Sự dịch chuyển bản chất của thị trường vốn

Làn sóng IPO hiện tại đánh dấu bước trưởng thành của khu vực tư nhân khi chủ động tiếp cận thị trường vốn, minh bạch hóa hoạt động và nâng tầm chuẩn quản trị, vượt xa chu kỳ IPO vốn gắn với cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước của thập kỷ trước.

Công ty CP Phát triển nông nghiệp Hòa Phát (HPA) đã nộp hồ sơ IPO vào tháng 9/2025.
Công ty CP Phát triển nông nghiệp Hòa Phát (HPA) đã nộp hồ sơ IPO vào tháng 9/2025.

Theo nhiều chuyên gia và nhóm phân tích, bức tranh kinh tế vĩ mô ổn định cùng chính sách tiền tệ nới lỏng đang tạo nền tảng thuận lợi hiếm có cho thị trường IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng). Động lực càng rõ nét hơn khi FTSE Russell quyết định nâng hạng chứng khoán Việt Nam lên nhóm “thị trường mới nổi thứ cấp”, mở ra kỳ vọng thu hút dòng vốn ngoại lên tới hàng tỷ USD.

Sự khác biệt của xu hướng IPO

Song song với môi trường vĩ mô thuận lợi, việc cơ quan quản lý từng bước tháo gỡ các vướng mắc về hạn mức vốn nước ngoài, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển đổi, thoái vốn hay rút ngắn thời gian đưa cổ phiếu lên sàn đã tạo động lực mạnh mẽ để nhiều doanh nghiệp khởi động lại các kế hoạch IPO còn dang dở. Những cải thiện này giúp quá trình lên sàn trở nên thông suốt hơn, từ đó khuyến khích doanh nghiệp chủ động tham gia thị trường vốn.

Điều này khác biệt rõ rệt so với gần một thập kỷ trước, khi phần lớn các thương vụ IPO gắn chặt với lộ trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Những cái tên như Vinamilk, Sabeco, Idico hay VEAM từng tạo dấu ấn mạnh mẽ, nhưng mục tiêu chủ đạo thời điểm đó là tái cơ cấu khu vực công và thu hút vốn nước ngoài. Sau IPO, tỷ trọng sở hữu nhà nước vẫn còn lớn tại nhiều doanh nghiệp, khiến sức hấp dẫn và thanh khoản chưa đạt kỳ vọng.

Thế nhưng, trong giai đoạn hiện nay những thương vụ đã và đang chuẩn bị triển khai đều đến từ các doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn hoặc thành viên trong các tập đoàn hàng đầu. Trong đó phải kể đến “con mã” ấn tượng Công ty CP Phát triển nông nghiệp Hòa Phát (HPA) - công ty con của “ông trùm” thép Hòa Phát đã nộp hồ sơ IPO vào tháng 9/2025.

Doanh nghiệp dự kiến chào bán 30 triệu cổ phiếu với mức giá 41.900 đồng/CP. Nguồn vốn thu về sẽ được sử dụng để tái cơ cấu tài chính, giảm áp lực nợ vay, tăng cường vốn lưu động và tạo nền tảng cho kế hoạch mở rộng hệ thống trang trại cũng như nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi. Ngay sau đợt phát hành, công ty đặt mục tiêu đưa cổ phiếu HPA niêm yết trên HoSE, qua đó nâng cao tính minh bạch và mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư.

Ngoài ra, dữ liệu của Công ty Chứng khoán VNDirect còn cho thấy, cuối năm nay và đầu năm sau còn có nhiều thương vụ “bom tấn” đến từ các doanh nghiệp tư nhân như Công ty Chứng khoán Kafi và Công ty Hạ tầng Gelex… Từ năm 2027 trở về sau, danh sách này có thể xuất hiện thêm nhiều tên tuổi ngành bán lẻ, F&B, công nghệ tài chính như Điện Máy Xanh, Bách Hóa Xanh, Golden Gate, Highland, Long Châu, Pharmacity, Momo…

Theo ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao Nghiên cứu chiến lược thị trường Công ty Chứng khoán HSC, làn sóng IPO hiện nay đang phản ánh sự trưởng thành rõ rệt của khu vực tư nhân khi họ chủ động tiếp cận nhà đầu tư, theo đuổi minh bạch và xem thị trường vốn là bệ phóng cho tăng trưởng, thay vì phụ thuộc vào động lực cổ phần hóa như trước đây.

