Thay đổi để đón đầu những lợi thế của công nghệ

Việc ứng dụng thành tựu công nghệ thông tin trong nhiều thập kỷ qua đã giúp con người tiếp cận thông tin đa chiều, tiết kiệm tối ưu về thời gian, thúc đẩy nền giáo dục mở.
Học sinh Trường tiểu học Khu đô thị Sài Đồng (Hà Nội) trong giờ học môn Tin học. (Ảnh THU HÀ)
Học sinh Trường tiểu học Khu đô thị Sài Đồng (Hà Nội) trong giờ học môn Tin học. (Ảnh THU HÀ)

Tuy nhiên, trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, gần đây là sự ra đời của ChatGPT, không ít người lo lắng vai trò của người thầy sẽ dần mất đi. Vì vậy, ngành giáo dục cần sớm có những nghiên cứu thấu đáo và hành động phù hợp để phát huy những tính năng, lợi thế cũng như hạn chế những tác động tiêu cực của ChatGPT trong giáo dục.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội, dạy học không đơn thuần là chỉ dạy kiến thức mà còn tìm ra năng lực cá thể của từng người học. Vì vậy, không phần mềm, ứng dụng nào có thể thay thế được người thầy. Nhìn ở góc độ tiến bộ của khoa học-công nghệ thì đây là xu thế tất yếu, chúng ta không nên quan ngại. Vấn đề là sử dụng như thế nào cho hiệu quả và hợp lý.

Cùng quan điểm nêu trên, Chủ nhiệm Khoa Các Khoa học giáo dục, Trường đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) Trần Thành Nam khẳng định: ChatGPT không thể thay thế được người thầy, đầu tiên là trong việc dạy người. Để dạy người cần phải sử dụng nhân cách của nhà giáo, những phẩm chất con người, trong khi đó, trí tuệ nhân tạo chưa đạt được điều này. Tuy nhiên, ChatGPT có thể giải phóng cho giáo viên trong các công việc phải lặp đi lặp lại như thủ tục, văn bản, đồng thời, tạo ra những cơ hội mà giáo viên và học sinh chưa kịp đề cập trong thời gian lên lớp. Nếu dùng ChatGPT hợp lý có thể tạo ra những tài liệu cá nhân hóa theo từng sở thích, nhu cầu.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Hải Tùng, Hiệu trưởng Trường Công nghệ thông tin và Truyền thông (Đại học Bách khoa Hà Nội), với sự xuất hiện của ChatGPT, lần đầu người dùng đại chúng tiếp cận được với trí tuệ nhân tạo. Đây là một bước tiến trong hành trình dài, tạo ra một trí tuệ nhân tạo hữu ích cho con người. Công nghệ hỗ trợ giúp chúng ta hiểu học sinh, sinh viên hơn, từ đó mang lại nhiều dịch vụ hỗ trợ cho giáo dục. Vấn đề đặt ra là cần phải trang bị cho người dùng, nhất là học sinh, sinh viên cách thức sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.

Từ góc độ người làm giáo dục, đại diện Khoa Sư phạm, Trường đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: Sự ra đời của trí tuệ nhân tạo làm thay đổi cách dạy, cách học và cách kiểm tra, đánh giá, góp phần kích thích khả năng tự học, tự đánh giá, giám sát công việc. Giáo viên có thể sử dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo để khai thác tài nguyên giáo dục, hỗ trợ trong việc lập kế hoạch giảng dạy, đề xuất các phương pháp giảng dạy mới, dịch tài liệu giáo dục…

Ở góc độ giáo dục phổ thông, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh, Nguyễn Bảo Quốc chia sẻ: Các công cụ nói chung, trong đó có ChatGPT giúp giáo viên có thêm nhiều cơ hội tiếp cận, hỗ trợ học sinh trong học tập. Các trường học ở TP Hồ Chí Minh đang triển khai đề án tin học và ngoại ngữ, trong đó có nội dung nâng cao năng lực số.

Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình (Hà Nội) Lê Đức Thuận thì cho biết: Với những ích lợi ChatGPT mang lại thì việc tiếp cận phần mềm giúp cán bộ quản lý, giáo viên làm việc thêm tự tin hơn. Đồng thời, khai thác hiệu quả những tiện ích của công nghệ thông tin nói chung và ứng dụng ChatGPT nói riêng trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình đã sớm tổ chức tập huấn, giáo viên, trang bị nội dung rất hữu ích trong việc khai thác ChatGPT để thực hiện công tác quản lý, công tác dạy và học.

Theo Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, sự ra đời của những công nghệ mới đều giúp cho công việc trở nên thuận tiện, dễ dàng hơn. Đặc biệt trong ngành giáo dục, các thành tựu công nghệ thông tin đã giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả của giáo dục. Trong thời kỳ diễn ra đại dịch Covid-19, đã có sự thay đổi rất lớn trong việc chuyển từ học tập trực tiếp sang học tập trực tuyến với nhiều công cụ hỗ trợ rất hữu hiệu. Nhiều người lo lắng vai trò người thầy sẽ mất đi, giáo dục cũng sẽ có những thách thức rất lớn. Thế nhưng, tất cả những công nghệ ra đời đều đã hỗ trợ tốt cho nhiều ngành nghề, đặc biệt là tạo "cú huých" để ngành giáo dục có những bước tiến lớn. Những công nghệ này sẽ tác động một cách căn bản, toàn diện tới mọi mặt trong ngành giáo dục, từ chương trình giáo dục cho tới vai trò người thầy, cách tổ chức dạy và học, cách tiếp cận học liệu và tri thức ngày càng hướng tới người học nhiều hơn là người dạy. Người thầy sẽ phải thay đổi để đón đầu, phát huy những lợi thế của công nghệ. Về phía người học, cần điều chỉnh để tận dụng những lợi thế và giảm đến mức thấp nhất những tác động tiêu cực, mặt trái do công nghệ mang lại.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên phổ thông

Thông tư mới ban hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo mở rộng đối tượng bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có bằng cao đẳng trở lên hoặc sinh viên đã tích lũy tối thiểu 70% tổng khối lượng học tập ngành đào tạo phù hợp với một số môn học, có nguyện vọng trở thành giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông.

Cán bộ, nhân viên Viện Đào tạo Dược, Học viện Quân y thực hiện nghiên cứu khoa học. (Ảnh: TUẤN DŨNG)

Viện Đào tạo Dược, Học viện Quân y: Đổi mới đào tạo, lấy chất lượng nguồn nhân lực làm mục tiêu xuyên suốt

Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Viện Đào tạo Dược, Học viện Quân y đang đẩy mạnh đổi mới giáo dục và đào tạo theo hướng hiện đại, thực chất, gắn lý luận với thực tiễn, lấy chất lượng nguồn nhân lực làm mục tiêu xuyên suốt. 

Tiết mục mở màn của đội thi đến từ Trường trung học phổ thông Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau. (Ảnh: HOÀN THÀNH)

Ngành giáo dục Cà Mau rộn ràng tiếng hát thi đua

Tối 2/11, tỉnh Cà Mau long trọng tổ chức lễ khai mạc Hội thi Tiếng hát Nhà giáo tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026. Hội thi quy tụ sự tham gia của 86 đoàn dự thi, với 1.590 cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, sinh viên tại các đơn vị trường học, cơ sở giáo dục trên địa bàn vùng sông nước Cà Mau.

Giờ học của học sinh Trường trung học phổ thông Lê Văn Thịnh, tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: MAI MAI)

Cân nhắc việc tăng định mức tiết dạy của giáo viên phổ thông

Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đội ngũ nhà giáo được xác định giữ vai trò quyết định đối với chất lượng dạy học. Những yêu cầu đặt ra đòi hỏi giáo viên nắm vững kiến thức chuyên môn và phải đổi mới phương pháp, phát triển năng lực học sinh... 

Sinh viên Khoa Tiếng Anh, Trường đại học Sư phạm Hà Nội sôi nổi tham gia hoạt động giao lưu, trao đổi. (Ảnh: HNUE)

Mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh

Xây dựng lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là một trong những nhiệm vụ Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt ra đối với giáo dục đại học năm học 2026-2027.

