Tăng cường năng lực đổi mới sáng tạo

Ngày Sở hữu trí tuệ (SHTT) thế giới năm nay (26-4) có chủ đề “Đổi mới sáng tạo vì một tương lai xanh”, nhằm tôn vinh các nhà sáng chế, sáng tạo nỗ lực tạo ra công nghệ sạch cho tương lai. Đồng thời, tôn vinh những người sử dụng hệ thống SHTT để hỗ trợ hoạt động của các nhà sáng chế, sáng tạo. Thời gian qua, các sáng chế của Việt Nam tăng dần qua các năm, nhiều sáng chế đã được thương mại hóa, góp phần nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam. Kết quả đó một phần là nhờ các hoạt động của Cục SHTT trong thúc đẩy phát triển SHTT tại các viện nghiên cứu, trường đại học.
Cục Sở hữu trí tuệ tập trung nguồn lực đẩy nhanh thủ tục cấp đăng ký quyền sở hữu công nghiệp.
Cục Sở hữu trí tuệ tập trung nguồn lực đẩy nhanh thủ tục cấp đăng ký quyền sở hữu công nghiệp.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH và CN), thời gian qua, các trường đại học, viện nghiên cứu đã tích lũy được năng lực, đóng góp nhiều cho sự phát triển KH và CN của Việt Nam, các công bố quốc tế, các bài báo trên tạp chí ISI tăng nhanh. Năm 2019, số lượng đơn đăng ký sở hữu công nghiệp là 75.742 đơn, tăng 16,7% so với năm 2018, trong đó có 8.119 đơn đăng ký sáng chế và giải pháp hữu ích. Cục SHTT đã cấp 40.715 đối tượng sở hữu công nghiệp, tăng 40,6% so với năm 2018, trong đó có 2.922 bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích. Tuy nhiên, điểm hạn chế của các viện nghiên cứu, trường đại học là chưa quan tâm đến việc biến các kết quả nghiên cứu thành tài sản trí tuệ, số lượng đơn đăng ký các đối tượng sở hữu công nghiệp, nhất là sáng chế còn hạn chế và chưa có nhiều kinh nghiệm trong thương mại hóa tài sản đó. Nguyên nhân do các viện nghiên cứu, trường đại học thiếu cán bộ có chuyên môn về SHTT, chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của SHTT đối với đổi mới sáng tạo.

Để hỗ trợ giải quyết những bất cập nêu trên, Cục SHTT đã phối hợp Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) tổ chức mạng lưới các trung tâm hỗ trợ công nghệ và đổi mới sáng tạo ở các viện nghiên cứu, trường đại học của Việt Nam (thông qua Chương trình TISC và IP-HUB do WIPO khởi xướng, hỗ trợ). Triển khai hoạt động, Cục SHTT đã thành lập Ban điều phối mạng lưới để xây dựng và phát triển các kênh kết nối, truyền thông; đào tạo, tuyên truyền, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, tư vấn cho các thành viên trong mạng lưới; nghiên cứu, đề xuất các vấn đề về cơ chế chính sách để tạo điều kiện phát triển mạng lưới. Đồng thời tổ chức nhiều khóa tập huấn về tra cứu thông tin sáng chế và viết bản mô tả sáng chế cho các thành viên mạng lưới... Hiện, có gần 60 viện nghiên cứu, trường đại học trong nước đăng ký tham gia mạng lưới để được hỗ trợ quá trình đăng ký sáng chế. Trong số đó có 12 viện nghiên cứu, trường đại học được lựa chọn để hỗ trợ hoạt động chuyển giao công nghệ trên cơ sở các giải pháp kỹ thuật có giá trị của đơn vị, gắn hoạt động nghiên cứu - triển khai của đơn vị với doanh nghiệp, hình thành đội ngũ chuyên nghiệp về SHTT tại các viện nghiên cứu, trường đại học. Mô hình hoạt động của mạng lưới là Cục SHTT đóng vai trò “trục xoay”, các trường đại học, viện nghiên cứu là “nan hoa”, Cục SHTT sẽ hỗ trợ và điều phối các trung tâm từ phát triển công nghệ, đăng ký bảo hộ sáng chế đến thiết lập liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu với nhau và với các nhà đầu tư, góp phần hỗ trợ thương mại hóa sáng chế.

