Thanh Hóa: Bình dân học vụ số ở bản, làng

Từ hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh ở khu dân cư đến hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, phong trào "Bình dân học vụ số" ở tỉnh Thanh Hóa đang được triển khai sát cơ sở. Tại những địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, các tổ công nghệ số cộng đồng góp phần đưa kỹ năng số đến gần hơn với người dân.

Thứ Bảy, ngày 31/10/2026 - 10:13

Xã Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”. (Ảnh: HỒ THỦY)

Ở thôn Đồng Lớn, xã Như Thanh, chiếc điện thoại thông minh đang trở thành công cụ phục vụ nhiều nhu cầu thiết thực. Với hơn 70% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương tổ chức các lớp Bình dân học vụ số tại nhà văn hóa thôn hướng dẫn người dân sử dụng mạng xã hội an toàn, thanh toán trực tuyến và thực hiện thủ tục hành chính.

Ông Nguyễn Tiến Đào, người dân trong thôn cho biết: “Công nghệ giúp chúng tôi nắm bắt thông tin từ tỉnh đến xã. Rồi những việc như chuyển khoản tiền điện, tiền nước cũng thuận tiện hơn trước”.

Tuy nhiên, việc phổ cập kỹ năng số vẫn gặp trở ngại, nhất là với người cao tuổi. Theo ông Nguyễn Tiến Hải, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng thôn Đồng Lớn, nhiều người còn lúng túng khi sử dụng các ứng dụng. “Chúng tôi phải hướng dẫn trực tiếp, làm từng bước để mọi người hiểu và tự thực hành. Có những nội dung phải hướng dẫn khá nhiều lần”, ông Hải chia sẻ.

Từ thực tế đó, xã Như Thanh xác định nâng cao năng lực cho lực lượng hỗ trợ tại cơ sở là một trong những khâu quan trọng để phong trào đạt hiệu quả. Ông Đinh Xuân Thắng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Như Thanh cho biết: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tập huấn cho các thành viên tổ công nghệ số cộng đồng, giúp họ nắm vững các ứng dụng và hướng dẫn người dân vận dụng công nghệ vào công việc, cuộc sống hằng ngày”.

Từ Như Thanh nhìn rộng ra các địa bàn miền núi phía tây của tỉnh Thanh Hóa cho thấy phổ cập kỹ năng số còn đặt ra những yêu cầu khác. Ở xã Mường Lát, nơi điều kiện kinh tế, xã hội và khả năng tiếp cận công nghệ của một bộ phận người dân còn hạn chế, hành trình đưa công nghệ đến từng hộ dân đòi hỏi sự kiên trì của những người trực tiếp hỗ trợ ở cơ sở.

Với ông Vi Văn Học, người dân thôn Mường Lát, xã Mường Lát, điện thoại vẫn chủ yếu phục vụ nhu cầu nghe và gọi. Qua các buổi hướng dẫn của tổ công nghệ số cộng đồng, ông bắt đầu làm quen với những tiện ích mới: “Nhờ tổ công nghệ số cộng đồng, tôi biết cách sử dụng một số ứng dụng. Kiến thức còn mới nên phải học dần, chỗ nào chưa rõ thì lại hỏi”.

Không chỉ người dân cần thời gian làm quen, những người trực tiếp hướng dẫn cũng phải liên tục bổ sung kiến thức. Ông Lương Văn Nghiệp, Tổ phó Tổ công nghệ số cộng đồng thôn Mường Lát nói: “Địa bàn chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ tiếp cận công nghệ của người dân chưa đồng đều. Việc hướng dẫn phải từng bước, nói dễ hiểu và thực hành nhiều lần. Bản thân chúng tôi cũng phải tự học, tìm hiểu trước rồi mới hướng dẫn lại cho bà con”.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, xã Mường Lát có 5 thôn, tương ứng có 5 tổ công nghệ số cộng đồng, với tổng số 42 thành viên. Ông Trịnh Văn Bắc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mường Lát cho biết: “Dù địa bàn còn nhiều khó khăn, xã vẫn xác định phong trào Bình dân học vụ số phải được triển khai thường xuyên, thiết thực. Chúng tôi sẽ tiếp tục củng cố các tổ công nghệ số cộng đồng, giúp người dân chủ động thực hiện những tiện ích phục vụ đời sống hằng ngày”.

Tại Thanh Hóa, 1.933 tổ công nghệ số cộng đồng với 12.259 thành viên đang đưa những mục tiêu chuyển đổi số đến gần hơn với Nhân dân. Theo ông Lê Xuân Lâm, Trưởng phòng Quản lý Công nghệ và Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thanh Hóa, qua khảo sát, 87,2% người được hỗ trợ có thể tự thực hiện lại các thao tác cơ bản. Tỉnh đang phấn đấu để tiếp tục nâng cao tỷ lệ này.

Bên cạnh kết quả, hoạt động của các tổ vẫn còn những hạn chế về nhân lực và điều kiện triển khai do phần lớn thành viên kiêm nhiệm, kỹ năng chưa đồng đều. Một số địa bàn miền núi thiếu thiết bị, hạ tầng viễn thông chưa đáp ứng yêu cầu; người cao tuổi, người khuyết tật và đồng bào dân tộc thiểu số cũng cần được quan tâm hỗ trợ phù hợp.

Ông Nguyễn Ngọc Túy, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thanh Hóa nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang hướng dẫn thực hành, lấy số người dân tự thực hiện được kỹ năng, dịch vụ số làm thước đo, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, củng cố tổ công nghệ số cộng đồng, bảo đảm hoạt động thường xuyên, thực chất và bền vững”.

THÁI BÌNH