Tập trung hơn vào hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khu vực ngoài công lập

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Bộ đang chuẩn bị hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thay cho Luật Khoa học và Công nghệ hiện nay.
Doanh nghiệp ứng dụng công nghệ trong nuôi trồng tảo xoắn.
Doanh nghiệp ứng dụng công nghệ trong nuôi trồng tảo xoắn.

Đối tượng điều chỉnh của Luật sẽ tập trung hơn vào hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở khu vực ngoài công lập để thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, doanh nghiệp là một trong những chủ thể được quan tâm đặc biệt, với vai trò là trung tâm của hoạt động đổi mới sáng tạo, đóng góp ngày càng hiệu quả vào phát triển kinh tế-xã hội, góp phần công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Diệp, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết, trong thời gian gần đây, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản, trong đó đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp tập trung vào đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước; đơn giản hóa quy trình, thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nâng cao tính minh bạch, đạo đức và liêm chính trong hoạt động khoa học, công nghệ; thu hút đầu tư từ xã hội để phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nâng cao hiệu quả, tính tự chủ cho các tổ chức sự nghiệp công lập trong lĩnh vực khoa học, công nghệ; phát triển đội ngũ nhân lực khoa học, công nghệ.

Để thực hiện các chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, hồ sơ Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do Bộ Khoa học và Công nghệ đang chủ trì xây dựng sẽ thể chế hóa, với một số điểm mới nổi bật.

Thứ nhất, mở rộng phạm vi điều chỉnh. Theo đó, phạm vi điều chỉnh của Luật không chỉ có hoạt động nghiên cứu khoa học mà bổ sung nội hàm đổi mới sáng tạo, với mong muốn thúc đẩy kết quả nghiên cứu khoa học ứng dụng vào thị trường, tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng, đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội.

Từ nội dung trọng tâm này, hoạt động khoa học, công nghệ không chỉ tập trung trong khu vực công lập mà đẩy mạnh ra khu vực ngoài công lập, với việc thu hút nguồn lực đầu tư ngoài xã hội thông qua cơ chế chính sách để đưa doanh nghiệp trở thành trung tâm kết nối hoạt động nghiên cứu; đưa người ở viện nghiên cứu sang làm việc ở doanh nghiệp do đơn vị nghiên cứu đó thành lập để thương mại hóa kết quả nghiên cứu và điều hành doanh nghiệp; hình thành một số chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động đổi mới công nghệ; hoàn thiện quy định về quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ có sử dụng ngân sách Nhà nước có đối tượng tham gia là doanh nghiệp.

Thứ hai, mở rộng nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo không chỉ trong các viện nghiên cứu (nhân lực quản lý khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu sau tiến sĩ, nghiên cứu sinh, học viên cao học) mà ở ngoài công lập (nhà nghiên cứu độc lập, nhân lực trong doanh nghiệp).

Thứ ba, thu hút đầu tư về tài chính từ khu vực Nhà nước để đẩy mạnh phát triển thông qua hoàn thiện quy định về các quỹ phát triển khoa học nghệ quốc gia, bộ, ngành, quỹ của doanh nghiệp, quỹ đổi mới công nghệ quốc gia.

Thứ tư, xây dựng các quy định liên quan đến chia sẻ thông tin, cơ chế nuôi dưỡng niềm đam mê khoa học, công nghệ, văn hóa đổi mới sáng tạo trong cộng đồng thông qua các dự án, chương trình, hướng đến mục tiêu lan tỏa tri thức phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, sau 10 năm triển khai Luật Khoa học và công nghệ 2013, bối cảnh thế giới đã thay đổi mạnh mẽ, đặc biệt là sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và sự bùng nổ của công nghệ số. Những thay đổi này đã đẩy nhanh tốc độ nghiên cứu và ứng dụng công nghệ.

Bên cạnh đó, sự phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam đã diễn ra mạnh mẽ, với sự đóng góp quan trọng từ doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Để các doanh nghiệp có thể tiếp tục phát triển, việc đầu tư vào khoa học, công nghệ là cần thiết.

Do đó, Luật Khoa học và công nghệ cần được sửa đổi để tăng cường việc huy động nguồn đầu tư, sự quan tâm và nguồn nhân lực từ khu vực doanh nghiệp cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển và để theo kịp xu thế chung của thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.