Tàu thăm dò của NASA tìm thấy dấu vết trầm tích hồ nước cổ trên sao Hỏa

Dữ liệu do tàu thăm dò Perseverance của Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) thu thập đã xác nhận sự tồn tại của trầm tích hồ nước cổ, từng lấp đầy một lưu vực khổng lồ trên sao Hỏa có tên là miệng núi lửa Jerezo.
Hình minh họa về miệng núi lửa Jezero, địa điểm hạ cánh của tàu thăm dò Perseverance trên sao Hỏa. Các nhà khoa học đã tìm thấy bằng chứng cho thấy nơi đây có thể từng là một hồ nước lớn và có dấu hiệu của sự sống. (Nguồn: NASA/JPL-Caltech)
Hình minh họa về miệng núi lửa Jezero, địa điểm hạ cánh của tàu thăm dò Perseverance trên sao Hỏa. Các nhà khoa học đã tìm thấy bằng chứng cho thấy nơi đây có thể từng là một hồ nước lớn và có dấu hiệu của sự sống. (Nguồn: NASA/JPL-Caltech)

Theo một nghiên cứu công bố ngày 26/1 trên tạp chí Science Advances, nhóm nghiên cứu từ Đại học California tại Los Angeles (UCLA) - Mỹ và Đại học Oslo (Na Uy) đã tiến hành phân tích những dữ liệu thu thập từ các máy phát sóng radar xuyên lòng đất sao Hỏa gắn trên tàu thăm dò Perseverance.

Những dữ liệu này đã chứng minh hình ảnh chụp được từ quỹ đạo sao Hỏa trước đó cùng các bằng chứng quan trọng khác đã góp phần củng cố giả thuyết của giới khoa học rằng, nhiều khu vực của sao Hỏa từng được bao phủ bởi nước và có thể có dấu hiệu sự sống của vi sinh vật.

Với kích cỡ của một chiếc ô-tô, tàu thăm dò Perseverance đã hạ cánh thành công lên sao Hỏa vào đầu năm 2021 để khám phá miệng núi lửa Jezero - vốn được cho là đã hình thành khoảng 3 tỷ năm trước.

Tàu thăm dò Perseverance của NASA trong một bức ảnh selfie chụp trên một tảng đá có biệt danh là “Rochette” trên sao Hỏa, ngày 10/9/2021. (Ảnh: NASA)

Tàu thăm dò Perseverance của NASA trong một bức ảnh selfie chụp trên một tảng đá có biệt danh là “Rochette” trên sao Hỏa, ngày 10/9/2021. (Ảnh: NASA)

Các hình ảnh quét phía dưới bề mặt hành tinh này được tàu thám hiểm 6 bánh ghi lại khi di chuyển trên sao Hỏa từ đáy miệng núi lửa đến một vùng rộng lớn liền kề. Dữ liệu cho thấy, vật chất ở đây có các đặc điểm giống như trầm tích được tạo thành tại các vùng đồng bằng sông trên Trái Đất.

Trước đó, các nhà khoa học cũng đặt giả thuyết về lớp trầm tích này khi quan sát hình ảnh chụp từ quỹ đạo của sao Hỏa.

Sóng từ thiết bị radar RIMFAX của tàu thám hiểm cho phép các nhà khoa học có cái nhìn rõ hơn dưới lòng đất sao Hỏa thông qua hình cắt ngang các lớp đá sâu tới 20m, gần giống như nhìn vào hình cắt của một con đường, theo nhà khoa học David Paige của UCLA, một trong những tác giả của nghiên cứu.

Những lớp cắt này cung cấp bằng chứng rõ ràng rằng, trầm tích đất đã được tạo thành bởi nước lắng đọng tại miệng núi lửa Jerezo và tại vùng đồng bằng của một con sông cung cấp nguồn nước này, giống như trầm tích được hình thành trong các hồ trên Trái đất. Điều đó chứng tỏ sao Hỏa đã từng có thời kỳ ấm áp, ẩm ướt và có thể có dấu hiệu của sự sống.

