu cầu, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình đề nghị các bộ, ngành tập trung thực hiện một số nhiệm vụ như sau:

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính tiếp thu ý kiến của các Bộ, cơ quan, Hội đồng Thẩm định Nhà nước, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình để Hội đồng thẩm định Nhà nước thẩm định, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Quốc hội hoàn thiện hồ sơ thủ tục, trình cấp có thẩm quyền thông qua để kịp báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XV.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm nội dung không dàn trải, tập trung vào những vấn đề trọng tâm, trọng điểm, tạo ra cú hích của toàn bộ chương trình; tháo gỡ được những khó khăn, điểm nghẽn mà giai đoạn 2021-2025 vướng mắc không triển khai được; rà soát các mục tiêu, nội dung, bảo đảm không trùng lắp trong nội dung tổng thể của 3 chương trình cũng như giữa các nội dung thành phần và nội dung của chương trình khác. Xây dựng các nhiệm vụ phải rõ ràng, đơn giản, dễ làm, dễ thực hiện, có tính khả thi cao; trên cơ sở thực hiện theo mục tiêu, chỉ tiêu đã được Quốc hội phê duyệt, cần bảo đảm mục tiêu phải cao hơn yêu cầu trước đây; chịu trách nhiệm về nội dung hồ sơ trình Chính phủ, bảo đảm hồ sơ đủ điều kiện trước khi gửi các cơ quan của Quốc hội. Nghiên cứu đưa vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội nội dung: Trong quá trình thực hiện Chương trình, Chính phủ được chủ động phân bổ và điều chỉnh kinh phí thực hiện Chương trình trong phạm vi tổng mức vốn được Quốc hội quyết định.

Phó Thủ tướng đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Hội đồng dân tộc của Quốc hội và các Ủy ban của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Chính phủ để thẩm tra và hoàn thiện hồ sơ Báo cáo đề xuất Chủ trương đầu tư Chương trình, trình Ủy ban Thường vụ của Quốc hội và Quốc hội.

Sau khi được Quốc hội thông qua, các Bộ, cơ quan, địa phương tập trung tổ chức thực hiện có hiệu quả Chương trình, kịp thời khắc phục những hạn chế, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai, sử dụng có hiệu quả nguồn vốn trong thời gian qua.

Trước đó, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hồ sơ của Chính phủ trình Quốc hội quyết định việc hợp nhất 3 chương trình đến nay cơ bản đã được hoàn tất.

Trong dự thảo hồ sơ, tên chương trình là "Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035".

Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đồng chủ trì Chương trình. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan tổng hợp chung Chương trình, chủ trì hợp phần thứ nhất là xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững; Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì hợp phần thứ hai là phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đối tượng thụ hưởng của chương trình là các xã, thôn trên phạm vi cả nước, trong đó ưu tiên: Địa bàn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn xã nghèo. Người dân, cộng đồng dân cư, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và các tổ chức khác có liên quan trên địa bàn cả nước, trong đó ưu tiên các đối tượng là: Hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo; hộ gia đình, cá nhân người dân tộc thiểu số; người dân sinh sống trên địa bàn xã nghèo; xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nông thôn.

Chương trình được thực hiện trên phạm vi toàn quốc. Thực hiện trong 10 năm, giai đoạn 2026-2035, chia làm 2 giai đoạn: Giai đoạn I (2026-2030) và giai đoạn II (2031-2035).

Mục tiêu tổng quát được chương trình xác định là: Xây dựng nông thôn mới hiện đại, thực chất, gắn với đô thị hóa và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái, gắn với tái cơ cấu nông nghiệp, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; phát huy vai trò chủ thể của người dân, cộng đồng và các thành phần kinh tế; bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội, nhất là vùng chiến lược, biên giới, hải đảo.

Thực hiện giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững, bảo đảm an sinh xã hội, bình đẳng giới, nâng cao thu nhập, chất lượng sống và khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản cho người dân. Phát triển toàn diện khu vực vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, miền, nhóm dân cư, nhất là vùng dân tộc thiểu số và miền núi so với vùng khác; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với Đảng và Nhà nước, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc thiểu số.