Điều này thể hiện rõ ở việc các doanh nghiệp chủ động chuẩn hóa báo cáo tài chính theo chuẩn mực quốc tế (IFRS), đồng thời xây dựng được thông điệp và câu chuyện tăng trưởng đủ sức thuyết phục nhà đầu tư. Cách tiếp cận vốn cũng trở nên linh hoạt hơn khi họ tổ chức các buổi gặp gỡ trực tiếp, kết nối trực tuyến và hợp tác với các tổ chức tư vấn quốc tế, thay vì chỉ dựa vào hình thức đấu giá như trước đây.

Các dòng vốn đang dần được khơi mở

Nêu quan điểm về IPO, ông Huỳnh Minh Tuấn - nhà sáng lập FIDT cho rằng, những thương vụ thật chất trong giai đoạn hiện nay và năm 2026 sẽ tạo ra làn gió mới, đủ sức thu hút dòng vốn chất lượng cao. Nhà đầu tư quốc tế đang nhìn nhận lại thị trường chứng khoán Việt Nam một cách nghiêm túc trong các cuộc họp chiến lược cuối năm, và nhiều khả năng sẽ giải ngân mạnh trở lại trong giai đoạn 2026-2030, cả về quy mô lẫn chất lượng.

Ông Tuấn cho biết, tính đến giữa tháng 11/2025, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 270.000 tỷ đồng, tương đương 11 tỷ USD. Riêng giai đoạn từ đầu tháng 9 đến giữa tháng 11, dòng vốn rút khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam đã ghi nhận khoảng 2 tỷ USD. Diễn biến này là kết quả của sự cộng hưởng nhiều yếu tố quan trọng, từ kỳ vọng thị trường đến bối cảnh vĩ mô trong và ngoài nước như biến động tỷ giá, chênh lệch lãi suất, thuế quan hay căng thẳng địa chính trị.

Thực tế cho thấy khối nước ngoài đang bám sát chiến lược tái cơ cấu danh mục và phân bổ lại dòng vốn theo xu hướng toàn cầu. Dữ liệu ghi nhận Mỹ là thị trường hút dòng tiền mạnh nhất với hơn 600 tỷ USD từ đầu năm, tiếp theo là Nhật Bản và Trung Quốc. Trong khi đó, các thị trường Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, lại chứng kiến xu hướng bán ròng trong cùng kỳ.

“Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, giai đoạn dòng vốn ngoại mang tính hỗ trợ đơn thuần đã khép lại, nhường chỗ cho những dòng vốn mới bản chất hơn, với tư duy góp vốn và đồng hành dài hạn một cách thực chất”, ông Tuấn nhận định.

Do đó, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán, cùng với làn sóng IPO chất lượng đang được đánh giá là bước ngoặt tạo ra sự chú ý của giới đầu tư quốc tế với Việt Nam và là tín hiệu tốt về trung và dài hạn.

Tại họp báo thường kỳ của Chính phủ, Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Nghị định 245/2025 vừa được ban hành đã mở ra cơ chế thuận lợi hơn cho doanh nghiệp IPO gắn liền với niêm yết. Trước đây, sau khi hoàn tất IPO, doanh nghiệp phải mất 3-6 tháng để soát xét báo cáo tài chính. Với quy định mới, thời gian này được rút xuống còn khoảng 30 ngày, giúp quá trình lên sàn diễn ra nhanh hơn và giảm đáng kể thủ tục hành chính.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, bước cải cách này tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động huy động vốn, đẩy nhanh tiến độ niêm yết và gia tăng khả năng thu hút nhà đầu tư. Bộ Tài chính kỳ vọng môi trường thông thoáng hơn sẽ thúc đẩy dòng vốn đổ vào các thương vụ IPO, qua đó tăng nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và góp phần củng cố niềm tin trên thị trường chứng khoán.

