Sự sống nảy mầm từ những căn hầm địa đạo

Chiến tranh đã lùi xa trên đất nước Việt Nam anh hùng kể từ 50 năm trước. Cộng đồng quốc tế vẫn dành một sự khâm phục sâu sắc cho tinh thần yêu nước, ý chí quật cường vượt và cách sinh tồn của những người dân yêu nước.
Báo Nhân đạo (Pháp) mô tả sống động về những khó khăn, gian khổ mà người dân Việt Nam đã phải chịu đựng trong chiến tranh.
Báo Nhân đạo (Pháp) mô tả sống động về những khó khăn, gian khổ mà người dân Việt Nam đã phải chịu đựng trong chiến tranh.

Ngày 25/4/2025, báo Nhân đạo (L’Humanité - Đảng Cộng sản Pháp) đã đăng một bài viết đặc biệt, mang tới độc giả quốc tế một góc nhìn sâu sắc về cuộc sống của người dân Việt Nam trong thời chiến: Câu chuyện về đứa trẻ được sinh ra trong địa đạo Vịnh Mốc (tỉnh Quảng Trị).

Được xuất bản nhân dịp Việt Nam kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), tâm điểm của bài viết là câu chuyện về bà Hồ Thị Giữ, một trong số hàng nghìn trẻ em đã sinh ra và lớn lên trong hệ thống địa đạo phức tạp đầy trí tuệ của nhân dân Việt Nam.

Laurent Lefèvre, tác giả của bài viết, tường thuật: giữa giai đoạn khốc liệt của chiến tranh, ngày 1/1/1968, Hồ Thị Giữ được sinh ra trong lòng địa đạo sâu 15 mét dưới lòng đất trong làng Vịnh Mốc nằm gần cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải. Đây là khu vực phải hứng chịu những đợt ném bom dữ dội và không ngừng từ quân đội Mỹ.

Trước tình hình đó, sau khi nhà cửa và nơi trú ẩn bị bom phá hủy, người dân làng Vịnh Mốc đã bắt đầu xây dựng hệ thống hầm ngầm kiên cố trong đồi đất đỏ bazan vào giữa năm 1965. Các gia đình đã sinh sống và ẩn náu trong những đường hầm này suốt gần chín năm.

Bà Hồ Thị Giữ kể lại, mẹ bà đã sinh bà trong một hốc tường được khoét làm phòng hộ sinh giữa lòng địa đạo ẩm lạnh. Bà chỉ nhìn thấy ánh sáng mặt trời lần đầu tiên lúc được khoảng 15 tháng tuổi, khi cùng mẹ và chị gái chuyển đến tỉnh Nghệ An. Cha bà lúc đó ở lại Vịnh Mốc để chiến đấu.

Suốt khoảng thời gian sau đó, làng Vịnh Mốc và các vùng lân cận vẫn thường xuyên bị những máy bay chiến đấu và B-52 của Mỹ tấn công.

Tháng 3 năm 1973, bà cùng mẹ và chị gái trở về Vịnh Mốc. Cha bà không may qua đời do trúng mảnh bom đạn của giặc Mỹ trên đường đi đón gia đình.

Lối vào địa đạo Vịnh Mốc trở thành biểu tượng cho sự quật cường của người dân Việt Nam trong thời chiến.

Lối vào địa đạo Vịnh Mốc trở thành biểu tượng cho sự quật cường của người dân Việt Nam trong thời chiến.

Cuộc sống trong địa đạo là một cuộc chiến đấu sinh tồn không ngừng. Khi bầu trời lặng tiếng gầm rú của máy bay địch, người dân làng Vịnh Mốc lại ra ngoài để trồng rau, hái củ và làm lúa. Cua cá đánh bắt và hoa màu thu hoạch đều được chia sẻ cho mọi người sống trong địa đạo. Khi còn sống, cha bà Hồ Thị Giữ vẫn thường ra ngoài vào ban đêm để đánh cá và trở về lòng địa đạo vào lúc rạng sáng.

Những cuộc quả bom dữ dội của lính Mỹ vẫn bay trên nóc hầm trú ẩn của đứa trẻ Hồ Thị Giữ tới lúc 5 tuổi. Ký ức rõ nét nhất của bà về giai đoạn này là những đường hầm tối tăm, ẩm thấp, được đào ba tầng liên thông với nhau.

Bài viết cho biết, vào mùa mưa, nước thấm qua từng lớp đất đá. Mẹ bà Hồ Thị Giữ phải dùng áo mưa che cho bà ngủ, trên chiếc chõng tre, dưới ánh sáng chập chờn của ngọn đèn dầu.

