Thích ứng tiêu chuẩn mới, tối ưu hóa lợi ích từ EVFTA

Sau gần 5 năm thực thi, Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam-EU (EVFTA) đã đóng vai trò quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, góp phần mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư và thúc đẩy cải cách thể chế. Trước khi có EVFTA, trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và EU đạt khoảng gần 49 tỷ USD, đến nay đã tăng lên gần 70 tỷ USD, là sự tăng trưởng rất lớn.
Đóng gói gạo xuất khẩu ở Công ty TNHH Chơn Chính (Đồng Tháp). (Ảnh TRẦN QUỐC)
Đóng gói gạo xuất khẩu ở Công ty TNHH Chơn Chính (Đồng Tháp). (Ảnh TRẦN QUỐC)

EU đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 4 và đối tác đầu tư lớn thứ 5 của Việt Nam với tổng vốn đầu tư lũy kế đạt hơn 30 tỷ USD. Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang biến động phức tạp, việc đánh giá hiệu quả thực thi EVFTA là cần thiết nhằm đưa ra các giải pháp để tối ưu hóa lợi ích từ hiệp định cũng như đề ra định hướng tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và EU trong giai đoạn tiếp theo.

Khắc phục hạn chế

Theo Tổng cục Thống kê, xuất khẩu của Việt Nam sang EU đã tăng từ 24,3 tỷ USD năm 2014 lên 51,8 tỷ USD vào năm 2024 (tăng trưởng bình quân 9%/năm). Nhập khẩu từ EU cũng tăng nhưng với tốc độ chậm hơn, dẫn đến mức thặng dư thương mại năm 2024 đạt 35,2 tỷ USD, là mức cao nhất trong các FTA Việt Nam tham gia. Nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, da giày, nông sản và sản phẩm công nghệ cao đều có mức tăng trưởng đáng kể nhờ ưu đãi thuế quan từ EVFTA.

Ông Nguyễn Anh Dương, thành viên Ban soạn thảo báo cáo đánh giá 5 năm thực hiện EVFTA, dư địa xuất khẩu sang EU còn rất lớn nếu doanh nghiệp Việt Nam tận dụng tốt hơn ưu đãi thuế quan. Tỷ lệ sử dụng ưu đãi thuế quan theo EVFTA đã tăng từ 14,8% năm 2020 lên 35,2% năm 2023, vẫn thấp hơn tỷ lệ của một số hiệp định khác Việt Nam tham gia.

EVFTA còn góp phần thu hút dòng vốn FDI từ EU vào Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng tái tạo và dịch vụ tài chính. Hà Lan, Pháp, Đức, Luxembourg và Đan Mạch là những quốc gia đầu tư lớn nhất từ EU vào Việt Nam.

Các lĩnh vực thương mại, đầu tư, quyền sở hữu trí tuệ, phát triển bền vững đã có nhiều điều chỉnh quan trọng về thể chế và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. EVFTA cũng thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam ứng dụng số hóa vào sản xuất và kinh doanh để nâng cao năng lực cạnh tranh. Thương mại điện tử, thanh toán số hay logistics thông minh đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể, giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường EU hiệu quả hơn.

Các tiêu chuẩn bền vững từ EVFTA là sức ép giúp Việt Nam chú trọng đầu tư nhiều hơn vào năng lượng tái tạo, sản xuất xanh và giảm phát thải carbon thời gian qua. Ngoài ra, EVFTA có các điều khoản ràng buộc về phát triển bền vững, khuyến khích Việt Nam nâng cao các chính sách về bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội và sử dụng tài nguyên hiệu quả. Tuân thủ các tiêu chuẩn này giúp nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để tối ưu hóa lợi ích từ EVFTA và đáp ứng các xu hướng thương mại xanh của EU, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững, đồng thời nâng cao năng lực giám sát và thực thi các cam kết về lao động, môi trường.

