Sửa đổi Luật Thủ đô phù hợp thực tiễn

Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua vào ngày 21/11/2012 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2013. Sau gần 10 năm đi vào đời sống, việc thực thi những cơ chế đặc thù trong Luật Thủ đô đã mang lại những kết quả tích cực trong công tác xây dựng, phát triển, quản lý của thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, còn nhiều vướng mắc, đòi hỏi phải sớm sửa đổi Luật này cho phù hợp thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô.
Hội nghị giữa Thường trực Thành ủy và Thường trực Ban Chỉ đạo xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) với Ban cán sự đảng Bộ Tư pháp về đề nghị xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi). (Ảnh DUY LINH)
Hội nghị giữa Thường trực Thành ủy và Thường trực Ban Chỉ đạo xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) với Ban cán sự đảng Bộ Tư pháp về đề nghị xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi). (Ảnh DUY LINH)

Luật Thủ đô đã giúp cho Hà Nội có công cụ pháp luật riêng để tăng cường quản lý phát triển đô thị; tạo cơ chế để các ngành cùng tham gia với Hà Nội. Việc thực hiện các chính sách đặc thù theo quy định của Luật bước đầu đã giúp thành phố chủ động trong quy hoạch, xây dựng, thu hút các nguồn lực, phát huy các tiềm năng, thế mạnh để khẳng định vị thế đầu tàu của cả nước.

Cần thiết sửa đổi

Theo các chuyên gia và dưới góc độ của các cơ quan quản lý, thực tế cho thấy còn không ít vướng mắc mà Hà Nội không thể giải quyết được. Vẫn còn một số nội dung của Luật Thủ đô còn chậm được ban hành văn bản quy định chi tiết để kịp thời thực hiện thống nhất, đồng bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả thi hành luật.

Như đối với công tác di dời và quản lý quỹ đất sau khi di dời của một số cơ quan, tổ chức chưa được thực hiện nghiêm theo Quyết định số 130/QÐ-TTg ngày 23/1/2015 của Thủ tướng Chính phủ. Tiến độ di dời thực hiện rất chậm; quỹ đất sau khi di dời chưa được bàn giao lại cho thành phố để xây dựng, phát triển các công trình công cộng theo quy định tại khoản 4 Ðiều 15 Luật Thủ đô. Ðến nay, mới có hai cơ sở y tế đã di dời (gồm Bệnh viện K cơ sở 2 và Bệnh viện Nội tiết Trung ương), trong khi đó, dân số cơ học vẫn tiếp tục tăng nhanh, nhất là ở nội thành. Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường) Trần Thị Giang Hương cho rằng, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất mất nhiều thời gian, ảnh hưởng nhiều đến tiến độ thực hiện các dự án đã được phê duyệt trong quy hoạch.

Nhiều ý kiến cho rằng, Hà Nội cần có thêm quy định về biện pháp ngoài những quy định của pháp luật hiện hành để giải quyết, xử lý đối với các dự án có sử dụng đất còn tồn đọng, vướng mắc trên địa bàn thành phố, gồm cả các dự án đầu tư trước thời điểm điều chỉnh mở rộng địa giới hành chính Thủ đô năm 2008. Theo ông Vũ Anh Tú, Phó Vụ trưởng Vụ Quy hoạch-Kiến trúc (Bộ Xây dựng), để nâng cao hiệu quả thi hành Luật, các bộ, ngành, địa phương có liên quan cần phát huy vai trò, trách nhiệm, nâng cao chất lượng công tác xây dựng, thi hành Luật Thủ đô; nghiên cứu, đề xuất các chính sách cụ thể để xây dựng Luật Thủ đô phù hợp thực tế.

Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam Lê Quốc Hiệp nhận định, vướng mắc về cơ chế, chính sách là một trong những nguyên nhân khiến Hà Nội đang lãng phí nguồn lực từ các nhà đầu tư tư nhân. Do đó, Hiệp hội hy vọng Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ tạo hành lang pháp lý cho các nhà đầu tư có thể hỗ trợ cùng nguồn vốn ngân sách, đóng góp cho sự phát triển của Thủ đô.

Tăng chủ động, bảo đảm khả thi

Từ thực tế này, Hà Nội đề xuất việc sửa đổi toàn diện nhằm giải quyết những hạn chế, bất cập của Luật Thủ đô, tháo gỡ vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế, tạo khuôn khổ pháp lý phù hợp giúp Thủ đô phát huy cao nhất tiềm năng, thế mạnh, sử dụng có hiệu quả cao nhất các nguồn lực để phát triển, xứng đáng với vị trí, vai trò Thủ đô.

