Thành phố Hồ Chí Minh khẩn trương kiểm soát, khắc phục ô nhiễm môi trường

Đó là yêu cầu của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trong văn bản mới đây về việc khẩn trương triển khai thực hiện các biện pháp kiểm soát, khắc phục ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố.

Theo đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố yêu cầu các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ Công văn số 1012/TTg-NN ngày 21/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc khẩn trương triển khai các biện pháp kiểm soát, khắc phục ô nhiễm môi trường; và Thông báo số 490/TB-VPCP ngày 17/9/2025 của Văn phòng Chính phủ, thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về thực hiện kết luận, chỉ đạo xử lý ô nhiễm môi trường không khí, ô nhiễm các dòng sông trên địa bàn thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc thực hiện này gắn liền với các nhiệm vụ, giải pháp, phân công cụ thể tại Kế hoạch số 87/KH-UBND ngày 16/9/2025 của Ủy ban nhân dân thành phố về triển khai Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường.

Các cơ quan, đơn vị gửi báo cáo kết quả thực hiện về Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố theo đúng thời hạn theo quy định và các báo cáo đột xuất khác khi có yêu cầu.

Riêng Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu rà soát, thống kê các nguồn thải (nước thải, khí thải, chất thải rắn) theo các chỉ tiêu của Chương trình giảm ô nhiễm môi trường giai đoạn 2020-2030 (theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường) và gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Ủy ban nhân dân thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, phối hợp các sở, ban, ngành và đơn vị liên quan xây dựng Kế hoạch triển khai Chương trình giảm ô nhiễm môi trường giai đoạn 2020-2030 trên địa bàn thành phố cho giai đoạn 2026-2030 phù hợp với thực tiễn của thành phố và các chiến lược, quy hoạch, quy định, chỉ đạo của Trung ương về bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, xây dựng và ban hành Kế hoạch hành động về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn thành phố; khẩn trương nghiên cứu, xây dựng, trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định lộ trình cụ thể để triển khai các giải pháp kiểm soát ô nhiễm nguồn nước trên địa bàn; đầu tư xây dựng, hoàn thiện hệ thống quan trắc môi trường theo hướng thống nhất, tự động, hiện đại, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đồng bộ, kết nối được về hệ thống quan trắc môi trường quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì; tổ chức quan trắc, giám sát chất lượng môi trường; trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá diễn biến chất lượng, đề xuất ban hành các quy định, tiêu chuẩn môi trường ở địa phương ở mức nghiêm ngặt hơn quy chuẩn quốc gia để bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt tại các khu vực ô nhiễm nặng hoặc có mật độ dân cư cao…

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố có nhiệm vụ tăng cường kiểm tra việc tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; phối hợp Sở Công thương xây dựng Đề án và chính sách hỗ trợ di dời các cơ sở công nghiệp không phù hợp quy hoạch ra khỏi khu vực nội thành, khu dân cư.

Triển khai hướng dẫn kỹ thuật để người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã thực hiện giải pháp kỹ thuật, công nghệ trong thu gom, tái chế phụ phẩm trong hoạt động nông nghiệp, nâng cao nhận thức về tác hại của các hoạt động xử lý theo cách cũ, lạc hậu như đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp….

Sở Xây dựng thành phố có nhiệm vụ chủ trì, phối hợp các sở, ngành, cơ quan, đơn vị có liên quan tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố tổ chức triển khai nhiệm vụ tập trung phát triển hạ tầng phục vụ giao thông sử dụng năng lượng sạch, chuyển đổi mạnh phương tiện giao thông công cộng sang sử dụng năng lượng sạch, thân thiện với môi trường.

Triển khai đồng bộ các giải pháp, chính sách hỗ trợ cụ thể để tạo thuận lợi cho người dân thực hiện lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất-kinh doanh và đời sống của nhân dân.

Sở Xây dựng cần công bố sớm, công khai lộ trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh, kèm theo các chính sách hỗ trợ cụ thể, khả thi để người dân và doanh nghiệp thực hiện; nghiên cứu, áp dụng công cụ kinh tế thay cho mệnh lệnh hành chính trong quản lý, kiểm soát, chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng năng lượng hóa thạch, không đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn về môi trường.

Có giải pháp kiểm soát chặt chẽ khí thải, bụi và tiếng ồn từ các công trình, hoạt động xây dựng, quy định chặt chẽ về phương tiện, tuyến đường cho các hoạt động vận chuyển nguyên, vật liệu rời, quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, cá nhân, tổ chức thực hiện các hoạt động này.

Sở Xây dựng phối hợp Sở Công thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban Quản lý các Khu chế xuất và khu công nghiệp rà soát, quy hoạch các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề, bảo đảm không gian xanh trong công tác quy hoạch theo quy định.

Sở Công thương chủ trì, phối hợp các sở, ngành, cơ quan, đơn vị có liên quan xây dựng đề án và chính sách hỗ trợ di dời các cơ sở công nghiệp không phù hợp quy hoạch khỏi khu vực nội thành, khu dân cư; đồng thời, triển khai các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực công nghiệp trên địa bàn thành phố.

Phát biểu tại một hoạt động về bảo vệ môi trường mới đây, bà Ngô Nguyễn Ngọc Thanh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố), cho biết: Kết quả quan trắc chất lượng môi trường không khí cho thấy ô nhiễm không khí tại thành phố chủ yếu liên quan bụi. Một số thời điểm nồng độ bụi tổng (TSP) và bụi mịn tại các vị trí có mật độ giao thông cao vượt ngưỡng cho phép từ 1,5 đến 2 lần…

Các nguồn gây ô nhiễm môi trường không khí chính tại thành phố là các hoạt động giao thông vận tải, sản xuất công nghiệp, xây dựng… Trong đó, giao thông đường bộ được xác định là nguồn gây ô nhiễm không khí hàng đầu, đặc biệt là tại khu vực đô thị.

Theo bà Thanh, kiểm soát ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm không khí, là thách thức lớn của thành phố. Mặc dù phần lớn giá trị quan trắc hiện nay đạt quy chuẩn môi trường Việt Nam; tuy nhiên, thành phố xác định ô nhiễm không khí là vấn đề cấp bách cần giải quyết, khắc phục nhằm bảo đảm chất lượng môi trường sống vì sức khỏe nhân dân. Thành phố cam kết kịp thời tập trung nguồn lực, sự tham gia của cả hệ thống chính trị nhằm thực hiện hiệu quả để cải thiện chất lượng không khí.

Bà Thanh cho biết thêm: Thành phố sẽ sớm ban hành Kế hoạch triển khai hành động về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030 tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó, tập trung nguồn lực triển khai quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả các giải pháp từ chính sách quản lý, quy hoạch, kỹ thuật và truyền thông với sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Kế hoạch này không chỉ tập trung lĩnh vực giao thông mà tất cả các ngành, các lĩnh vực liên quan (nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, xử lý chất thải, vệ sinh đường phố) nhằm giảm ô nhiễm môi trường không khí, bảo đảm chất lượng không khí ở mức an toàn cho sức khỏe.