Chủ động thích ứng các tiêu chuẩn mới

Thời gian gần đây, EU ban hành hàng loạt điều chỉnh, quy định mới như Hệ thống kiểm soát hàng hóa nhập khẩu (ICS2), Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) hay Kế hoạch hành động nền kinh tế tuần hoàn của EU (CEAP),… tác động không nhỏ tới xuất khẩu của Việt Nam.

Đơn cử, thông qua CEAP, EU hướng tới tăng cường chuẩn hóa, luật hóa các quy định, tiêu chuẩn, chú trọng phát triển kinh tế tuần hoàn, một mặt sẽ thúc đẩy hiện thực hóa các mục tiêu của thỏa thuận xanh, thiết lập quy chuẩn thương mại xanh mới, lan tỏa trách nhiệm chung chống biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, góp phần chuyển đổi chuỗi cung ứng xanh, bền vững không chỉ tại EU mà trên toàn cầu. Nhưng mặt khác, các quy định này sẽ tạo ra hàng rào kỹ thuật cao hơn đối với việc tiếp cận thị trường, đồng thời tạo thêm gánh nặng về hành chính, chi phí cho nhà sản xuất và hệ thống cung ứng.

Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) Trịnh Thị Thu Hiền chia sẻ: EU ngày càng mở rộng thêm quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn đối với ngành dệt may sẽ tạo ra nhiều thách thức cho doanh nghiệp về sản xuất bền vững, giảm phát thải, kinh tế tuần hoàn, trách nhiệm xã hội, môi trường,...

CEAP còn có quy định chi tiết đối với nhiều lĩnh vực, nhóm ngành nghề khác như nhựa, chế biến thực phẩm, nông nghiệp, pin, thiết bị giao thông, công nghiệp điện tử,… Doanh nghiệp phải đầu tư nâng cấp công nghệ, thay đổi quy trình sản xuất, dẫn đến tăng chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Không những vậy, doanh nghiệp trong nước cũng phải đối mặt sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ đến từ quốc gia khác đã và đang tích cực chuẩn bị để đáp ứng yêu cầu của CEAP.

Theo các chuyên gia, những yêu cầu về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là xu thế không thể đảo ngược, bắt buộc phải tuân thủ để có thể tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Nguyễn Anh Dương kiến nghị cần xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn về phát triển bền vững của EU; xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ số và tối ưu hóa quy trình sản xuất, kinh doanh nhằm gia tăng lợi thế cạnh tranh. Việt Nam cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ và hiệu quả các cam kết EVFTA. Cách tiếp cận cần hướng tới tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và EU trong cải cách các quy định phù hợp với các xu hướng mới về công nghệ và phát triển bền vững.

Doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao năng lực tận dụng ưu đãi thuế quan từ EVFTA; chuyển đổi mô hình sản xuất, đầu tư công nghệ để sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn và kỹ thuật ngày càng khắt khe của EU; đồng thời, hoàn thiện hệ thống chứng nhận, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, sản phẩm cũng như nâng cao năng lực phòng vệ thương mại và cảnh báo sớm...

Có thể bạn quan tâm

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

Ngày 13/10, tại Phú Thọ, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị sơ kết công tác sản xuất trồng trọt và thủy lợi phục vụ sản xuất năm 2026, triển khai kế hoạch năm 2027 các tỉnh phía Bắc.

Kiểm toán nhà nước ký Quy chế phối hợp công tác với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: P.LOAN)

Phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công

Việc phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước với các tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương trong giai đoạn mới.

Ngành thuế nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. (Ảnh: TÔN TRƯỜNG)

Giảm phiền hà, nâng trách nhiệm giải quyết thủ tục thuế

Hướng dẫn đúng từ đầu, chủ động khai thác dữ liệu, xử lý hồ sơ khi đủ điều kiện và theo dõi công việc đến cùng là yêu cầu của Quy tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế. Với quy tắc vừa ban hành theo Quyết định số 1361/QĐ-CT, Cục Thuế đặt sự thuận lợi và hài lòng của người nộp thuế làm thước đo chất lượng phục vụ.

