Thành phố Hồ Chí Minh: Hỗ trợ chính sách để biến rác thành tài nguyên

Việt Nam đã cam kết tại COP26 và COP28: đến năm 2050, phát thải ròng "bằng 0". Thực hiện mục tiêu này không chỉ là lời hứa trước cộng đồng quốc tế mà còn là sự khẳng định quyết tâm biến thành nguồn năng lượng, phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững.

Công nhân gom rác về tập kết để chở đến bãi xử lý.
Công nhân gom rác về tập kết để chở đến bãi xử lý.

Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có lượng rác phát thải lớn nhất cả nước với khoảng 14.000 tấn mỗi ngày, song phần lớn trong đó đang được xử lý chôn lấp. Hệ lụy là môi trường sống, nguồn nước của thành phố đang bị tác động ngày càng tiêu cực. Nếu không kịp thời hành động, thành phố không chỉ lãng phí tài nguyên mà còn khiến các mục tiêu đã cam kết với thế giới trở thành áp lực.

Thiệt đơn thiệt kép vì lãng phí rác

Theo Viện kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh: Mỗi năm, lượng rác đang tăng từ 6 đến 8% do tác động từ quá trình đô thị hóa, tăng dân số cơ học và mở rộng sản xuất. Điều này tạo thêm áp lực trong công tác xử lý ô nhiễm môi trường. Vấn đề này càng nghiêm trọng hơn khi 85% rác hiện nay vẫn đang được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, chủ yếu tại hai khu vực lớn: Đa Phước (huyện Bình Chánh cũ) và Phước Hiệp (huyện Củ Chi cũ), tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ.

Phương pháp này không chỉ gây tốn diện tích đất (khoảng 300ha cho mỗi bãi rác) mà còn gây ra hệ lụy lâu dài khi đây là nguyên nhân trực tiếp gây phát sinh khí CH₄ (metan), loại khí có hiệu ứng nhà kính gấp 28 lần CO₂. Ngoài ra còn nhiều vấn đề khác về nguồn nước, đất, môi trường tiếp tục tác động tiêu cực đến chất lượng sống của người dân chung quanh khu vực xử lý rác.

23532966191266913615.jpg
Nhà máy xử lý rác thải của Công ty Tâm Sinh Nghĩa.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Trong cơ cấu nguồn rác thải, có đến 45% là rác hữu cơ; 9% là nhựa, nilon; khoảng 15% là đồ dùng, kim loại, chai lọ. Các nguồn rác này đều có thể tái chế để biến thành tài nguyên phục vụ lại nhu cầu của xã hội. Theo tính toán, mỗi tấn rác đốt phát điện có thể giảm 0,8 tấn CO₂, tương đương trồng 30 cây xanh trưởng thành.

Nếu không hành động từ bây giờ, không lâu nữa, quỹ đất để xử lý rác sẽ là một bài toán lớn khó có lời giải. Đáng lo hơn, nhiều mục tiêu về xử lý môi trường của thành phố sẽ không đạt mục tiêu đề ra, nhất là mục tiêu Thành phố Hồ Chí Minh chung sức cùng cả nước thực hiện cam kết Net Zero 2050 sẽ khó đạt được.

Cần nhiều chính sách đột phá

Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Hồng Nguyên cho rằng: Nhiều năm qua, thành phố đã triển khai nhiều chính sách để xử lý rác, biến rác thành tài nguyên. Thành phố cũng xác định, tìm hướng đi hiệu quả trong xử lý rác không còn là lựa chọn mà là hướng đi bắt buộc trong hiện tại và tương lai.

Thành phố đã chuyển từ cách tiếp cận "coi rác là rác" sang cách tiếp cận "coi rác là tài nguyên", đồng thời ban hành nhiều chính sách nhằm thu hồi tối đa giá trị từ rác, trong đó có thu hồi nilon, tái chế và thu hồi năng lượng.

Xã hội đang phải đối mặt với hai thách thức lớn nhất của nhân loại. Đầu tiên là ô nhiễm môi trường đô thị do rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng. Thứ hai là nhu cầu năng lượng sạch cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh

Theo ông Nguyên, Sở đang tiếp tục tham mưu thực hiện các nhiệm vụ theo Nghị quyết 28/2003 của Hội đồng nhân dân thành phố về quy định tiêu chí, tiêu chuẩn và lộ trình chuyển đổi công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ chôn lấp sang công nghệ có thu hồi năng lượng để khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đầu tư vào lĩnh vực này.

Hiện việc xử lý rác theo hướng tiếp cận công nghệ hiện đại đang được thực hiện bởi nhà máy đốt rác phát điện Tâm Sinh Nghĩa (Tập đoàn Bamboo Capital) với công suất xử lý: 2.000 đến 2.600 tấn rác/ngày; nhà máy Vietstar (Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc) với công suất xử lý khoảng 2.000 tấn/ngày. Tuy nhiên, như đã phân tích, tỷ lệ này vẫn còn khá khiêm tốn.

Để đẩy nhanh tiến độ các kế hoạch, thành phố đang trình Quốc hội điều chỉnh Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố, trong đó, đưa vấn đề xử lý rác thải vào danh mục các dự án trọng điểm và kêu gọi nhà đầu tư chiến lược.

23532966191266913614.jpg
Một kho tập kết rác để xử lý.

Tuy nhiên, quá trình này cũng đối mặt nhiều khó khăn về thủ tục đầu tư. Mặt khác, quy hoạch điện còn hạn chế, đặc biệt là việc điều hòa công suất giữa các dự án trong cùng một khu vực. Thành phố đã có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế linh hoạt để điều hòa năng lượng điện tại các khu vực có nhiều nhà máy đốt rác.

