Theo thống kê, giai đoạn 2010-2015, GRDP Thành phố Hồ Chí Minh duy trì tốc độ tăng trưởng khá cao, dao động từ 5,86% đến 7,33%, bình quân đạt 6,71%/năm.
Giai đoạn 2016-2020, tốc độ tăng trưởng dần suy giảm, nhiều năm dưới ngưỡng 7%. Tính chung cả giai đoạn 2016-2020, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân chỉ đạt 4,97%/năm, thấp hơn 1,28 điểm phần trăm so với cả nước.
Giai đoạn 2021-2024, bình quân GRDP Thành phố Hồ Chí Minh tăng 3,74%/năm, thấp hơn 2,04 điểm phần trăm so với bình quân cả nước.
Do đó, Thành phố Hồ Chí Minh cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại, tăng cường phát triển kinh tế số, cải thiện hạ tầng, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và tiếp tục thu hút đầu tư chất lượng cao, nhằm khôi phục và duy trì đà tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
Tiến sĩ Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, cho rằng, Thành phố Hồ Chí Minh với vai trò động lực tăng trưởng của cả nước, đòi hỏi phải chuyển đổi mô hình kinh tế từ “mô hình tăng trưởng nhờ vốn” sang “mô hình tăng trưởng nhờ tri thức”, nâng cao đóng góp của năng suất và đổi mới sáng tạo, từng bước trở thành trung tâm công nghệ-tài chính-khởi nghiệp của Đông Nam Á.
Theo đó, Tiến sĩ Trần Du Lịch đề xuất chín nhóm giải pháp để chuyển đổi mô hình phát triển. Trong đó, nhấn mạnh đến việc hình thành Quỹ đổi mới sáng tạo và đầu tư mạo hiểm quy mô lớn.
Quỹ này hoạt động theo nguyên tắc thị trường, đồng đầu tư với khu vực tư nhân để hỗ trợ startup công nghệ, các dự án R&D (nghiên cứu và phát triển), Nhà nước đóng vai trò vốn mồi, kích hoạt vốn xã hội.
Ưu tiên thu hút FDI thế hệ mới gắn với chuyển giao công nghệ. Thay tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư, từ “quy mô vốn” sang “ hàm lượng công nghệ, R&D và giá trị gia tăng”.
Khuyến khích đặt trung tâm thiết kế chip, trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, thay vì chỉ gia công, đóng gói. Và cần có cơ chế yêu cầu liên kết với doanh nghiệp nội địa.
Thành phố Hồ Chí Minh cũng cần đẩy mạnh thí điểm “sandbox” chính sách đối với fintech (công nghệ tài chính), kinh tế số, AI, các mô hình kinh doanh mới.
Đồng thời, cải cách mạnh mẽ giáo dục và thị trường lao động chất lượng cao; tập trung đào tạo STEM, bán dẫn, AI, tự động hóa, công nghệ sinh học...
Cũng tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận các nội dung liên quan đến phát triển hệ sinh thái vi mạch bán dẫn; xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh; chuyển đổi hạ tầng Logistics thông minh kết nối khu thương mại tự do gắn với cảng biển, cảng hàng không cửa ngõ quốc tế…