Đến nay, các thành viên mạng lưới đã thành lập bộ phận hoặc nhóm cán bộ chuyên trách về SHTT để tham gia các hoạt động hỗ trợ của Cục SHTT, nghiên cứu xây dựng quy chế hoặc chính sách về SHTT trong đơn vị. Đáng chú ý, các viện nghiên cứu, trường đại học đã tập hợp, khuyến khích được nhu cầu đăng ký sáng chế từ các nhà khoa học của đơn vị để đồng hành với Cục SHTT hỗ trợ đăng ký sáng chế. Nhiều viện, trường đã chủ động phối hợp với Cục SHTT tổ chức các hoạt động tập huấn, đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm cho các thành viên mạng lưới, như Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Trường đại học Bách khoa Hà Nội, Trường đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, Trường đại học Kinh tế quốc dân,...

PGS, TS Phan Tiến Dũng, Phó Trưởng ban Ứng dụng và Triển khai công nghệ (Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam) cho biết, Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam đã được Cục SHTT hỗ trợ tích cực, nhất là tập huấn cho các nhà khoa học về kỹ năng tra cứu thông tin sáng chế, viết bản mô tả sáng chế, đánh giá khả năng bảo hộ của sáng chế và các kỹ năng cơ bản trong thương mại hóa công nghệ; đồng thời Cục SHTT hỗ trợ theo dõi quá trình đăng ký sáng chế để nhanh chóng giải quyết các vướng mắc về thủ tục hành chính, tạo động lực trong nghiên cứu cho các nhà khoa học. Bên cạnh đó, các cán bộ chuyên trách SHTT của đơn vị được đào tạo chuyên sâu về quản lý, hiểu được xu thế của thế giới về SHTT, đổi mới sáng tạo để vận dụng ở đơn vị. Nhờ sự hợp tác đó, cùng với việc Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam ban hành các chính sách thúc đẩy đăng ký SHTT, các nhà khoa học, nhà quản lý của Viện đã nâng cao nhận thức về vai trò của SHTT đối với đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Hai năm qua, số lượng đăng ký sở hữu công nghiệp của Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam tăng nhiều, trở thành đơn vị dẫn đầu cả nước về số sáng chế được cấp bằng độc quyền. Năm 2018, Viện có 50 bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích, năm 2019 có 52 bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích, tăng 25% so với năm 2017. PGS, TS Nguyễn Quang Linh, Giám đốc Đại học Huế nhận định, việc hỗ trợ của Cục SHTT trong việc đăng ký quyền SHTT và chuyển giao công nghệ là rất cần thiết. Hiện, Đại học Huế có nhiều kết quả nghiên cứu có thể chuyển giao, tạo ra các sản phẩm trên thị trường, nếu được hỗ trợ tốt để đăng ký quyền SHTT và chuyển giao thì sẽ đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước.

Cục SHTT cho biết, mô hình mạng lưới các trung tâm hỗ trợ công nghệ và đổi mới sáng tạo ở các viện nghiên cứu, trường đại học đã được xây dựng và phát triển tại nhiều quốc gia trên thế giới, dưới sự chủ trì của WIPO. Nhiều quốc gia đã có những bài học thành công có thể tham khảo để áp dụng ở Việt Nam. Do đó, nếu quan tâm phát triển đúng hướng thì sẽ có tác động không nhỏ đến môi trường SHTT của Việt Nam, nhất là thúc đẩy việc nộp đơn đăng ký sáng chế đối với các công nghệ được tạo ra từ các viện nghiên cứu, trường đại học. Thời gian tới, Bộ KH và CN, Cục SHTT sẽ tiếp tục tập trung nguồn lực để mạng lưới các trung tâm SHTT và chuyển giao công nghệ trong các viện nghiên cứu, trường đại học vận hành ổn định, giúp cho các đơn vị này tăng cường năng lực nội tại trong việc xác lập quyền SHTT và chuyển giao công nghệ. Đó là một trong những nhiệm vụ quan trọng để thực hiện việc nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các nhà khoa học Liên bang Nga khảo sát, thu thập dữ liệu nghiên cứu về Biển Đông. (Ảnh: HIẾU LIÊN)

Tạo dữ liệu DNA, thúc đẩy công nghệ sinh học biển

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở dữ liệu sinh học biển và nguồn gene bản địa, việc hình thành cơ sở dữ liệu DNA cho sinh vật biển Việt Nam là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng thời tạo nền tảng cho hướng nghiên cứu liên ngành.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.