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Kết phiên 13/10, VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm (-0,09%) về mức 1.719,42 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm nhẹ so với phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 433,6 tỷ đồng trên HoSE trong phiên hôm nay.

Thương hiệu quốc gia là dấu mốc quan trọng của doanh nghiệp. (Ảnh: BTC)

Kết nối giá trị Việt trên không gian số

Với định hướng phát triển nền tảng dữ liệu chính thống, ứng dụng công nghệ hiện đại và mở rộng kết nối đa nền tảng, Chuyên trang Thương hiệu quốc gia Việt Nam trên ấn phẩm Nhân Dân điện tử được nâng cấp nhằm đưa thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm đạt danh hiệu đến gần hơn với người tiêu dùng, đối tác trong nước và quốc tế.

[Video] Sức mua bất động sản giảm 36% trong quý III

[Video] Sức mua bất động sản giảm 36% trong quý III

Báo cáo thị trường bất động sản Việt Nam 9 tháng và dự báo quý IV/2026 của Viện Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính - Bất động sản Dat Xanh Services (DXS-FERI) cho thấy, thị trường nhà ở đang điều chỉnh cả về giá bán và giao dịch.

Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của Tây Ninh trong việc hiện thực mục tiêu tăng trưởng hai con số. (Ảnh: THANH PHONG)

Doanh nhân Tây Ninh tâm sáng, tầm xa, vững bước phát triển

Với hơn 37.700 doanh nghiệp, tổng vốn đầu tư hơn 960 nghìn tỷ đồng, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của Tây Ninh. Phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, trách nhiệm xã hội, doanh nghiệp và doanh nhân tiếp tục đồng hành cùng chính quyền, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội nhanh, xanh và bền vững.

Tuyên Quang thúc đẩy sản xuất công nghiệp để đạt mục tiêu tăng trưởng. (Ảnh: ĐỨC THẮNG)

Tuyên Quang quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) cả năm 2026 là 10,17%, tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo các ngành, các cấp tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công; thúc đẩy sản xuất công nghiệp, dịch vụ, du lịch và phát huy hiệu quả các nguồn lực đầu tư.

Trong 9 tháng qua, toàn mạng lưới cảng hàng không đã phục vụ 94,1 triệu lượt khách bay, tăng 8,6% so cùng kỳ năm 2025; sản lượng cất-hạ cánh đạt gần 568.500 lượt, tăng 7,1%. (Ảnh: THÙY LINH)

Cảng hàng không phục vụ hơn 94 triệu lượt khách bay, tăng 8,6% so cùng kỳ

Trong bối cảnh thị trường hàng không tiếp tục tăng trưởng, hệ thống cảng hàng không cả nước đã duy trì hoạt động ổn định, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu người dân. Trong 9 tháng qua, toàn mạng lưới đã phục vụ 94,1 triệu lượt khách bay, tăng 8,6% so cùng kỳ năm 2025; sản lượng cất-hạ cánh đạt gần 568.500 lượt, tăng 7,1%.

Tang vật gần 9kg thảo mộc nghi là cần sa trong vụ việc được lực lượng chức năng phối hợp phát hiện ngày 11/10/2026. (Ảnh: CHQ)

Hải quan Cầu Treo liên tiếp phát hiện 2 vụ việc liên quan ma túy qua biên giới

 Từ đầu tháng 10 đến nay, Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (Hà Tĩnh) chủ trì, phối hợp phát hiện liên tiếp 2 vụ vận chuyển trái phép chất nghi là ma túy qua biên giới, thu giữ gần 9kg thảo mộc nghi là cần sa và gần 2kg cần sa đã có kết luận giám định. Vụ thứ hai đã được chuyển sang giai đoạn khởi tố.