Ban tổ chức và các đại biểu ấn nút phát động cuộc thi. (Ảnh: Ban tổ chức)

Phát động Cuộc thi trực tuyến “Học Bác-Hiểu Đảng-Phát triển giáo dục-Làm chủ khoa học công nghệ”

Ngày 2/11, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động Cuộc thi trực tuyến “Học Bác-Hiểu Đảng-Phát triển giáo dục-Làm chủ khoa học công nghệ”. Cuộc thi mở thêm một hình thức tìm hiểu, học tập, góp phần lan tỏa nội dung sinh hoạt chính trị trong Đảng bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Di tích Văn Miếu Sơn Tây. (Ảnh: TRƯƠNG QUỐC ĐÔNG)

Trải nghiệm trường thi xưa tại Văn Miếu Sơn Tây

Từ những dấu tích của truyền thống khoa bảng xứ Đoài, hoạt động tái hiện trường thi xưa tại Văn Miếu Sơn Tây mở ra cách tiếp cận trực quan với lịch sử khoa cử Việt Nam. Qua đó, không gian, câu chuyện về việc học, thi cử và truyền thống hiếu học được đưa đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Khoa Toán-Tin nhận Cờ Thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo vì thành tích Đổi mới sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập. (Ảnh: SĐ)

Khoa Toán-Tin, Trường đại học Sư phạm Hà Nội khẳng định vị thế trong đào tạo và nghiên cứu toán học

Ngày 1/11, tại Hội trường 11/10, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Khoa Toán-Tin tổ chức Lễ kỷ niệm 75 năm thành lập (1951-2026). Đây là dịp tri ân các thế hệ nhà giáo và ghi nhận những đóng góp của Khoa trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, bồi dưỡng nhân tài, đồng thời định hướng phát triển trong giai đoạn mới.

Chương trình hòa nhạc với sự tham gia biểu diễn của Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời (Sun Symphony Orchestra). (Ảnh: THANH TÙNG)

Lan tỏa giá trị nghệ thuật trong môi trường giáo dục

Nhân kỷ niệm 75 năm thành lập (11/10/1951-11/10/2026), Trường đại học Sư phạm Hà Nội phối hợp Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời tổ chức chương trình dành cho cán bộ, giảng viên và sinh viên nhà trường, góp phần lan tỏa tình yêu âm nhạc hàn lâm, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần trong môi trường giáo dục đại học.

Đại diện Hội Khuyến học Việt Nam và The Vietnam Foundation cùng các đại biểu tại lễ ký Biên bản ghi nhớ hợp tác về thúc đẩy học tập suốt đời trên nền tảng số.

Số hóa việc học trong mỗi cơ quan, đơn vị

Trong quá trình công tác, hầu như người nào cũng tham gia các khóa học, bồi dưỡng chuyên môn, và dấu vết của việc học thường nằm trong các chứng chỉ, quyết định, danh sách và phải tự lưu giữ. Số hóa dữ liệu đang mở ra cách ghi nhận liên tục quá trình ấy, gắn với hồ sơ công tác, giảm việc gom minh chứng vào mỗi kỳ tổng hợp.

Đại học Bách khoa Hà Nội: Tiên phong đào tạo nguồn nhân lực chiến lược và sáng tạo công nghệ

Đại học Bách khoa Hà Nội: Tiên phong đào tạo nguồn nhân lực chiến lược và sáng tạo công nghệ

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội trao đổi cùng phóng viên Báo Nhân Dân về những giải pháp đột phá nhằm phát triển năng lực nghiên cứu, thu hút nhân tài, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia.

Phụ huynh An Giang đưa đón con em đi học. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Chấn chỉnh các khoản thu tại các cơ sở giáo dục

Ngày 30/10, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang cho biết, vừa ban hành văn bản gửi các Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu trong tỉnh và thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh về việc chấn chỉnh thực hiện các khoản thu tại các cơ sở giáo dục.