Thực tiễn cho thấy, sau 50 năm xây dựng và phát triển, tiềm lực khoa học, công nghệ của Thành phố Hồ Chí Minh đã có bước trưởng thành vượt bậc. Đến nay, thành phố đứng thứ 98 toàn cầu và lần đầu tiên vào top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu.
Từ hình mẫu khu công nghệ cao
Với tầm nhìn đột phá trong phát triển công nghiệp công nghệ cao, hơn 20 năm trước, Thành phố Hồ Chí Minh đã thành lập Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh (SHTP). Đến nay, SHTP là đơn vị hoạt động hiệu quả nhất trong ba Khu Công nghệ cao quốc gia, trở thành mô hình kiểu mẫu về xây dựng hệ sinh thái công nghệ cao cho cả nước và trở thành cực tăng trưởng quan trọng của thành phố.
Năm 2025, SHTP tiếp tục khẳng định vai trò là động lực phát triển công nghiệp công nghệ cao, với giá trị sản xuất khoảng 23 tỷ USD. Hiện, SHTP đã kiến tạo hệ sinh thái với gần 70 doanh nghiệp lớn hoạt động trong lĩnh vực vi điện tử, công nghệ thông tin. Trong khi hệ sinh thái ngành công nghệ sinh học, đơn vị này cũng thu hút gần 30 dự án. Đặc biệt, SHTP đã thu hút các tập đoàn, công ty công nghệ lớn trên thế giới như Intel, Samsung, Datalogic, Nipro, TTI, Sanofi...
SHTP cũng làm chủ được hai công nghệ lõi: công nghệ nano phục vụ trong lĩnh vực y sinh và năng lượng; công nghệ thiết kế và chế tạo chip MEMS ứng dụng trong môi trường và các ngành công nghiệp.
Đồng thời, xây dựng quy trình ươm tạo theo mô hình “3 nhà”: Nhà nước-khối học thuật-doanh nghiệp, đóng vai trò đầu mối kết nối nguồn lực công và tư. Hoạt động tập trung vào giai đoạn ươm tạo, thương mại hóa sản phẩm công nghệ cao, hỗ trợ hạ tầng, nguồn lực, dịch vụ và thí điểm sản phẩm cho các dự án.
Là khu công nghệ cao hiệu quả nhất cả nước, SHTP đã hình thành hệ sinh thái khoa học, công nghệ toàn diện, kết nối nghiên cứu và phát triển (R&D), ứng dụng, ươm tạo doanh nghiệp, đào tạo nhân lực và sản xuất sản phẩm công nghệ cao.
Hiện SHTP có hơn 160 dự án còn hiệu lực, giá trị sản xuất lũy kế đạt hơn 176 tỷ USD, sở hữu 9 bằng sáng chế quốc tế, gần 60 bằng sáng chế quốc gia và 155 bằng sở hữu công nghiệp.
Đến năm 2030, SHTP đặt mục tiêu trở thành trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo quốc tế của Vùng kinh tế trọng điểm phía nam.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng Ban Quản lý SHTP, hướng đến tầm nhìn năm 2045, SHTP xác định đây là một Công viên Khoa học, công nghệ đạt chuẩn quốc tế và đóng vai trò hạt nhân của khu đô thị sáng tạo tương tác cao nhằm thúc đẩy phát triển bền vững cho Thành phố Hồ Chí Minh và cả khu vực phía nam.
Để hiện thực lộ trình này, SHTP dựa trên sáu trụ cột đột phá: Ứng dụng và chuyển giao, phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực, khoa học, đổi mới sáng tạo, hợp tác quốc tế, quản trị (số hóa).
Đến khu công nghệ số hàng đầu cả nước
Với định hướng phát triển theo mô hình đô thị khoa học, Khu Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những khu công nghệ số hàng đầu, hoạt động hiệu quả tại Việt Nam, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh.
Từ nguồn vốn đầu tư ban đầu khoảng 200 tỷ đồng từ ngân sách, QTSC đã thu hút hơn 6.600 tỷ đồng vốn xã hội, tương đương 1 đồng vốn nhà nước thu hút hơn 24 đồng vốn đầu tư. Sau 25 năm xây dựng và phát triển, QTSC hiện quy tụ hơn 120 doanh nghiệp công nghệ số, cung cấp hơn 650 sản phẩm, dịch vụ, giải pháp công nghệ cho thị trường trong nước và hơn 30 quốc gia.
Đến nay, tổng doanh thu tích lũy của các doanh nghiệp tại QTSC đạt 138 nghìn tỷ đồng (tương đương gần 6 tỷ USD). Trong đó, doanh thu xuất khẩu đạt hơn 4,35 tỷ USD. Theo khảo sát năm 2026 của Công ty kiểm toán KPMG, Công viên phần mềm Quang Trung xếp thứ 3 trong số 8 khu công nghệ nổi bật tại châu Á về hiệu quả hoạt động.
Hiện QTSC sở hữu năm trung tâm đổi mới sáng tạo, mỗi năm cung cấp hơn 3.000 nhân lực công nghệ chất lượng cao. Giai đoạn 2025-2030, QTSC hướng tới phát triển thành đô thị khoa học hiện đại, gắn với nghiên cứu, phát triển, đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi.
Ông Bùi Hoàng Phương, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ cho rằng, với nguồn nhân lực chất lượng cao dồi dào, hệ sinh thái toàn diện, QTSC hoàn toàn đủ khả năng trở thành nơi ươm mầm, thúc đẩy, kết nối dẫn dắt hình thành hệ sinh thái các doanh nghiệp công nghệ số tại Việt Nam. Việc làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược sẽ giải quyết những bài toán lớn của quốc gia, của Thành phố Hồ Chí Minh.
Có thể nói, đến nay, tiềm lực khoa học, công nghệ của Thành phố Hồ Chí Minh đang có sự chuyển mình mạnh mẽ, với nhiều chiến lược và nguồn lực được huy động một cách bài bản. Thành phố đang tập trung vào ba trụ cột chính: Phát triển hạ tầng trọng điểm, huy động đa dạng các nguồn vốn, và đào tạo nhân lực chất lượng cao để hướng đến trở thành trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là động lực then chốt, giữ vai trò nền tảng trong nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững.
Đặc biệt, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với thành phố trong việc xây dựng các chương trình nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ mang tính chiến lược, bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả và tầm nhìn dài hạn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
