Thay đổi để đón đầu những lợi thế của công nghệ

Việc ứng dụng thành tựu công nghệ thông tin trong nhiều thập kỷ qua đã giúp con người tiếp cận thông tin đa chiều, tiết kiệm tối ưu về thời gian, thúc đẩy nền giáo dục mở.
Học sinh Trường tiểu học Khu đô thị Sài Đồng (Hà Nội) trong giờ học môn Tin học. (Ảnh THU HÀ)
Học sinh Trường tiểu học Khu đô thị Sài Đồng (Hà Nội) trong giờ học môn Tin học. (Ảnh THU HÀ)

Tuy nhiên, trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, gần đây là sự ra đời của ChatGPT, không ít người lo lắng vai trò của người thầy sẽ dần mất đi. Vì vậy, ngành giáo dục cần sớm có những nghiên cứu thấu đáo và hành động phù hợp để phát huy những tính năng, lợi thế cũng như hạn chế những tác động tiêu cực của ChatGPT trong giáo dục.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội, dạy học không đơn thuần là chỉ dạy kiến thức mà còn tìm ra năng lực cá thể của từng người học. Vì vậy, không phần mềm, ứng dụng nào có thể thay thế được người thầy. Nhìn ở góc độ tiến bộ của khoa học-công nghệ thì đây là xu thế tất yếu, chúng ta không nên quan ngại. Vấn đề là sử dụng như thế nào cho hiệu quả và hợp lý.

Cùng quan điểm nêu trên, Chủ nhiệm Khoa Các Khoa học giáo dục, Trường đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) Trần Thành Nam khẳng định: ChatGPT không thể thay thế được người thầy, đầu tiên là trong việc dạy người. Để dạy người cần phải sử dụng nhân cách của nhà giáo, những phẩm chất con người, trong khi đó, trí tuệ nhân tạo chưa đạt được điều này. Tuy nhiên, ChatGPT có thể giải phóng cho giáo viên trong các công việc phải lặp đi lặp lại như thủ tục, văn bản, đồng thời, tạo ra những cơ hội mà giáo viên và học sinh chưa kịp đề cập trong thời gian lên lớp. Nếu dùng ChatGPT hợp lý có thể tạo ra những tài liệu cá nhân hóa theo từng sở thích, nhu cầu.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Hải Tùng, Hiệu trưởng Trường Công nghệ thông tin và Truyền thông (Đại học Bách khoa Hà Nội), với sự xuất hiện của ChatGPT, lần đầu người dùng đại chúng tiếp cận được với trí tuệ nhân tạo. Đây là một bước tiến trong hành trình dài, tạo ra một trí tuệ nhân tạo hữu ích cho con người. Công nghệ hỗ trợ giúp chúng ta hiểu học sinh, sinh viên hơn, từ đó mang lại nhiều dịch vụ hỗ trợ cho giáo dục. Vấn đề đặt ra là cần phải trang bị cho người dùng, nhất là học sinh, sinh viên cách thức sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.

Từ góc độ người làm giáo dục, đại diện Khoa Sư phạm, Trường đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: Sự ra đời của trí tuệ nhân tạo làm thay đổi cách dạy, cách học và cách kiểm tra, đánh giá, góp phần kích thích khả năng tự học, tự đánh giá, giám sát công việc. Giáo viên có thể sử dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo để khai thác tài nguyên giáo dục, hỗ trợ trong việc lập kế hoạch giảng dạy, đề xuất các phương pháp giảng dạy mới, dịch tài liệu giáo dục…

Ở góc độ giáo dục phổ thông, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh, Nguyễn Bảo Quốc chia sẻ: Các công cụ nói chung, trong đó có ChatGPT giúp giáo viên có thêm nhiều cơ hội tiếp cận, hỗ trợ học sinh trong học tập. Các trường học ở TP Hồ Chí Minh đang triển khai đề án tin học và ngoại ngữ, trong đó có nội dung nâng cao năng lực số.

Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình (Hà Nội) Lê Đức Thuận thì cho biết: Với những ích lợi ChatGPT mang lại thì việc tiếp cận phần mềm giúp cán bộ quản lý, giáo viên làm việc thêm tự tin hơn. Đồng thời, khai thác hiệu quả những tiện ích của công nghệ thông tin nói chung và ứng dụng ChatGPT nói riêng trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình đã sớm tổ chức tập huấn, giáo viên, trang bị nội dung rất hữu ích trong việc khai thác ChatGPT để thực hiện công tác quản lý, công tác dạy và học.

Theo Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, sự ra đời của những công nghệ mới đều giúp cho công việc trở nên thuận tiện, dễ dàng hơn. Đặc biệt trong ngành giáo dục, các thành tựu công nghệ thông tin đã giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả của giáo dục. Trong thời kỳ diễn ra đại dịch Covid-19, đã có sự thay đổi rất lớn trong việc chuyển từ học tập trực tiếp sang học tập trực tuyến với nhiều công cụ hỗ trợ rất hữu hiệu. Nhiều người lo lắng vai trò người thầy sẽ mất đi, giáo dục cũng sẽ có những thách thức rất lớn. Thế nhưng, tất cả những công nghệ ra đời đều đã hỗ trợ tốt cho nhiều ngành nghề, đặc biệt là tạo "cú huých" để ngành giáo dục có những bước tiến lớn. Những công nghệ này sẽ tác động một cách căn bản, toàn diện tới mọi mặt trong ngành giáo dục, từ chương trình giáo dục cho tới vai trò người thầy, cách tổ chức dạy và học, cách tiếp cận học liệu và tri thức ngày càng hướng tới người học nhiều hơn là người dạy. Người thầy sẽ phải thay đổi để đón đầu, phát huy những lợi thế của công nghệ. Về phía người học, cần điều chỉnh để tận dụng những lợi thế và giảm đến mức thấp nhất những tác động tiêu cực, mặt trái do công nghệ mang lại.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

Để công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ, thống nhất, bảo đảm an toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành "Hướng dẫn quy trình tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội" gồm 10 bước. 

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 13/TT-BGDĐT sửa đổi Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Kỳ thi năm 2026 tiếp tục giữ ổn định, chú trọng tinh giản thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh phù hợp mô hình quản lý mới nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

Ngày 12/3/2026, theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027. Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5/2026.

Sách giáo khoa các môn Ngoại ngữ 1: tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung Quốc của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (Ảnh minh họa)

Tổ chức thẩm định sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức thẩm định năm 2026 sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của các tổ chức, cá nhân. Thời hạn đăng ký số lượng, tên bản mẫu sách giáo khoa đề nghị thẩm định của môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 là trước ngày 15/4.

Thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông để bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy thanh tra; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu tổ chức thi.

Sinh viên học tập tại Khoa Điều dưỡng, Trường đại học Y Dược Thái Bình.

Đại học Y Dược Thái Bình công bố số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển năm 2026

Ngày 10/3, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thanh Bình, Trưởng phòng quản lý đào tạo đại học (Trường đại học Y Dược Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) cho biết: Chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh chính quy trình độ đại học năm 2026, hiện nay nhà trường đã công bố các ngành đào tạo, số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển.

Học sinh Trường trung học phổ thông Yên Hòa (Hà Nội) sử dụng AI trong học tập, nghiên cứu.

Đổi mới phương pháp giáo dục qua trí tuệ nhân tạo

Thời gian qua, nhiều cơ sở giáo dục đã sớm nhận diện trí tuệ nhân tạo (AI) là xu hướng tất yếu trong hoạt động giáo dục và chuyển đổi số. Đến nay, các cơ sở giáo dục phổ thông đã có kế hoạch thực hiện khá hiệu quả nội dung giáo dục AI, qua đó góp phần phát triển năng lực học tập, tư duy, trải nghiệm cho học sinh.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc (bên phải ảnh) chúc mừng, tặng hoa lãnh đạo Tạp chí Giáo dục.

Tạp chí Giáo dục: 25 năm hành trình trí tuệ, tâm huyết, sáng tạo

Trải qua 25 năm xây dựng và phát triển, Tạp chí Giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã trở thành một diễn đàn học thuật và kênh truyền thông chính sách uy tín của ngành giáo dục, góp phần lan tỏa tri thức khoa học và hỗ trợ quá trình hoạch định, thực thi chính sách giáo dục.