Về định hướng xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), thành phố Hà Nội đề xuất chín nhóm chính sách, gồm tổ chức chính quyền Thủ đô theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; thu hút, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển Thủ đô; nâng cao năng lực tài chính-ngân sách và huy động nguồn lực cho phát triển của Thủ đô; phát triển đô thị và cơ sở hạ tầng kỹ thuật, giao thông của Thủ đô; xây dựng, phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; phát triển văn hóa và giáo dục Thủ đô. Song song đó, huy động, sử dụng, phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo; hệ thống y tế hiện đại và hệ thống an sinh xã hội Thủ đô toàn diện, bao trùm và bền vững; liên kết, phát triển vùng Thủ đô trở thành khu vực phát triển nhanh, bền vững về kinh tế-xã hội, xanh, văn minh, năng động, trở thành khu vực kinh tế trọng điểm của đất nước.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trần Sỹ Thanh cho biết, thời gian tới, thành phố sẽ phối hợp chặt chẽ Bộ Tư pháp triển khai các hoạt động theo quy trình xây dựng Luật và dự kiến 14 nội dung hoạt động chính theo các mốc thời gian cụ thể. Theo lộ trình dự kiến, dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ sáu cuối năm 2023 và xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ bảy diễn ra tháng 5/2024...

Tại buổi làm việc với Thường trực Thành ủy Hà Nội mới đây, Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long đánh giá cao sự chủ động của thành phố Hà Nội trong quá trình xây dựng Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) thời gian qua; đồng thời khẳng định, Bộ Tư pháp nhất trí với lộ trình và các đề xuất của thành phố, tiếp tục phối hợp chặt chẽ để hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) bảo đảm cơ chế, chính sách vượt trội, khả thi cho Hà Nội phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham quan trưng bày những bài thi hay, trình bày đẹp trong lễ trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Hà Nội 2026.

Bền bỉ nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc

Nhận thức rõ xây dựng văn hóa đọc không phải câu chuyện ngày một, ngày hai, Thành phố Hà Nội liên tục triển khai các hoạt động khuyến khích văn hóa đọc, nhất là với các bạn trẻ. Hành trình bền bỉ ấy đang từng bước đạt được thành công.

Phiên livestream giới thiệu nông sản lần thứ 5 xã Ứng Hòa (Ảnh KIM XUYẾN)

Thu ngân sách đạt kết quả khả quan

Kết thúc quý III/2026, nhiều xã, phường tại Hà Nội đã hoàn thành hoặc thu ngân sách vượt kế hoạch đề ra. Việc các địa phương cùng vào cuộc một cách quyết liệt, hiệu quả là cơ sở quan trọng cho thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Công trường thi công dự án cầu Trần Hưng Đạo (Ảnh Nhà thầu thi công cung cấp)

Đầu tư công tạo bứt phá cho tăng trưởng

Tăng trưởng GRDP của Thành phố Hà Nội quý III/2026 ước đạt 10,02% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu tiên trong năm chạm ngưỡng tăng trưởng hai con số và là mức cao nhất trong ba quý. Kết quả này có được là nhờ tốc độ triển khai và giải ngân các dự án đầu tư công.

Khu vực đọc sách tại Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm.

“Ngôi nhà chung” ở Vạn Điểm

Từ chỗ chỉ là nơi hội họp, Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên (Hà Nội) đang mở ra một không gian gần gũi hơn cho cộng đồng. Đó là nơi người cao tuổi tập dưỡng sinh, trẻ nhỏ vui chơi, các câu lạc bộ gặp gỡ và người dân cùng nhau gìn giữ, quảng bá nghề truyền thống.

Chợ truyền thống từng bước lên không gian số

Từ phương thức bán hàng trực tiếp tại chợ, ghi chép thủ công và giao dịch bằng tiền mặt, các tiểu thương tại chợ Linh Lang và chợ Thành Công, phường Giảng Võ (Hà Nội) đang từng bước làm quen với phương thức kinh doanh trên môi trường số.

Công nhân thoát nước giàu sáng kiến

Nhiều năm gắn bó với hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm thoát nước của Thủ đô, anh Phạm Thành Trung luôn trăn trở tìm tòi, đưa các sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào sản xuất với mong muốn giảm vất vả, nặng nhọc cho người lao động và nâng cao hiệu quả công tác tiêu thoát nước, hạn chế úng ngập.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và TikTok Shop ký kết hợp tác triển khai chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”. (Ảnh: DUY KHÁNH)

Hà Nội kích hoạt Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô

Sáng 6/10, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội”. Đây là hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.