Trong hoàn cảnh khắc nghiệt đó, những lớp học xóa mù chữ và con số vẫn diễn ra, ban đầu chỉ dưới lòng đất, sau đó chuyển ra các tuyến hào bên ngoài địa đạo.

Mỗi khi máy bay địch đến gần, dân làng báo hiệu bằng việc đánh chiếc cồng tự chế làm từ vỏ bom. Người lớn và trẻ em vội chạy vào cửa hầm gần nhất để trú ẩn. Lớp học chỉ tiếp tục khi cơn nguy hiểm đã qua.

Kể từ 1974, người dân làng Vịnh Mốc mới rời những căn hầm, lên hẳn mặt đất. Làng xóm bị bom đạn tàn phá nặng nề với những quân dụng vũ khí có khi còn chưa nổ vẫn đang ngổn ngang khắp chốn.

Hốc tường nhỏ được đào trong lòng đất sâu 15 mét là phòng chào đời của nhiều đứa trẻ làng Vịnh Mốc.

Hốc tường nhỏ được đào trong lòng đất sâu 15 mét là phòng chào đời của nhiều đứa trẻ làng Vịnh Mốc.

Hiện tại, bà Hồ Thị Giữ vẫn sống tại làng Vịnh Mốc. Cuộc sống nơi đây thật thanh bình. Địa đạo Vịnh Mốc trở thành một di tích lịch sử quan trọng và mở cửa đón khách tham quan từ năm 1995. Dù phần lớn những người cùng thế hệ sinh ra trong địa đạo đã chuyển đi, bà Giữ và bà con trong làng vẫn thường xuyên gặp gỡ, nhất là dịp Tết.

Bằng nghề đánh bắt và buôn bán hải sản, bà Giữ và chồng nuôi lớn khôn những người con, người cháu. Bà vẫn đưa con cháu đến thăm địa đạo nơi bà đã sinh ra. Câu chuyện về cuộc sống dưới lòng đất, cùng ý chí quật cường của người dân làng Vịnh Mốc trong giai đoạn đất nước đỏ lửa chiến tranh vẫn được truyền qua mỗi thế hệ.

Bài viết trên báo Nhân đạo khắc họa sự kiên cường của người dân Việt Nam trong thời chiến, và cách cả dân tộc ấy đã vượt qua khó khăn để xây dựng cuộc sống mới trên mảnh đất hòa bình.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh Khu liên hợp Công nghiệp Hóa dầu Jose Antonio Anzoategui tại bang Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: THX/TTXVN)

Venezuela hoan nghênh thỏa thuận hợp tác dầu khí với Mỹ

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez ngày 17/9 (giờ địa phương) đã hoan nghênh việc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Venezuela (PDVSA) ký biên bản ghi nhớ (MOU) với tập đoàn dầu khí Mỹ Continental Resources nhằm khai thác và phát triển lô Ayacucho 2 thuộc Vành đai dầu mỏ Orinoco.

Khu vực Nuwakot, Nepal tan hoang sau trận lũ quét ngày 26/8/2027. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Biến đổi khí hậu góp phần gây ra thảm họa ở Nepal

Các nhà khoa học cho rằng, biến đổi khí hậu là một phần nguyên nhân thảm họa lũ quét ở khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc cuối tháng 8 vừa qua. Nhận định này được nhóm nghiên cứu thuộc Tổ chức phân tích thời tiết thế giới (WWA) đưa ra trong báo cáo công bố ngày 17/9.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phát biểu tại cuộc họp báo ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU tăng cường tự chủ chiến lược

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen vừa đưa ra một thông điệp rõ ràng về tăng cường năng lực tự chủ của Liên minh châu Âu (EU) trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng. 

Các đại biểu cắt băng khai mạc Tuần lễ Việt Nam tại Thái Lan 2026. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Khai mạc Tuần lễ Việt Nam tại Thái Lan năm 2026

Chiều tối 17/9, lễ khai mạc Tuần lễ Việt Nam tại Thái Lan 2026 với chủ đề khám phá vẻ đẹp Việt Nam diễn ra tại trung tâm thương mại Central World, thủ đô Bangkok, Thái Lan. Sự kiện do Bộ Công thương Việt Nam và Tập đoàn Central Group, Central Retail phối hợp tổ chức, kéo dài đến hết ngày 20/9/2026.

