Trước hiện trạng nhiều hộ gia đình sinh sống trên sông có đời sống, việc làm vất vả, khó khăn, trên cơ sở nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, huyện Yên Ðịnh quy hoạch, dành quỹ đất, đầu tư hạ tầng thiết yếu, cấp đất ở, hỗ trợ các hộ lên bờ xây dựng nhà ở, cư trú theo quy hoạch. Bên bờ hữu sông Mã, thuộc xã Ðịnh Tiến, huyện Yên Ðịnh giờ định hình khu tái định cư có đầy đủ hạ tầng thiết yếu, là nơi cư trú ổn định của hàng chục hộ gia đình, ấm áp tình làng xóm, nghĩa đồng bào. Nhiều cá nhân nỗ lực học văn hóa, học nghề, tìm được việc làm ở các khu công nghiệp, kinh doanh, dịch vụ, canh tác cây trồng với người dân trong khu vực, hay đi làm ăn xa, góp sức gây dựng cuộc sống mới. Chất lượng cuộc sống của nhiều hộ đồng bào sinh sống trên sông Mã, thuộc giáo xứ Yên Khánh, xã Ðịnh Tiến, huyện Yên Ðịnh, từng ngày được cải thiện, nâng cao.
Dù vậy, Yên Ðịnh vẫn còn tới 76 hộ đồng bào Công giáo gặp khó khăn về nhà ở. Cùng với việc quan tâm bố trí đất ở cho các hộ, giữa năm 2022 tỉnh Thanh Hóa hỗ trợ mỗi gia đình 50 triệu đồng, trợ giúp hơn 50 hộ gia đình xây dựng nhà ở. Bà Nguyễn Thị Nguyệt bộc bạch: Gia đình đã được cấp ủy, chính quyền xã Ðịnh Công cấp cho một suất đất ở nhưng chưa đủ tiền làm nhà. Bà rất vui khi nhận được khoản hỗ trợ, huy động từ gia đình và họ hàng cùng chung tay, góp sức xây dựng ngôi nhà mới.
Những tháng cuối năm, cấp ủy, chính quyền các xã: Quý Lộc, Ðịnh Tăng, Yên Trường, Yên Phong cập nhật quy hoạch đất ở, ưu tiên bố trí, hỗ trợ cấp đất ở cho hơn 20 hộ Công giáo, vận động đồng bào sinh sống trên sông lên bờ định cư. Các giáo xứ ở huyện Yên Ðịnh, Hội đồng bác ái, cộng đồng làng xóm, anh em thân tộc cùng đồng hành, hỗ trợ hộ nghèo cải thiện khó khăn về nhà ở. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Yên Ðịnh, Lê Xuân Thành cho hay: Ngoài nguồn hỗ trợ của tỉnh, tổ chức Công giáo cam kết bố trí thêm 50 triệu đồng cho nên mỗi căn nhà có tổng mức hỗ trợ 100 triệu đồng. Bản thân mỗi hộ gia đình cũng có thêm nguồn tích lũy để xây dựng nhà ở, tiếp tục nỗ lực vươn lên cải thiện, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống. Dự kiến hơn 50 hộ đã có đất ở sẽ hoàn thành xây dựng, đưa ngôi nhà mới vào sử dụng trước Tết Nguyên đán Quý Mão 2023.
Thanh Hóa có tới hàng chục nghìn hộ dân sinh sống trên sông, mưu sinh chủ yếu bằng nghề đánh bắt thủy sản, khai thác, vận chuyển vật liệu xây dựng và số đông các hộ thuộc diện nghèo đa chiều. Cuối năm 2003, Tỉnh ủy Thanh Hóa ban hành Chỉ thị 08-CT/TU về đẩy mạnh cuộc vận động toàn dân hỗ trợ, giúp đỡ hộ nghèo, chưa có nhà ở, đang ở nhà tạm bợ, dột nát và ổn định đồng bào sinh sống trên sông. Qua 17 năm, các cấp ủy, chính quyền, nhân dân trong tỉnh đã cấp đất, hỗ trợ 812 hộ đồng bào Công giáo nghèo làm nhà ở trên bờ. Các huyện: Hà Trung, Thường Xuân, Triệu Sơn, Hoằng Hóa sớm hoàn thành bố trí đất ở, trợ giúp các hộ sinh sống trên sông lên bờ định cư, ổn định cuộc sống. Dù vậy, vẫn còn gần 300 hộ đồng bào sinh sống trên sông thuộc sáu huyện, thành phố cần được hỗ trợ đất ở, kinh phí xây dựng nhà ở.
Ðến với hộ sinh sống trên sông tham gia gia cố đê Thiệu Vũ, huyện Thiệu Hóa trong mùa mưa bão hay tìm hiểu thân phận, cuộc đời mưu sinh trên dòng sông ô nhiễm ở thành phố Thanh Hóa, điều ghi nhận là các hộ đều muốn lên bờ định cư. Khát vọng lên bờ chưa thành hiện thực có nguyên nhân một số địa phương chưa chủ động giải quyết, quy hoạch bố trí đất ở, trợ giúp xây dựng nhà, hỗ trợ tìm việc làm, nơi sản xuất, vận động đồng bào sinh sống trên sông lên bờ, ổn định cuộc sống. Tháng 4 năm nay, Tỉnh ủy Thanh Hóa triệu tập các địa phương, ban, ngành liên quan, triển khai công tác hỗ trợ xây dựng nhà ở cho đồng bào Công giáo nghèo sinh sống trên sông, trao khoản hỗ trợ cho hơn 50 hộ gia đình và quán triệt tinh thần quyết liệt, tích cực, thiết thực hỗ trợ cấp đất ở gần 200 hộ, chung tay trợ giúp xây nhà ở cho hộ nghèo. Theo tổng hợp đến đầu tháng 12/2022, có 86 hộ đã được cấp hơn 11.000 m2 đất ở và 108 hộ được quy hoạch cấp đất. Có 20 hộ tự mua được đất, vươn lên cải thiện cuộc sống không thuộc diện hỗ trợ làm nhà. Với 66 hộ đã và đang xây dựng nhà ở, cơ quan chức năng đã chuyển hơn 2,8 tỷ đồng hỗ trợ theo khối lượng xây lắp và các gia đình, dòng họ góp thêm gần 500 triệu đồng để xây dựng nhà ở.
Thanh Hóa phấn đấu hoàn thành cấp đất ở, xây dựng gần 300 ngôi nhà, vận động đồng bào Công giáo nghèo sinh sống trên sông lên bờ cư trú ổn định trong năm 2023. Ngoài tinh thần vượt khó, nỗ lực vươn lên của mỗi cá nhân, gia đình; cấp ủy, chính quyền các cấp, nhất là các đơn vị liên quan, hệ thống chính trị cơ sở, các thành phần kinh tế, cộng đồng xã hội cần tiếp tục quan tâm mở các lớp đào tạo nghề, tạo điều kiện thuận lợi về các thủ tục cho con em đồng bào sinh sống trên sông được đến lớp, đến trường học tập nâng cao trình độ, xóa mù chữ, chống tái mù chữ; các hộ được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư phát triển kinh tế; hỗ trợ lao động trong độ tuổi tìm được việc làm phù hợp, tạo thêm sinh kế để các hộ thoát nghèo bền vững.
