Bà Nguyễn Thị Trâm (ở Cự Khối, phường Long Biên) năm nay đã 65 tuổi. Thỉnh thoảng, vườn nhà có dư ít rau, quả, bà lại đem ra chợ Thạch Bàn để bán thêm. Gần đây, bà đã nhờ con gái cài đặt cho ứng dụng ngân hàng, cách tạo mã QR, nhận biết thông báo biến động số dư trong tài khoản...
“Giờ đi chợ, bán 3 nghìn hành lá họ cũng hỏi chuyển khoản. Nhiều bạn trẻ không mang theo tiền mặt, mình không có tài khoản thì họ không trả tiền được nên dù giờ đã nhiều tuổi, không thành thạo công nghệ, tôi vẫn phải mày mò tìm hiểu cách thức thanh toán hiện đại này”, bà Trâm chia sẻ.
Hầu hết các cửa hàng, quán xá, các công ty, đơn vị, điểm giao dịch… trên địa bàn Hà Nội thời gian gần đây đều áp dụng thêm hình thức thanh toán chuyển khoản, thanh toán bằng mã QR. Lượng tiền mặt giao dịch giảm hẳn.
Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước khu vực I, trên địa bàn Hà Nội, tỷ lệ người dân sử dụng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt để chi trả học phí là 85,2%, chuyển tiền nội địa 85%, thanh toán mua hàng qua mạng 84,3% và thanh toán hóa đơn 84%... Đáng nói, tỷ lệ trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng qua thẻ ATM đạt 41,17%; trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần đạt 95,33%; bảo hiểm thất nghiệp đạt 99,1%...
Sở Tài chính Hà Nội đã phối hợp Kho bạc Nhà nước khu vực I đẩy mạnh việc thanh toán cá nhân qua tài khoản (gồm tiền lương, tiền công, chi bổ sung thu nhập, khoán công tác phí và các khoản chi thanh toán cho cá nhân khác); ứng dụng thanh toán bằng phương thức chuyển khoản điện tử trong chi trả ngân sách nhà nước…
Nhờ đó, lượng tiền mặt giao dịch tại kho bạc nhà nước trên địa bàn đã giảm đáng kể qua từng năm, nhất là khoản chi ngân sách bằng tiền mặt ngày càng chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong tổng chi ngân sách nhà nước, tiến tới mục tiêu không còn chi bằng tiền mặt tại kho bạc và hạn chế tới mức thấp nhất việc thu tiền mặt.
Năm 2024, thống kê trên địa bàn Hà Nội cho thấy, 52,3% người trưởng thành có thể tiếp cận các điểm cung ứng dịch vụ thanh toán không tiền mặt trong vòng 15 phút di chuyển; 46,7% người trưởng thành sở hữu tài khoản ví điện tử (xếp thứ tư trong tổng số 63 tỉnh, thành phố cũ). Toàn thành phố có 320.471 thiết bị giao dịch thanh toán điện tử (POS/EFTPOS/EDC),chiếm 43,5% tổng số lượng thiết bị của cả nước, cao nhất trong số các địa phương.
Đại diện Ngân hàng Nhà nước khu vực I cho biết, Hà Nội là địa bàn được lựa chọn để thí điểm và triển khai nhiều mô hình tài chính số tiên tiến như Mobile Money, ví điện tử, ngân hàng số và các nền tảng fintech ứng dụng trí tuệ nhân tạo… Những mô hình này không chỉ phát huy hiệu quả tại địa phương mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chính sách và thực tiễn triển khai cho toàn quốc.
Tuy vậy, giải pháp thanh toán điện tử cũng có những bất cập trong vấn đề bảo mật, an toàn, nhất là khi ngày càng xuất hiện nhiều các hình thức lừa đảo, giả mạo nhận diện sinh trắc học, chiếm đoạt tài khoản ngân hàng. Sự kết nối ngày càng chặt chẽ giữa các hệ thống tài chính - ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và bên thứ ba (open API...) dù giúp mở rộng hệ sinh thái, nhưng cũng làm gia tăng bề mặt tấn công và rủi ro rò rỉ dữ liệu nếu không có kiểm soát an toàn theo thời gian thực.
Đại diện Ngân hàng Nhà nước khu vực I cho rằng, để Hà Nội trở thành trung tâm thanh toán và hệ sinh thái số thông minh tầm khu vực, chính quyền thành phố, ngành ngân hàng và các công ty cung cấp dịch vụ cần tiếp tục nghiên cứu, đổi mới, sáng tạo và phát triển không ngừng hệ thống thanh toán điện tử, đồng thời phải bảo đảm công tác bảo mật an toàn cho người sử dụng.
Thành phố Hà Nội tiếp tục lồng ghép các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển thanh toán điện tử, tài chính số vào các chiến lược, kế hoạch, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu tích hợp các dịch vụ ngân hàng vào các ứng dụng của thành phố (như iHanoi); Tiếp tục đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ, hạ tầng thanh toán, nhất là với các khu vực chưa được đầu tư cơ sở vật chất.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Mạnh Quyền cho biết, thành phố vừa ban hành Công văn số 4565/ UBND-KT ngày 12/8/2025 thực hiện Công điện số 124/CĐ-TTg ngày 30/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Trong đó, thành phố yêu cầu các đơn vị khẩn trương, tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn, tuyên truyền để tiếp tục thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, bảo đảm đáp ứng nhu cầu thanh toán của người dân, doanh nghiệp, tiết kiệm nguồn lực, phòng chống thất thu thuế, tội phạm...
