Sức sáng tạo của văn hóa dân gian trong đời sống

Hà Nội vừa tổ chức Lễ hội Văn hóa dân gian trong đời sống đương đại. Đó là cuộc hội ngộ của những làng nghề mang đậm dấu ấn của thiết kế sáng tạo trên nền truyền thống như: quạt Chàng Sơn, gốm Bát Tràng, mây tre đan Phú Vinh… Lễ hội cho công chúng nhìn nhận rõ hơn về tiềm năng kinh tế từ những sáng tạo trong làng nghề, nhất là khi Hà Nội vừa được ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO.
Trình diễn nghệ thuật truyền thống kết hợp giới thiệu áo dài nam tại Lễ hội Văn hóa dân gian trong đời sống đương đại.
Trình diễn nghệ thuật truyền thống kết hợp giới thiệu áo dài nam tại Lễ hội Văn hóa dân gian trong đời sống đương đại.

Cuối tuần qua, toàn bộ không gian của vườn hoa Lý Thái Tổ và nhà Bát Giác biến thành một không gian nghệ thuật sắp đặt lớn trên nền các sản phẩm làng nghề truyền thống. Phía trước tượng đài Lý Thái Tổ, Ban tổ chức kết những chiếc quạt nan tre, quạt giấy thành chiếc cổng chào độc đáo nhiều mầu sắc. Không gian của làng quê được tô điểm bởi những chiếc đó tre được “biến tấu” thành những chiếc đèn trang trí hình con cá ngộ nghĩnh. Nghệ thuật sắp đặt còn đem đến điểm nhấn bởi những dải lụa được mang đến từ làng nghề Vạn Phúc, mô phỏng khung cảnh hong lụa thời xa xưa; đó còn là không gian sắp đặt từ những chiếc khung nón làng Chuông, quạt Chàng Sơn hay mây tre đan Phú Vinh..., tạo nên nhiều tiểu cảnh hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.

Trong không gian ấy, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội giới thiệu 16 làng nghề tiêu biểu nhất của Thủ đô. Hà Nội vừa được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố sáng tạo ở lĩnh vực thiết kế. Bởi vậy, những làng nghề được chọn để giới thiệu đều là những làng nghề có thế mạnh về thiết kế sáng tạo. Có thể kể đến những làng nghề như: Dệt lụa Vạn Phúc (quận Hà Đông), đúc đồng Ngũ Xã (quận Ba Đình), gốm Bát Tràng (huyện Gia Lâm), mây tre đan Phú Vinh (huyện Chương Mỹ), sơn mài Hạ Thái (huyện Thường Tín), mộc Chàng Sơn (huyện Thạch Thất)… Mỗi gian hàng lại “kể” những câu chuyện xưa và nay. Gian hàng giới thiệu làng lụa Vạn Phúc được thiết kế cầu kỳ, để người xem hình dung ra được quá trình từ khi con tằm nhả tơ đến khi hình thành lên tấm lụa để may những trang phục đậm chất dân tộc. Gian hàng mộc Chàng Sơn mời nghệ nhân trình diễn các thao tác điêu khắc ngay tại chỗ; cho thấy sự khéo léo của người Việt Nam trong chế tác đồ thủ công mỹ nghệ…

Không gian được tô đậm thêm “chất” di sản bởi suốt trong những ngày diễn ra Lễ hội Văn hóa dân gian trong đời sống đương đại, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã mời các nghệ nhân trình diễn những loại hình di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của Thủ đô như: Hát chèo Tàu Tân Hội (huyện Đan Phượng), hát Trống quân Hát Môn (huyện Phúc Thọ), hát dô Liệp Tuyết (huyện Quốc Oai)… Dù có nhiều hoạt động khác nhau, nhưng điểm nổi bật xuyên suốt ở lễ hội là sức sáng tạo của văn hóa dân gian. Ở gian hàng giới thiệu sản phẩm mây tre đan Phú Vinh, từ nghề mây tre đan cổ truyền, các nghệ nhân có nhiều sáng tạo, đưa ra những thiết kế mới phục vụ cho cuộc sống như: Chụp đèn, lọ hoa, túi xách, giỏ, làn, hộp đựng đồ… thậm chí cả tranh mây, tre đan. Nhiều mặt hàng mây, tre đan Phú Vinh xuất khẩu tới các thị trường lớn trên thế giới. Sản phẩm sơn mài Hạ Thái cũng hết sức sống động. Trước kia, nghề sơn chủ yếu phục vụ cho trang trí đồ thờ. Bây giờ, các nghệ nhân sản xuất ra hàng trăm mẫu mã, chủ yếu là đồ trang trí mỹ nghệ như: lọ hoa, hộp, đĩa, bát, tranh dân gian… Anh Trịnh Minh Đức, ở phố Lê Đại Hành (quận Hai Bà Trưng) cho biết: “Tôi từng tham gia nhiều lễ hội, hội chợ khác nhau. Tuy nhiên, lễ hội lần này giới thiệu nhiều làng nghề đặc sắc. Các sản phẩm làng nghề có khả năng thích ứng cao với đời sống”.

Trưởng phòng Quản lý di sản Phạm Thị Lan Anh cho biết: “Lễ hội là dịp để cộng đồng nhận thức rõ hơn sức sáng tạo vốn có của các loại hình văn hóa dân gian trên địa bàn Thủ đô, cũng như tiềm năng kinh tế từ sáng tạo của các làng nghề. Khi được đầu tư, phát triển đúng hướng, các làng nghề vừa đem lại giá trị kinh tế, vừa giảm ô nhiễm môi trường. Chỉ diễn ra trong ba ngày, nhưng Lễ hội Văn hóa dân gian trong đời sống đương đại đã thu hút khoảng 60 nghìn khách tham quan. Điều đó cho thấy văn hóa làng nghề, kinh tế sáng tạo của các làng nghề đang được xã hội quan tâm”.

Một số nước trong khu vực châu Á như: Nhật Bản, Hàn Quốc... văn hóa truyền thống được tích cực khai thác, sáng tạo để trở thành những sản phẩm, giá trị mới hấp dẫn công chúng, khẳng định bản sắc và tầm ảnh hưởng văn hóa trong nền kinh tế của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng, qua hàng nghìn năm, văn hóa dân gian vẫn được thế hệ trước lưu giữ, truyền lại cho thế hệ sau. Dù ngày nay, văn hóa dân gian đã có nhiều biến đổi, nhưng các thành tố của nó vẫn tồn tại và tái cấu trúc, tạo nên bộ mặt văn hóa của xã hội đương đại. Việc phát huy các di sản văn hóa dân gian trong đời sống đương đại không chỉ mang lại giá trị tinh thần cho người dân mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội, là cơ hội khởi nghiệp sáng tạo cho giới trẻ và là nền tảng cho hội nhập thế giới.

Sau khi được ghi danh là Thành phố sáng tạo, hy vọng rằng chính quyền thành phố sớm triển khai các cam kết với UNESCO như: Kiến tạo Trung tâm Thiết kế sáng tạo; Xây dựng và củng cố các không gian sáng tạo; Lễ hội Thiết kế Sáng tạo… để tạo thêm lực đẩy cho kinh tế sáng tạo nói chung và tăng sức sáng tạo cho khối làng nghề nói riêng.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.