Về mặt chính sách, Tiến sĩ Phạm Viết Thuận cho rằng: Thành phố cần xây dựng "Hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn rác thải" với sự liên kết, phối hợp hiệu quả giữa nhà nước, doanh nghiệp, khoa học và cộng đồng. Cùng với đó là tạo cơ chế đãi ngộ về thuế, giá điện, tín dụng xanh cho các dự án đốt rác phát điện.

Thành phố cũng cần tạo điều kiện để nhà đầu tư phát triển chuỗi công nghiệp hỗ trợ trong xử lý từ thu gom, vận chuyển, phân loại, đến tái chế tro xỉ. Ngoài ra, công tác tăng cường truyền thông, nhận thức về phân loại rác tại nguồn đối với các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp, đơn vị cần tiếp tục thực hiện hiệu quả hơn nữa.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai)

Vận hành Trung tâm sơ tán thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu

Trung tâm sơ tán thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu lấy trẻ em làm trung tâm đang được tập trung nghiên cứu và xây dựng. Mô hình hướng tới việc kết hợp giữa an toàn công trình, cung cấp dịch vụ thiết yếu, bảo vệ trẻ em, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý, vận hành.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 21/9/2026: Bắc Bộ hửng nắng, Nam Bộ mưa lớn trên diện rộng từ chiều

[Video] Dự báo thời tiết ngày 21/9/2026: Bắc Bộ hửng nắng, Nam Bộ mưa lớn trên diện rộng từ chiều

Hôm nay, Bắc Bộ sáng sớm còn nhiều mây, một số nơi có mưa dông nhưng sau đó trời quang và nắng ráo trở lại. Trung Bộ mưa giảm dần ở phía bắc, trong khi khu vực từ Quảng Trị đến Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn có mưa dông. Đáng chú ý, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng từ chiều nay.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 21/9/2026: Bắc Bộ ngày mai nắng ráo, Trung Bộ còn mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 21/9/2026: Bắc Bộ ngày mai nắng ráo, Trung Bộ còn mưa dông

Đêm nay, Bắc Bộ thời tiết nhìn chung ổn định, mưa dông chỉ xuất hiện ở vùng núi. Sang ngày mai, khu vực này chuyển nắng ráo, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời. Trong khi đó, Trung Bộ còn mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Đáng chú ý, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ từ chiều mai xuất hiện mưa với cường suất lớn.

Thanh niên lực lượng vũ trang tham gia dọn vệ sinh, khơi thông dòng chảy rạch Nhà Nuôi. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh chung tay xây dựng nông thôn mới và bảo vệ môi trường

Sáng 20/9, tại phường Thới An, Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Chi cục Bảo vệ môi trường thành phố và phường Thới An tổ chức Lễ ra quân ngày cao điểm “Tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới”, “Ngày Chủ Nhật xanh” lần thứ 168 năm 2026 và hưởng ứng Chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” năm 2026.

Tác động do El Nino gây ra ảnh hưởng không nhỏ lên hoạt động sản xuất nông nghiệp, gây ra nguy cơ về an ninh lương thực. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

El Nino làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan

Nhà chức trách Nam Phi kêu gọi người dân đặc biệt lưu ý đến các cảnh báo thời tiết chính thức và khẩn trương có biện pháp dự phòng, trong bối cảnh hiện tượng khí hậu El Nino đang làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, thiếu hụt nguồn nước, mất mùa và cháy rừng trên diện rộng.

Hồ Sông Chò 1 nằm trên địa bàn các xã Trung Khánh Vĩnh, Bắc Khánh Vĩnh và Nam Ninh Hòa, có dung tích 110 triệu m3 (lớn thứ hai toàn tỉnh Khánh Hòa), phát huy hiệu quả vai trò giữ nước cho sản xuất, đời sống, góp phần vào phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa chủ động giữ an toàn hồ đập mùa mưa lũ

Mùa mưa lũ năm 2026 đang đến gần. Khi những trận mưa lớn có thể làm mực nước hồ dâng nhanh, gia tăng áp lực lên công trình và vùng hạ du, Khánh Hòa đang chủ động rà soát, gia cố hồ đập, hoàn thiện phương án vận hành, với mục tiêu kiểm soát rủi ro từ sớm, bảo vệ an toàn công trình và tính mạng, tài sản người dân.

Lực lượng bộ đội hỗ trợ đắp đê bao ngăn nước khu dân cư ven sông Bùi. (Ảnh: TTXVN)

Cảnh báo lũ trên các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa; mưa lớn từ Nghệ An đến thành phố Huế

Hiện nay, lũ ở hạ lưu sông Hoàng Long, sông Đáy (Ninh Bình), sông Bưởi (Thanh Hóa) xuống chậm và ở trên mức báo động 3, lũ hạ lưu sông Mã (Thanh Hóa) đang biến đổi chậm và ở trên mức báo động 1. Ngoài ra, cơ quan khí tượng cũng dự báo, ngày và đêm nay (19/9) từ Nghệ An đến thành phố Huế sẽ có mưa lớn.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Anh Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam phát biểu khai mạc. (Ảnh: TTXVN)

Chia sẻ kinh nghiệm bảo vệ đa dạng sinh học biển

Ngày 18/9, Đối thoại Biển lần thứ 15 với chủ đề “Từ thỏa thuận đến hành động: Triển khai Hiệp định BBNJ vì quản trị biển công bằng, hiệu quả” do Học viện Ngoại giao cùng Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông, Quỹ Konrad-Adenauer-Stiftung và Đại sứ quán Australia tại Việt Nam đồng tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội.