Thành phố Hồ Chí Minh: Hỗ trợ chính sách để biến rác thành tài nguyên

Việt Nam đã cam kết tại COP26 và COP28: đến năm 2050, phát thải ròng "bằng 0". Thực hiện mục tiêu này không chỉ là lời hứa trước cộng đồng quốc tế mà còn là sự khẳng định quyết tâm biến thành nguồn năng lượng, phục vụ cho mục tiêu phát triển bền vững.

Công nhân gom rác về tập kết để chở đến bãi xử lý.
Công nhân gom rác về tập kết để chở đến bãi xử lý.

Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có lượng rác phát thải lớn nhất cả nước với khoảng 14.000 tấn mỗi ngày, song phần lớn trong đó đang được xử lý chôn lấp. Hệ lụy là môi trường sống, nguồn nước của thành phố đang bị tác động ngày càng tiêu cực. Nếu không kịp thời hành động, thành phố không chỉ lãng phí tài nguyên mà còn khiến các mục tiêu đã cam kết với thế giới trở thành áp lực.

Thiệt đơn thiệt kép vì lãng phí rác

Theo Viện kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh: Mỗi năm, lượng rác đang tăng từ 6 đến 8% do tác động từ quá trình đô thị hóa, tăng dân số cơ học và mở rộng sản xuất. Điều này tạo thêm áp lực trong công tác xử lý ô nhiễm môi trường. Vấn đề này càng nghiêm trọng hơn khi 85% rác hiện nay vẫn đang được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, chủ yếu tại hai khu vực lớn: Đa Phước (huyện Bình Chánh cũ) và Phước Hiệp (huyện Củ Chi cũ), tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ.

Phương pháp này không chỉ gây tốn diện tích đất (khoảng 300ha cho mỗi bãi rác) mà còn gây ra hệ lụy lâu dài khi đây là nguyên nhân trực tiếp gây phát sinh khí CH₄ (metan), loại khí có hiệu ứng nhà kính gấp 28 lần CO₂. Ngoài ra còn nhiều vấn đề khác về nguồn nước, đất, môi trường tiếp tục tác động tiêu cực đến chất lượng sống của người dân chung quanh khu vực xử lý rác.

23532966191266913615.jpg
Nhà máy xử lý rác thải của Công ty Tâm Sinh Nghĩa.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Trong cơ cấu nguồn rác thải, có đến 45% là rác hữu cơ; 9% là nhựa, nilon; khoảng 15% là đồ dùng, kim loại, chai lọ. Các nguồn rác này đều có thể tái chế để biến thành tài nguyên phục vụ lại nhu cầu của xã hội. Theo tính toán, mỗi tấn rác đốt phát điện có thể giảm 0,8 tấn CO₂, tương đương trồng 30 cây xanh trưởng thành.

Nếu không hành động từ bây giờ, không lâu nữa, quỹ đất để xử lý rác sẽ là một bài toán lớn khó có lời giải. Đáng lo hơn, nhiều mục tiêu về xử lý môi trường của thành phố sẽ không đạt mục tiêu đề ra, nhất là mục tiêu Thành phố Hồ Chí Minh chung sức cùng cả nước thực hiện cam kết Net Zero 2050 sẽ khó đạt được.

Cần nhiều chính sách đột phá

Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Hồng Nguyên cho rằng: Nhiều năm qua, thành phố đã triển khai nhiều chính sách để xử lý rác, biến rác thành tài nguyên. Thành phố cũng xác định, tìm hướng đi hiệu quả trong xử lý rác không còn là lựa chọn mà là hướng đi bắt buộc trong hiện tại và tương lai.

Thành phố đã chuyển từ cách tiếp cận "coi rác là rác" sang cách tiếp cận "coi rác là tài nguyên", đồng thời ban hành nhiều chính sách nhằm thu hồi tối đa giá trị từ rác, trong đó có thu hồi nilon, tái chế và thu hồi năng lượng.

Xã hội đang phải đối mặt với hai thách thức lớn nhất của nhân loại. Đầu tiên là ô nhiễm môi trường đô thị do rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng. Thứ hai là nhu cầu năng lượng sạch cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh

Theo ông Nguyên, Sở đang tiếp tục tham mưu thực hiện các nhiệm vụ theo Nghị quyết 28/2003 của Hội đồng nhân dân thành phố về quy định tiêu chí, tiêu chuẩn và lộ trình chuyển đổi công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ chôn lấp sang công nghệ có thu hồi năng lượng để khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đầu tư vào lĩnh vực này.

Hiện việc xử lý rác theo hướng tiếp cận công nghệ hiện đại đang được thực hiện bởi nhà máy đốt rác phát điện Tâm Sinh Nghĩa (Tập đoàn Bamboo Capital) với công suất xử lý: 2.000 đến 2.600 tấn rác/ngày; nhà máy Vietstar (Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc) với công suất xử lý khoảng 2.000 tấn/ngày. Tuy nhiên, như đã phân tích, tỷ lệ này vẫn còn khá khiêm tốn.

Để đẩy nhanh tiến độ các kế hoạch, thành phố đang trình Quốc hội điều chỉnh Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố, trong đó, đưa vấn đề xử lý rác thải vào danh mục các dự án trọng điểm và kêu gọi nhà đầu tư chiến lược.

23532966191266913614.jpg
Một kho tập kết rác để xử lý.

Tuy nhiên, quá trình này cũng đối mặt nhiều khó khăn về thủ tục đầu tư. Mặt khác, quy hoạch điện còn hạn chế, đặc biệt là việc điều hòa công suất giữa các dự án trong cùng một khu vực. Thành phố đã có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế linh hoạt để điều hòa năng lượng điện tại các khu vực có nhiều nhà máy đốt rác.

Về mặt chính sách, Tiến sĩ Phạm Viết Thuận cho rằng: Thành phố cần xây dựng "Hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn rác thải" với sự liên kết, phối hợp hiệu quả giữa nhà nước, doanh nghiệp, khoa học và cộng đồng. Cùng với đó là tạo cơ chế đãi ngộ về thuế, giá điện, tín dụng xanh cho các dự án đốt rác phát điện.

Thành phố cũng cần tạo điều kiện để nhà đầu tư phát triển chuỗi công nghiệp hỗ trợ trong xử lý từ thu gom, vận chuyển, phân loại, đến tái chế tro xỉ. Ngoài ra, công tác tăng cường truyền thông, nhận thức về phân loại rác tại nguồn đối với các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp, đơn vị cần tiếp tục thực hiện hiệu quả hơn nữa.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

Hôm nay, không khí ẩm từ biển gây hiện tượng sương mù và mưa nhỏ cho miền Bắc vào sáng sớm. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nhiều mây, mưa rào do tác động của gió Đông Bắc và địa hình. Khu vực phía Nam thời tiết ổn định hơn với nắng gián đoạn, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

Các tỉnh Bắc Bộ đón đới gió ẩm gây hiện tượng sương mù dày và mưa nhỏ rải rác; trong khi đó, không khí lạnh kết hợp địa hình tiếp tục gây mưa dông tại miền Trung. Khu vực Nam Bộ và Cao Nguyên duy trì trạng thái nắng ráo ổn định nhưng cần lưu ý các diễn biến gió mạnh trên biển.

(Ảnh: THẾ ĐẠI)

Cập nhật dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Dự báo thời tiết phục vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, từ ngày 13-16/3/2026, nhiều khu vực trên cả nước phổ biến ít mưa, trời rét về đêm và sáng ở miền bắc; Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng. Trên biển có gió đông bắc mạnh, biển động.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

Hôm nay, thời tiết nước ta có sự phân hóa rõ rệt do tác động của không khí lạnh tăng cường yếu. Trong khi miền Bắc và miền Trung đón mưa rào rải rác, thì khu vực Nam Bộ tiếp tục nắng mạnh, đặc biệt là tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long vẫn diễn biến phức tạp.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử. (Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Chủ động ứng phó thiên tai trong thời gian diễn ra bầu cử

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia vừa có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

Khối không khí lạnh suy yếu khiến nền nhiệt miền Bắc tăng nhẹ, tuy nhiên khu vực Tây Bắc Bộ cần đề phòng mưa rào và dông vào chiều tối do hội tụ gió. Tại miền Trung, mưa có xu hướng quay trở lại tập trung từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi. Trong khi đó, miền Đông Nam Bộ bắt đầu xuất hiện nắng nóng cục bộ.

Tăng cường kiểm soát khí thải động cơ phương tiện giao thông là một trong những biện pháp hiệu quả hướng đến mục tiêu Net Zero vào năm 2050. (Ảnh KHÁNH AN)

Đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh

Trong lộ trình trung hòa carbon, hướng đến mục tiêu Net Zero vào năm 2050 cũng như hạn chế nguồn ô nhiễm không khí tại đô thị, bên cạnh giải pháp tổng thể, việc kiểm soát khí thải động cơ của phương tiện tham gia giao thông là một trong những biện pháp hiệu quả.

(Ảnh minh họa: TTXVN)

Xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long thấp hơn trung bình nhiều năm

Dự báo, từ ngày 11-20/3, xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long có xu thế giảm dần vào cuối tuần. Độ mặn tại các trạm phổ biến thấp hơn so với độ mặn cao nhất tháng 3/2025. Theo cơ quan khí tượng, trong mùa khô năm 2025-2026, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long ở mức thấp hơn năm 2024-2025 và trung bình nhiều năm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 10/3/2026: Cảnh báo mưa to tại Trung Bộ và biển động mạnh

[Video] Dự báo thời tiết ngày 10/3/2026: Cảnh báo mưa to tại Trung Bộ và biển động mạnh

Hôm nay, khối không khí lạnh khô dồn sâu xuống phía Nam khiến thời tiết cả nước có sự chuyển biến mạnh. Trong khi miền Bắc dứt mưa, chuyển trạng thái rét khô thì khu vực từ Nghệ An đến Huế đón mưa lớn cục bộ. Đặc biệt, vùng biển Bắc Biển Đông có gió giật mạnh cấp 9, sóng cao tới 5m, gây nguy hiểm cho tàu thuyền.