Ngoài chứng khoán, thị trường trái phiếu cũng có nhiều thuận lợi trong giai đoạn này. Năm nay, Chính phủ dự kiến phát hành khoảng 500.000 tỷ đồng trái phiếu. Doanh nghiệp cũng phát hành một lượng tương tự, khoảng 500.000 tỷ đồng, bao gồm cả trái phiếu chào bán rộng rãi và phát hành riêng lẻ. Như vậy, tổng quy mô thị trường trái phiếu có thể lớn tới 1 triệu tỷ đồng.

Nhìn chung, những chuyển động này cho thấy, thị trường vốn Việt Nam đang bước vào chu kỳ phát triển chất lượng hơn, với nền tảng vĩ mô vững vàng và sự chủ động ngày càng rõ của doanh nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Khi sản phẩm là hệ sinh thái

Nếu định nghĩa sản phẩm du lịch là những sự kiện, dịch vụ, hoạt động… phục vụ du khách thì cũng nên nhìn nhận đây là một hệ sinh thái hoặc một chuỗi liên kết để có những chiến lược, giải pháp phù hợp nhằm thu hút và phục vụ du khách một cách tốt nhất.

Du khách tham quan các làng nghề truyền thống tại Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: NGUYỆT ANH

Cùng CNN kể chuyện Việt Nam

Việc ngành du lịch Việt Nam tiếp tục hợp tác với CNN để quảng bá hình ảnh điểm đến quốc gia cho thấy cách làm du lịch đang có sự thay đổi rõ nét.

Săn hàng khuyến mại hoặc giảm giá đang được nhiều người tiêu dùng lựa chọn. Ảnh: NAM NGUYỄN

Tiêu dùng nội địa cần thêm lực đẩy

Việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa không thể chỉ dựa vào các chương trình giảm giá ngắn hạn mà cần gắn với nâng cao thu nhập và niềm tin của người dân vào triển vọng kinh tế.

Triệu view, triệu lượt khách

Một trong những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sức tăng mạnh lượng du khách trong những kỳ nghỉ lễ chính là sự bùng nổ về nội dung, tương tác trên mạng xã hội. Minh chứng tiêu biểu nhất và gần nhất chính là lượng du khách đã tăng mạnh tại TP Huế trong dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương cuối tháng 4 vừa qua.

Nhiều ngân hàng lớn đang chuẩn bị triển khai các kế hoạch huy động vốn quy mô lớn qua kênh trái phiếu. Ảnh: NAM ANH

Sự đảo chiều trên thị trường trái phiếu

Ngân hàng vốn được xem là khu vực “khỏe” nhất trên thị trường vốn, nhưng nay cũng đã bước vào cuộc đua huy động trái phiếu với mức lãi suất tiệm cận lãi vay. Nhiều đợt phát hành trái phiếu gần đây của các ngân hàng ghi nhận lãi suất lên tới 8-9%/năm, cao hơn đáng kể so cùng kỳ năm trước.

Tiềm năng rất lớn về gió là nguồn phát triển năng lượng tái tạo của tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dồn dập sóng đầu tư năng lượng tái tạo

Chỉ trong thời gian ngắn, Lâm Đồng liên tiếp đón nhận các đề xuất đầu tư điện mặt trời, thủy điện tích năng và hạ tầng năng lượng từ nhiều doanh nghiệp lớn. Đằng sau làn sóng này là sự dịch chuyển chiến lược của hệ thống điện quốc gia sang các địa phương có khả năng phát triển nguồn điện linh hoạt và ổn định hơn.

Đầu tư công càng lớn, kỷ luật thực thi càng phải nghiêm

Đầu tư công càng lớn, kỷ luật thực thi càng phải nghiêm

Giải ngân vốn đầu tư công đã tăng tốc từ quý II/2026. Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm, vấn đề không chỉ nằm ở tỷ lệ giải ngân. Quan trọng hơn là hiệu quả của từng đồng vốn ngân sách đối với nền kinh tế. Báo Thời Nay phỏng vấn GS, TS, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long (ảnh dưới) về nội dung này.

Những công cụ mới xuất hiện liên tục khiến kỹ sư lập trình phải cập nhật kỹ năng thường xuyên. Ảnh: NAM ANH

AI định hình lại thị trường nhân lực IT

Chỉ trong vài năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm thay đổi sâu sắc cách vận hành của ngành công nghiệp phần mềm. Những công việc từng cần cả một nhóm kỹ sư phối hợp nhiều tuần lễ nay có thể được hoàn thiện chỉ trong vài ngày với sự hỗ trợ của AI.

Khi hộ kinh doanh sợ lớn lên

Khi hộ kinh doanh sợ lớn lên

Áp lực chi phí và tuân thủ đang khiến nhiều hộ kinh doanh co cụm, ngại mở rộng. Giảm gánh nặng thủ tục, tạo môi trường dễ tuân thủ hơn được xem là chìa khóa để khu vực này phục hồi và phát triển bền vững.

Sạch hơn ngon

Một sự chuyển dịch đáng chú ý trong lĩnh vực kinh doanh ăn uống (F&B) thời gian gần đây chính là yếu tố vệ sinh an toàn thực phẩm. Trước kia, nhà hàng hay quán ăn nào làm bếp theo mô hình mở, để khách có thể quan sát quá trình chế biến, đã được xem là bước đột phá, thì hiện nay yếu tố này đã trở thành thông lệ.

Các hãng hàng không linh hoạt áp dụng nhiều giải pháp để tiết giảm chi phí. Ảnh: KỲ DUYÊN

Kích cầu hàng không, du lịch để thúc đẩy tăng trưởng

Cú sốc giá nhiên liệu đặt các hãng hàng không và lữ hành đứng trước thử thách mới, không chỉ là cạnh tranh về giá mà phải xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải-lưu trú-dịch vụ-điểm đến và đặc biệt là phải xây dựng nền tảng phát triển bền vững để thích ứng tốt hơn trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi.

Mã số vùng trồng đã trở thành công cụ kiểm soát chất lượng và uy tín của nông sản. Ảnh: NGUYỆT ANH

Giữ uy tín nông sản Việt

Từ những cảnh báo và thu hồi mã số vùng trồng thời gian qua, việc Chính phủ ban hành Nghị định 38 được kỳ vọng sẽ siết chặt quản lý, nâng cao trách nhiệm địa phương và chuẩn hóa toàn bộ chuỗi sản xuất xuất khẩu, qua đó bảo vệ uy tín nông sản Việt trên thị trường quốc tế.

Áp lực mưu sinh khiến người dân tiếp tục gieo trồng trên mảnh đất bạc màu. Ảnh: NAM ANH

Đất suy thoái thách thức sinh kế người dân

Gần 12 triệu ha đất bị suy thoái chiếm gần một phần ba diện tích tự nhiên của cả nước. Khi đất mất dần sức sống, người nông dân cũng đối diện nguy cơ mất sinh kế ngay trên chính quê hương mình.

Cá tính của dự báo

Trong báo cáo đăng tải vào đầu năm nay, Công ty chứng khoán (CTCK) VNDirect đưa ra dự báo 2.100 điểm cho VN-Index trong năm 2026. Tuy nhiên, theo báo cáo mới nhất từ đơn vị này, dự báo VN-Index kết thúc năm 2026 được giảm xuống 1.967 điểm.

Hạ tầng giao thông phát triển sẽ giúp kết nối vùng được cải thiện và môi trường đầu tư trở nên thuận lợi hơn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Chuyển hóa dòng vốn cho nền kinh tế

Vốn đầu tư công năm 2026 tiếp tục được đẩy lên mức kỷ lục. Khi nỗi lo thiếu vốn dần lùi xa, áp lực giờ đây nằm ở năng lực thực thi và tâm lý sợ trách nhiệm trong bộ máy.Vốn đầu tư công năm 2026 tiếp tục được đẩy lên mức kỷ lục.