Hình ảnh về mặt cắt xuyên đất từ dữ liệu radar RIMFAX thu thập được ở khu vực Hawksbill Gap của miệng núi lửa Jezero. (Nguồn: NASA)

Hình ảnh về mặt cắt xuyên đất từ dữ liệu radar RIMFAX thu thập được ở khu vực Hawksbill Gap của miệng núi lửa Jezero. (Nguồn: NASA)

Các nhà khoa học cũng đang mong chờ một cuộc khảo sát kỹ lưỡng hơn các trầm tích của miệng núi lửa Jerezo trong các mẫu đất đá được tàu Perseverance thu thập và chuyển về Trái Đất trong tương lai.

Hiện tại, nghiên cứu mới nhất này được các nhà khoa học rất đón nhận, đồng thời cũng khẳng định rằng, nỗ lực nghiên cứu địa sinh học của giới khoa học trên sao Hỏa cuối cùng cũng đã được thực hiện ở đúng vị trí trên hành tinh này.

Phân tích từ các mẫu lõi ban đầu được tàu Perseverance khoan tại 4 địa điểm gần nơi hạ cánh hồi tháng 2/2021 đã khiến các nhà nghiên cứu sửng sốt, khi cho thấy đá ở đây có bản chất núi lửa chứ không phải trầm tích như dự đoán trước đó.

Tuy nhiên, các phát hiện này không mâu thuẫn với nhau, bởi ngay cả đá núi lửa cũng có dấu hiệu biến đổi khi tiếp xúc với nước, và các nhà khoa học công bố những phát hiện đó vào tháng 8/2022 đã lập luận rằng các trầm tích có thể đã bị xói mòn.

Nhà khoa học hành tinh David Paige cho biết, kết quả phân tích radar RIMFAX trong báo cáo công bố ngày 26/1 đã cho thấy dấu hiệu xói mòn trước và sau khi hình thành các lớp trầm tích được xác định ở rìa phía tây của miệng núi lửa, chứng tỏ lịch sử địa chất phức tạp ở khu vực này.

Ông Paige nói, tàu thăm dò đã tìm thấy những mẫu đá núi lửa và thông tin đáng chú ý là hiện tàu đã tới vùng đồng bằng, cũng như đã tìm thấy bằng chứng về những trầm tích hồ này. Đó là một trong những lý do chính để con tàu của NASA có mặt ở đây.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: XUÂN TRƯỜNG)

Góp phần triển khai hiệu quả chiến lược dữ liệu của thành phố Hải Phòng

Chiều 8/10, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng tổ chức Hội thảo “Dữ liệu cho AI - Từ nền tảng đến ứng dụng”, nhằm làm rõ phương thức thiết lập các gói dữ liệu thí điểm, khai thác dữ liệu thời gian thực cho hạ tầng cảng biển-logistics-công nghiệp và công bố 3 bài toán công nghệ trọng điểm của thành phố.

Chân dung hai nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai. (Ảnh minh họa: Nobelprize.org)

Nobel Hóa học 2026 vinh danh nghiên cứu về hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2026 thuộc về nhà khoa học Henri Kagan (Đại học Paris-Sud, Pháp) và nhà khoa học Kenso Soai (Đại học Khoa học Tokyo, Nhật Bản) với công trình nghiên cứu về các hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Xã vùng cao Avương. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Đột phá chuyển đổi số ở xã vùng cao Avương

Nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số đã được Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chỉ đạo 57 xã Avương (thành phố Đà Nẵng) triển khai đồng bộ, mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.

Gian hàng giới thiệu về chip bán dẫn tại một sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Thu Hằng)

Bảo vệ tài sản trí tuệ trong thiết kế chip bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang mở rộng từ nghiên cứu, thiết kế sang đóng gói, kiểm thử và từng bước hình thành năng lực chế tạo chip trong nước. Do đó, bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo, tạo nền tảng cho thương mại hóa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đoàn công tác hai bên làm việc, trao đổi về thúc đẩy chuyển đổi số. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số Việt Nam và Pháp

Trong các ngày từ 5 đến 9/10, Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) thực hiện chương trình làm việc với đoàn chuyên gia Cộng hòa Pháp về nội dung hợp tác, trao đổi trọng tâm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khu vực công, quản trị dữ liệu công, phát triển kinh tế dữ liệu và hoàn thiện khung pháp lý số.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực cho Đắk Lắk bứt phá vươn lên trong giai đoạn mới

Hội thảo nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị gắn phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh giai đoạn 2026-2030.