Các “nút thắt” như phân cấp nguồn lực chưa đồng đều, thiếu quy hoạch chi tiết, cải cách thủ tục hành chính chậm, quản lý tài sản công lỏng lẻo, tổ chức bộ máy chưa ổn định... cần được tháo gỡ kịp thời để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn nữa.
Các đại biểu HĐND thành phố đã nêu nhiều vấn đề thực tiễn và đề xuất giải pháp nhằm vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Một trong những nội dung được quan tâm là sự ổn định của chính quyền cấp xã và tính hợp lý trong phân cấp nguồn lực. Nhiều ý kiến cho rằng, cấp xã đang gánh khối lượng công việc lớn nhưng thiếu nguồn lực hỗ trợ. Thí dụ, trong lĩnh vực đầu tư công, phần lớn dự án được giao về xã thực hiện, trong khi nguồn lực lại phân bổ chưa hợp lý: Nơi có năng lực thì ít dự án, nơi có nhu cầu lại thiếu nguồn lực.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu quy hoạch chi tiết hoặc quy hoạch không còn phù hợp cũng cản trở việc triển khai dự án và thu hút đầu tư. Các đại biểu đề nghị sớm lập và điều chỉnh quy hoạch tỷ lệ 1/5.000, 1/10.000 làm cơ sở cho quy hoạch chi tiết, nhằm tạo điều kiện huy động nguồn lực, thúc đẩy phát triển cơ sở.
Đại biểu Nguyễn Thị Lan Hương, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Sản xuất và Xuất nhập khẩu Việt Phúc kỳ vọng việc sắp xếp bộ máy chính quyền hai cấp sẽ đi kèm với quyết tâm cải cách hành chính mạnh mẽ từ Thành ủy, UBND thành phố và các cơ quan quản lý. Theo đó, doanh nghiệp mong muốn thủ tục hành chính được tinh giản, nhất là trong tiếp cận dự án và tháo gỡ vướng mắc liên ngành.
Đại biểu Lê Anh Quân cho rằng, việc triển khai mô hình chính quyền hai cấp, nhất là ở giai đoạn đầu, sẽ gặp nhiều khó khăn trong vận hành cấp xã, phường. Với cơ cấu tổ chức và nhân sự hiện nay, sự đồng đều giữa các địa phương còn hạn chế, nhất là trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng, thí dụ như phường Chương Mỹ - được hình thành từ việc sáp nhập sáu xã và một phường, hiện đang gặp nhiều bất cập về thu chi, tài chính và cơ chế vận hành giữa mô hình xã và phường. Phường này cũng chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chí đô thị, vì vậy cần có cơ chế hỗ trợ cụ thể để thúc đẩy phát triển và khai thác hiệu quả các nguồn thu.
Theo đại biểu Phùng Tấn Nhị, sau sắp xếp, nhiều trụ sở dôi dư tại các xã, phường chưa được khai thác hiệu quả. Thành phố cần sớm đưa nội dung này vào nghị quyết HĐND để tạo cơ sở pháp lý cho việc cho thuê tài sản công, tăng nguồn thu và bảo đảm quản lý chặt chẽ.
Liên quan đến tổ chức bộ máy, đại biểu Nguyễn Văn Thắng nêu thực tế quá trình chuyển sang mô hình chính quyền hai cấp gây nhiều xáo trộn về nhân sự do thay đổi chính sách. Ông Thắng đề nghị thành phố tăng cường tập huấn để đội ngũ cán bộ thích ứng và thực hiện nhiệm vụ hiệu quả hơn.
Đại biểu Lê Anh Quân nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý tài sản công, đề nghị rà soát toàn diện để xác định tài sản cần sử dụng, không còn nhu cầu hoặc cần đầu tư thêm. Các phường được bố trí tại trụ sở cũ của quận, huyện thì cơ sở vật chất khá tốt, trong khi các phường ở khu nội đô cũ gặp nhiều khó khăn về hạ tầng.
Đặc biệt nhấn mạnh vai trò của cải cách hành chính, đại biểu Lê Anh Quân chia sẻ: Đây là yếu tố “sống còn” để tạo môi trường đầu tư thuận lợi. Mặc dù Trung tâm phục vụ hành chính công đã đi vào hoạt động, nhưng quá trình triển khai vẫn còn vướng mắc, thành phố cần sớm ổn định mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh phân cấp, nhằm giảm tải cho cấp thành phố và tạo điều kiện để cơ sở giải quyết công việc hiệu quả hơn.
Trước ngày 1/7, thành phố đã thành lập các đoàn công tác kiểm tra việc vận hành mô hình tại các xã, phường. Đại biểu Nguyễn Công Anh đề nghị thành phố tiếp tục chỉ đạo sát cơ sở, duy trì các đoàn kiểm tra để kịp thời phát hiện và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
