Chiều 3/2, Thứ trưởng Tư pháp Phan Chí Hiếu chủ trì phiên họp Hội đồng thẩm định Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Theo dự thảo Tờ trình, dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) gồm 4 Chương, 31 Điều kế thừa một số quy định còn phù hợp của Luật Tiếp cận thông tin năm 2016; đồng thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện nhiều quy định liên quan phạm vi thông tin được tiếp cận; phạm vi, trách nhiệm cung cấp thông tin; hình thức công khai thông tin, cung cấp thông tin theo yêu cầu; trình tự, thủ tục cung cấp thông tin...
Cụ thể, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về các cơ quan có trách nhiệm cung cấp thông tin để phù hợp với tên gọi và mô hình tổ chức sau sắp xếp; bổ sung quy định những đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu có trách nhiệm cung cấp thông tin, bởi đây là chủ thể tạo ra thông tin liên quan trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của người dân.
Để tăng cường trách nhiệm cung cấp thông tin của các cơ quan, đơn vị, dự thảo Luật bổ sung các quy định: Cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình nắm giữ trong trường hợp việc cung cấp thông tin là cần thiết để bảo vệ lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng; đối với hồ sơ, tài liệu có chứa cả thông tin công dân không được tiếp cận, thông tin công dân được tiếp cận và các phần thông tin có thể được phân tách hợp lý, các cơ quan, đơn vị có thể xem xét, quyết định cung cấp một phần hồ sơ, tài liệu nếu việc cung cấp bảo đảm phù hợp với quy định tại Điều 15 Luật này.
Dự thảo Luật quy định các thông tin phải được công khai rộng rãi để bảo đảm đồng bộ với các luật chuyên ngành trong các lĩnh vực (như y tế, giáo dục, văn hóa, an toàn thực phẩm, môi trường, tài chính, đất đai, xây dựng, đấu thầu, lao động ... ). Đồng thời, sửa đổi, bổ sung các quy định về thông tin công dân không được tiếp cận để bảo đảm cụ thể, đầy đủ, rõ ràng hơn và thống nhất, đồng bộ với quy định của pháp luật có liên quan.
Góp ý tại Hội đồng thẩm định, các ý kiến nhận định, về tổng thể, hồ sơ dự án Luật được xây dựng công phu, kỹ lưỡng, đáp ứng được các yêu cầu về thành phần, biểu mẫu. Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát các quy định về các hành vi bị nghiêm cấm; thông tin công dân không được tiếp cận để bảo đảm các yêu cầu của Bộ Luật dân sự; rà soát loại bỏ các nội dung đã được quy định tại các luật chuyên ngành…
Kết luận phiên họp, Thứ trưởng Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, căn cứ hồ sơ, ý kiến phát biểu của các thành viên, Hội đồng khẳng định việc xây dựng dự án Luật là cần thiết. Dự thảo Luật cơ bản thể hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng liên quan quyền tiếp cận thông tin, bảo vệ thông tin bí mật Nhà nước, cá nhân… Tuy nhiên, cần tiếp tục rà soát, cập nhật thêm một số chủ trương của Đảng mới được ban hành trong thời gian gần đây liên quan quyền tiếp cận thông tin, làm sâu sắc hơn chủ trương chuyển đổi số; đồng thời cần rà soát kỹ để lược bỏ một số nội dung quá cụ thể, chi tiết, không thuộc thẩm quyền của Quốc hội để bảo đảm phù hợp Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Theo Thứ trưởng, dự thảo Luật chưa có quy định cụ thể về cơ chế khiếu nại, khởi kiện, để công dân được bảo vệ quyền tiếp cận thông tin của mình; chưa có những quy định đề cao trách nhiệm của cơ quan, đơn vị trong việc công khai, cung cấp thông tin; do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu kỹ lưỡng, cân nhắc bổ sung các quy định về chế tài, trách nhiệm pháp lý của các cơ quan, các đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin; rà soát các văn bản quy phạm pháp có liên quan trách nhiệm cung cấp thông tin, công khai thông tin, quyền cung cấp thông tin, bảo đảm không chồng chéo, mâu thuẫn giữa các luật.
