Nhóm Khởi Đăng Tác Khí đã thực hiện một triển lãm đặc biệt mang tên “Ngựa trời gắp lửa - Thắp lửa ký ức”, tái hiện vẻ đẹp Trung thu xưa trong không gian ngôi đình hơn trăm tuổi.
Trên Facebook, Khởi Đăng Tác Khí xuất hiện như một ngôi nhà chung của những người trẻ yêu văn hóa Việt. Cái tên gợi nên ý nghĩa thú vị, “khởi đăng” nghĩa là nhóm lửa, thắp sáng; “tác khí” là tạo nên tinh thần, sức sống. Theo đúng tinh thần của tên gọi, các dự án của nhóm thường gắn liền với nghệ thuật truyền thống, thủ công dân gian và văn hóa ký ức. Từ việc tạo tác lồng đèn, tổ chức không gian trưng bày, cho đến tạo cơ hội để công chúng “check-in” và trải nghiệm các nghi lễ xưa, Nhóm không chỉ làm nghệ thuật mà còn “thắp lại ánh sáng” của những nét đẹp văn hóa truyền thống. Nhiều dự án của nhóm như “Tiên dạ hoa đăng”, “Hồi quang phương Nam” đều hướng đến mục tiêu kết nối truyền thống và đương đại, ký ức và hiện tại.
Từ giữa tháng 9 đến giữa tháng 10, đình Sơn Trà trở thành không gian Trung thu xưa “sống lại” giữa lòng thành phố. Hơn 40 mẫu đèn lồng cổ được phục dựng và trưng bày, từ những dáng đèn hình rồng, cá chép, bướm, đến những hình tượng thân thuộc như bọ ngựa, tò he, lý ngư… Điểm nhấn là đèn Đại Long dài hơn 20 m, một tác phẩm khổng lồ được làm bằng khung trúc uốn cong, phủ giấy bóng mờ, trang trí bằng mầu nước và họa tiết dân gian. Mỗi mối nối, đường gắn, sợi dây tre đều thể hiện tính thủ công tỉ mỉ và tinh thần của mỹ thuật dân gian thuần Việt.
Không gian đình được sắp đặt mờ ảo trong ánh đèn vàng cam, phản chiếu lên các vì kèo, liễn đối và mái ngói cổ kính, khiến người xem có cảm giác đang bước vào một mùa Trung thu của trăm năm về trước. Ở gian giữa, chiếc đèn bọ ngựa là biểu tượng chủ đạo năm nay, vừa gợi nhắc nét văn hóa xưa, đồng thời mang thông điệp hiện đại về bảo tồn đa dạng sinh học và ký ức dân gian.
Không chỉ là triển lãm tĩnh, “Ngựa trời gắp lửa” được thiết kế như một hành trình trải nghiệm đa giác quan. Mỗi lượt tham quan chỉ kéo dài chừng 30 phút, để người xem thật sự “nghe” được tiếng đèn cháy, “ngửi” được mùi tre, “cảm” được hơi ấm của bàn tay người thợ. Trong tiếng nhạc dân gian nhẹ vang, khách được thưởng thức trà và bánh Trung thu, nghe kể lại những câu chuyện về đêm rước đèn của Sài Gòn xưa, khi mỗi chiếc đèn lồng là một giấc mơ nhỏ của trẻ thơ phố thị.
Nhiều bạn trẻ, sinh viên, nghệ sĩ và giảng viên mỹ thuật đã đến đây để tìm cảm hứng sáng tạo. Họ không chỉ chụp ảnh check-in, mà còn ghi chép, ký họa và tham gia đối thoại về ý nghĩa của việc bảo tồn nghệ thuật dân gian trong kỷ nguyên số.
Khởi Đăng Tác Khí đã làm được điều mà ít nhóm nghệ thuật trẻ khác thực hiện được. Đó là hồi sinh tinh thần Trung thu truyền thống Việt bằng chính ngôn ngữ của nghệ thuật đương đại. Không phô trương, không chạy theo hình thức, triển lãm ở đình Sơn Trà thuyết phục người xem bằng sự lặng lẽ và thành tâm, bằng vẻ đẹp của những chi tiết nhỏ, nơi một chiếc đèn cũng có linh hồn và ánh sáng không chỉ để soi rọi, mà còn để gợi nhớ và gắn kết. Trong dòng chảy hối hả của đô thị, ánh đèn lồng ấy chính là lời nhắc nhở rằng, Trung thu không chỉ là mùa lễ hội, mà còn là một ký ức tập thể, một “tác khí” giúp người Việt nhận ra cội nguồn truyền thống sáng đẹp của dân tộc.
