Hưởng ứng Ngày Lương thực Thế giới, Bộ Y tế phát động chiến dịch truyền thông Tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển” từ ngày 16 đến 23/10 với chủ đề là “Sử dụng và bảo vệ nước sạch đúng cách để cải thiện dinh dưỡng, sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống”.
Hiện nay, một phần tư dân số thế giới với 2 tỷ người sử dụng nước không an toàn và 2,4 tỷ người sống ở các quốc gia căng thẳng về nước. Sự cạnh tranh để giành nguồn tài nguyên vô giá này ngày càng gia tăng.
Khoảng 600 triệu người kiếm sống phụ thuộc vào thực phẩm thủy sản, họ đang phải chịu tác động của ô nhiễm, suy thoái hệ sinh thái và biến đổi khí hậu. Sự đa dạng các loại thực phẩm từ thủy hải sản là nguồn dinh dưỡng có giá trị sinh học cao và thiết yếu. Thực phẩm từ thủy hải sản chứa nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu như axit béo omega-3, vitamin và chất khoáng cần thiết cho sức khỏe con người, phòng chống suy dinh dưỡng.
Theo Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia Trần Thanh Dương, để bảo đảm về an ninh lương thực, chúng ta cần sản xuất nhiều lương thực hơn, đa dạng hàng nông sản thiết yếu khác nhưng sử dụng ít nước hơn, với mục tiêu là “sản xuất tốt hơn, dinh dưỡng tốt hơn, môi trường tốt hơn, cuộc sống tốt hơn”. Những gì chúng ta ăn và cách sản xuất thực phẩm đều ảnh hưởng đến nước. Chúng ta có thể tạo ra sự khác biệt bằng cách lựa chọn thực phẩm địa phương, theo mùa và tươi sống, ít lãng phí hơn - thậm chí giảm lãng phí thực phẩm và tìm cách an toàn để tái sử dụng.
Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong việc cải thiện tình trạng dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe người dân. Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em đã giảm đáng kể và bền vững, tình hình an ninh lương thực thực phẩm và bữa ăn của người dân đã được cải thiện rõ rệt.
Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể về cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho người dân như tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi đã giảm nhanh và bền vững (tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giảm từ 14,1% năm 2015 xuống 11,5% năm 2020).
Mặc dù, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi mỗi năm giảm 1%, nhưng vẫn còn ở mức cao (19,6% năm 2020) và có sự chênh lệch giữa các vùng, nhất là vùng núi, vùng khó khăn so với thành phố, đồng bằng. Tỷ lệ này ở miền núi phía bắc là 27,1% và Tây Nguyên là 29,8%.
Nghèo đói, thiếu kiến thức là một trong những nguyên nhân của tình trạng suy dinh dưỡng. Vì vậy, để cải thiện sức khỏe và tình trạng dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em ở những vùng khó khăn, miền núi, dân tộc thiểu số; Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt chương trình mục tiêu giảm nghèo bền vững tại Quyết định số 90/QĐ-TTg ngày 18/1/2022 giai đoạn 2021-2025 với mục tiêu tỷ lệ hộ nghèo đa chiều duy trì mức giảm từ 1-1,5%/năm.
 |
| Trẻ em cần được chăm sóc và bảo vệ sức khỏe |
Hiện nay, trên cả nước có 1089 xã nghèo, đặc biệt các xã nghèo thuộc huyện nghèo vùng dân tộc thiểu số. Người nghèo, đặc biệt người dân tộc thiểu số còn bị thiếu ăn, thiếu lương thực thực phẩm, thiếu thông tin,…là những nguyên nhân của suy dinh dưỡng trẻ em thể nhẹ cân và thấp còi còn cao, cũng như thiếu vi chất dinh dưỡng, thiếu các dịch vụ y tế chăm sóc bà mẹ và trẻ em.
Mặt khác, thói quen ăn uống thiếu lành mạnh, mất cân đối về các chất dinh dưỡng (nhiều thịt, mỡ động vật, ít rau xanh và hoa quả) của người Việt đã làm gia tăng các bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng như: thừa cân béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường, gút, rối loạn mỡ máu… Tỷ lệ thừa cân béo phì ở trẻ em tuổi học đường tăng từ 8,5% năm 2010 lên 19,0% năm 2020, trong đó khu vực thành thị 26,8%, khu vực nông thôn là 18,3% và miền núi là 6,9%.
Hưởng ứng Tuần lễ “Dinh dưỡng và Phát triển”, Bộ Y tế đưa ra một số khuyến cáo: Phát triển VAC để tạo nguồn thực phẩm sẵn có, an toàn; tổ chức tốt bữa ăn gia đình, bữa ăn học đường bảo đảm đa dạng, cân đối, đủ dinh dưỡng; thực hiện chăm sóc dinh dưỡng hợp lý 1.000 ngày đầu đời giúp trẻ phát triển toàn diện về tầm vóc và trí tuệ…
Mỗi người dân cần lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc, bảo đảm an toàn trong chế biến và bảo quản; đọc thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm trước khi mua và sử dụng; sử dụng nước sạch an toàn trong ăn uống, sinh hoạt; uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể.