Các ngân hàng đang chuyển dần sang chiến lược đa dạng hóa nguồn vốn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngân hàng chuyển hướng chiến lược

Trong bối cảnh tiền gửi liên tục được rút khỏi hệ thống nhưng lại không thể tăng lãi suất để thu hút vốn, nhiều ngân hàng chủ động thay đổi chiến lược kinh doanh để bảo đảm nội lực.

Sản phẩm alumin phục vụ xuất khẩu tại Nhà máy Alumin Nhân Cơ. Ảnh: LÂM ĐỒNG

Khi ngành nhôm vẫn dừng ở bán thành phẩm

Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có trữ lượng bauxite lớn trên thế giới. Nhưng sau hơn một thập kỷ phát triển công nghiệp bauxite tại Tây Nguyên, chuỗi giá trị nhôm trong nước vẫn chưa thể hình thành trọn vẹn.

Người tiêu dùng trẻ lựa chọn sản phẩm SANYO có mức giá phù hợp nhưng vẫn bảo đảm chất lượng. Ảnh: NAM ANH

Thương hiệu Nhật trở lại và sức hút từ thị trường Việt

Sự trở lại của thương hiệu điện máy Nhật Bản Sanyo sau gần một thập niên vắng bóng không chỉ gợi lại ký ức của nhiều thế hệ người tiêu dùng Việt Nam. Đất nước hình chữ S đang trở thành điểm đến hấp dẫn hàng đầu của dòng vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung nhiều giải pháp để tận dụng tiềm năng kinh tế cuối tuần.

Tận dụng tiềm năng kinh tế cuối tuần

Kinh tế cuối tuần được xem là hướng tiếp cận tiềm năng, giúp Thành phố Hồ Chí Minh tối ưu hóa việc sử dụng thời gian, không gian đô thị và hạ tầng hiện hữu. Mô hình này cũng góp phần tạo thêm giá trị gia tăng cho các ngành thế mạnh như dịch vụ, thương mại và du lịch.

Đồ họa: ANH QUÂN

Giải bài toán kiểm soát lạm phát

Giá dầu, chi phí logistics và áp lực tỷ giá đang khiến bài toán kiểm soát lạm phát của Việt Nam trở nên phức tạp hơn so với các giai đoạn trước.

Tuổi đời của giải chạy

Ngoài năng lực vận hành, số lượng người chạy (runner), trải nghiệm mang lại cho người tham gia… thì thâm niên hay tuổi đời cũng là yếu tố quan trọng để tạo nên sức hút của một giải chạy. Năm 2026 đã đi qua gần một nửa và ghi nhận sự thanh lọc gắt gao trong các giải chạy bộ.

Tính đến nay, đã có 42 ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất lại gặp áp lực

Khi tín dụng tăng nhanh còn tiền gửi tăng chậm, áp lực lãi suất bắt đầu quay lại hệ thống ngân hàng. Ở mặt khác, ngân hàng đang chịu áp lực phải bảo đảm mức lãi vay ở mức thấp nhất có thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế.

Kỹ sư đang thuyết trình giới thiệu sản phẩm công nghệ. Ảnh: NGUYỆT ANH

Vẫn thiếu người “vẽ bản đồ” công nghệ

Chính phủ đã có động thái thể hiện quyết tâm bứt phá bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhưng một thực tế đang đặt ra là việc khó tìm kiếm những người “vẽ bản thiết kế” cho các đề tài, dự án lớn.

Số doanh nghiệp thành lập mới tăng cho thấy thể chế đang chuyển động theo hướng thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế tư nhân. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bồi đắp “sức bền” cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp gia nhập thị trường gia tăng, nhưng áp lực rút lui vẫn lớn. Bồi đắp “sức bền” trở thành yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp trụ lại và phát triển.