Khu gian hàng quốc gia Việt Nam được trang trí rực rỡ, nằm nổi bật giữa khu gian hàng quốc tế trong Trung tâm Hội chợ triển lãm Nam Ninh. (Ảnh: HỮU HƯNG)

Gian hàng Việt Nam nổi bật tại Hội chợ Trung Quốc-ASEAN

Sáng 17/9, tại thành phố Nam Ninh, thủ phủ Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, đã diễn ra lễ khai mạc Hội chợ Trung Quốc-ASEAN (CAEXPO) lần thứ 23. Cùng với đó, khu gian hàng quốc gia Việt Nam với quy mô lớn nhất các nước ASEAN, cũng chính thức ra mắt công chúng Trung Quốc và quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và thăm cấp Nhà nước tới Canada

Từ ngày 20-25/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và thăm cấp Nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Canada.

Hội thảo “Kết nối cung cầu giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp Thái Lan” diễn ra tại Bangkok. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Hội thảo kết nối cung cầu doanh nghiệp Việt Nam và Thái Lan

Ngày 17/9, tại thủ đô Bangkok của Thái Lan, Bộ Công thương phối hợp Tập đoàn Central Retail tại Việt Nam tổ chức hội thảo “Kết nối cung cầu giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp Thái Lan”. Đây là một trong những hoạt động trong khuôn khổ Tuần lễ Việt Nam tại Thái Lan 2026.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc-Trung Á ở Seoul ngày 16/9/2026. (Ảnh: Yonhap/TTXVN)

Hàn Quốc đẩy mạnh hợp tác với Trung Á

Ngày 16/9, Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc-Trung Á lần đầu tiên khai mạc tại Hàn Quốc, với sự tham dự của nhà lãnh đạo các nước Kazakhstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kyrgyzstan, Tajikistan cùng Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung.

Đảo Zayachy (đảo Thỏ), dải đất nhỏ hình giọt nước nằm ngay cửa sông Neva, nơi Pháo đài Peter and Paul sừng sững canh giữ suốt hơn ba thế kỷ qua, không chỉ là chiếc nôi khai sinh ra thành phố, mà còn là một chứng nhân lưu giữ trọn vẹn cả vinh quang tột đỉnh lẫn những bi kịch đen tối nhất của lịch sử đế chế Nga. (Ảnh: THÙY VÂN)

Báu vật trên đảo Thỏ: Nơi lịch sử nước Nga bắt đầu

Saint Petersburg, kinh đô phương bắc của nước Nga, thường được người đời ca tụng là "Cửa sổ hướng ra châu Âu". Nhưng nếu muốn tìm chiếc bản lề đầu tiên vững chắc nhất của cánh cửa kiêu hãnh đó, người ta phải ngược dòng thời gian về với đảo Zayachy (đảo Thỏ), nơi Pháo đài Peter và Paul sừng sững canh giữ suốt hơn ba thế kỷ qua.

Kênh đào Bình Lục được đánh giá là công trình thế kỷ ở Trung Quốc. (Ảnh: CHINANEWS)

Trung Quốc khánh thành công trình thế kỷ - Kênh đào Bình Lục

Kênh đào Bình Lục - dự án trọng điểm của tuyến đường mới trên bộ và trên biển phía tây của Trung Quốc, đã chính thức hoàn thành và đưa vào sử dụng, góp phần tạo ra tuyến vận tải ra biển với khoảng cách gần nhất, chi phí thấp và thuận lợi giúp kết nối khu vực tây nam Trung Quốc với ASEAN.

Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Trung và đoàn công tác thăm, làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Pháp. (Ảnh: KHẢI HOÀN)

Đoàn công tác Ban Chính sách, chiến lược Trung ương làm việc tại Cộng hòa Pháp

Từ ngày 13 đến 16/9, Đoàn công tác của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương do đồng chí Nguyễn Đức Trung, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương làm Trưởng đoàn có chuyến làm việc, nghiên cứu thực tế, trao đổi tại Cộng hòa Pháp. Tham gia đoàn công tác có đại diện lãnh đạo một số vụ, đơn vị của ban.

Đại sứ Vũ Lê Thái Hoàng phát biểu tại buổi lễ.

Việt Nam-Áo tự hào truyền thống, vững tin tương lai

Ngày 15/9, Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Áo long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026), với sự tham dự của lãnh đạo và đại diện các cơ quan của Việt Nam, Áo, đoàn ngoại giao, các tổ chức quốc tế tại Viên, cùng đông đảo bạn bè và cộng đồng người Việt Nam tại Áo.