Dự án tôn tạo Thành cổ Quảng Trị: gấp rút thi công trước mùa mưa
Công trường tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị những ngày này đang bước vào giai đoạn cao điểm. Dự án khởi công từ tháng 7/2025 với tổng vốn xây lắp hơn 65 tỷ đồng, tập trung vào ba hạng mục chính: Gia cố kè hào dài 2.000m, xây mới mương thoát nước dài 3.500m và làm đường giao thông nội bộ dài 7.000m.
Sau gần hai tháng thi công, tiến độ đạt khoảng 30%. Ông Lê Đức Thủy, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần xây lắp và thương mại An Bảo cho biết, đơn vị đã huy động tối đa máy móc, nhân lực, tổ chức tăng ca để hoàn thành hạng mục gia cố phần đáy của tường kè bờ hồ và xây các mương thoát nước trong khu vực Thành cổ.
Đây là phần việc rất quan trọng và đòi hỏi bảo đảm tiến độ bởi mùa mưa đang đến gần. Thành cổ Quảng Trị là công trình nằm ngoài trời, chịu tác động trực tiếp của thời tiết miền trung khắc nghiệt. Qua nhiều năm, nhiều đoạn hào nước, bờ kè đã xuống cấp, sạt lở; hệ thống thoát nước tắc nghẽn, gây ngập úng cục bộ mỗi mùa mưa.
Chính vì vậy, dự án này có ý nghĩa cấp thiết, không chỉ bảo đảm an toàn cho di tích mà còn nâng cao chất lượng phục vụ du khách. Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị Trương Hữu Hiếu nhấn mạnh, Thành cổ Quảng Trị không chỉ là một công trình kiến trúc, mà còn là “chứng nhân” của 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa năm 1972, nơi hàng vạn chiến sĩ đã hy sinh, hóa thân vào lòng đất mẹ Quảng Trị và còn rất nhiều hài cốt của họ đang bị vùi sâu trong từng tấc đất.
Việc tôn tạo di tích chính là trách nhiệm tri ân quá khứ, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Lãnh đạo Ban cùng với một số cán bộ chuyên môn của đơn vị thường xuyên bám sát dự án để đôn đốc, nắm bắt tình hình thi công và xử lý các vướng mắc ngay trên công trình, cùng nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, đưa dự án hoàn thành đúng với kế hoạch.
Trong quá trình thi công, các đơn vị phải bảo đảm nguyên tắc giữ nguyên hiện trạng kiến trúc, sử dụng vật liệu phù hợp với cảnh quan lịch sử. Thời gian qua, Thành cổ Quảng Trị ghi nhận lượng khách tham quan tăng cao, đặc biệt, với hiệu ứng từ bộ phim "Mưa đỏ" khiến Thành cổ trở thành địa điểm thu hút khách du lịch, trong đó rất đông các bạn trẻ.
Bà Cáp Thị Thiên Trang, Trưởng ban Quản lý Di tích Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị cho biết, trong tháng 8/2025, có gần 16.900 lượt khách đến viếng thăm, tăng hơn 3.600 lượt so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong dịp Quốc khánh 2/9, có khoảng 3.800 lượt khách đến thăm và dâng hương tưởng niệm tại di tích Thành cổ Quảng Trị.
Địa đạo Vịnh Mốc: Hứa hẹn mang lại nhiều trải nghiệm mới cho du khách
Dự án bảo tồn, tôn tạo, nâng cấp Khu di tích địa đạo Vịnh Mốc (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư 11,25 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị làm chủ đầu tư cũng đang được gấp rút triển khai.
Khởi công đầu tháng 5/2025, dự án dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay. Đây là di tích quốc gia đặc biệt với hệ thống hầm ngầm kiên cố dài hơn 2.000m, ba tầng sâu trong lòng đất, được xây dựng trong những năm 1965-1967 để người dân sinh sống, tránh bom đạn, đồng thời là nơi tập kết lương thực, thực phẩm và vũ khí nhằm tiếp sức bảo vệ đảo Cồn Cỏ, chi viện cho chiến trường miền nam bằng đường biển.
Dự án bảo tồn, tôn tạo, nâng cấp Khu di tích địa đạo Vịnh Mốc gồm nhiều hạng mục, từ gia cố chín cửa hầm (cửa hướng ra biển và cửa trong đất liền), tu bổ các đoạn trục chính, giếng thông hơi, bếp Hoàng Cầm, hội trường, đến cải tạo hệ thống giao thông hào dài 300m kết nối với nhà trưng bày.
Ông Phan Tuấn Anh, quản lý kỹ thuật của Công ty trách nhiệm hữu hạn xây dựng số 8 (nhà thầu thi công) cho biết, địa đạo có không gian hẹp, nhiều đoạn chỉ vừa một người đi nên máy móc khó đưa vào.
Do đó, hầu hết công việc phải làm thủ công, công nhân được chia thành từng nhóm nhỏ ba người. Vật liệu được vận chuyển bằng xe rùa, xe kéo cải tiến. Đơn vị còn phải thi công ban đêm để tránh ảnh hưởng khách tham quan.
Dự án chú trọng nâng cao giá trị trải nghiệm mới cho du khách khi đến với địa đạo Vịnh Mốc. Năm hố bom sẽ được phục dựng, mô phỏng hình ảnh bom nổ và bom cắm dưới hố, bổ sung thêm 20 nhân vật lịch sử, tu bổ năm mô hình người trong địa đạo… giúp khách tham quan hình dung rõ nét sự khốc liệt của chiến tranh.
Bóng điện trong địa đạo sẽ được thay thế bằng đèn bão sử dụng bóng sợi đốt để tái hiện lịch sử. Hệ thống điện sử dụng điện 24V để bảo đảm an toàn cho du khách tham quan. Đặc biệt, hệ thống giao thông hào mới dài 300m, được mở rộng và đào sâu, với độ rộng đáy 1m, miệng vát rộng 1,25m và sâu 1,4m.
Giao thông hào được cho là giống nguyên mẫu trong lịch sử, khi quân dân ngày trước có thể đi lại bằng xe đạp trong giao thông hào. Với việc tu bổ hệ thống giao thông hào, du khách có thể trải nghiệm đi ngay bên trong giao thông hào rồi vào các cửa hầm, tham quan địa đạo.
Hiện nay, địa đạo vẫn đón hàng trăm lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan mỗi ngày. Để bảo đảm an toàn, đơn vị thi công đã bố trí nhân lực hướng dẫn, rào chắn, đồng thời giữ nguyên một số cửa hầm (số 3, số 5) để phục vụ du khách. Trong tháng 7, di tích đón gần 11.000 khách, thu hơn 550 triệu đồng tiền vé.
Tỉnh Quảng Trị đang triển khai đồng loạt bốn dự án trọng điểm đầu tư nâng cấp các công trình di tích lịch sử cách mạng, gồm: Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị; Khu di tích địa đạo Vịnh Mốc (giai đoạn 1); Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và những địa điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm chiến đấu, bảo vệ Thành cổ Quảng Trị; Công viên thống nhất tại khu di tích quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương- Bến Hải, tỉnh Quảng Trị.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị Lê Minh Tuấn khẳng định, việc trùng tu, bảo tồn di tích sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ du khách, đồng thời tạo dựng các công trình văn hóa mang tính biểu tượng. Khi các dự án hoàn thành, Quảng Trị sẽ có thêm điều kiện để xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù, kết hợp giáo dục truyền thống với phát triển kinh tế-xã hội.
