Sóng siêu âm giúp loại bỏ sỏi thận không cần phẫu thuật

Các chùm siêu âm có thể được sử dụng để loại bỏ sỏi thận bằng cách đẩy chúng ra khỏi cơ thể. Trong thí nghiệm trên lợn, một nhóm nhà khoa học đã sử dụng phương pháp này di chuyển các hạt thủy tinh dọc theo tuyến được xác định trước.

Những mảnh sỏi thận bị tán nhỏ được phóng đại. Ảnh: WD Auer / Alamy.
Những mảnh sỏi thận bị tán nhỏ được phóng đại. Ảnh: WD Auer / Alamy.

Sỏi thận được hình thành khi lượng nước tiểu quá ít hay nồng độ các chất khoáng trong nước tiểu tăng cao, lắng đọng lại ở thận, lâu ngày kết lại tạo thành sỏi. Chúng có thể bị mắc kẹt bên trong thận hoặc trong niệu quản, ống hẹp dẫn từ thận đến bàng quang, gây đau đớn cho bệnh nhân.

Phương pháp điều trị hiện nay là tán những viên sỏi thành những mảnh nhỏ hơn, vì vậy chúng có thể dễ dàng thoát ra khỏi cơ thể qua nước tiểu. Điều này có thể được thực hiện bằng cách đẩy một ống dài mỏng lên niệu quản từ bàng quang, hoặc bằng cách bắn sóng xung kích siêu âm từ bên ngoài cơ thể. Nhưng cả hai phương pháp này đều có thể để lại những mảnh vỡ trong cơ thể khiến chúng phát triển thành nhiều sỏi hơn. Trường hợp nặng hơn thì cần phẫu thuật.

Một nhóm nhà khoa học do Phó giáo sư Michael Bailey, Đại học Washington, Mỹ dẫn đầu đã khám phá một cách tiếp cận khác, sử dụng sóng siêu âm nhẹ nhàng hơn để giải phóng sỏi từ nơi chúng bị mắc kẹt.

Ý tưởng đầu tiên mà nhóm thử nghiệm là với những viên sỏi nhỏ, để tăng cơ hội di chuyển tự nhiên. Các thử nghiệm với 15 người đầu tiên cho thấy phương pháp này có thể di chuyển các viên sỏi nhỏ trong cơ thể họ.

Tiếp theo, nhóm của ông Bailey đã tìm ra cách kiểm soát tốt hơn viên sỏi. Họ sử dụng sóng siêu âm nhắm mục tiêu để tạo ra một vòng áp suất cao xung quanh viên sỏi, nhốt nó tại chỗ. Nếu vòng áp suất này được di chuyển, nó sẽ kéo viên sỏi đi cùng. Ngay cả việc di chuyển mới chỉ được một khoảng cách nhỏ, nhưng phương pháp này cho thấy có tác dụng, ông Bailey nói.

Sau đó, nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm phương pháp tiếp cận trên ba con lợn bị gây mê, sử dụng các hạt thủy tinh được đặt bên trong bàng quang của chúng để thay thế cho sỏi thận. Các hạt đã được điều khiển thành công dọc theo các tuyến được chọn trước với độ chính xác hơn 90%. 

Theo chuyên gia tư vấn phẫu thuật tiết niệu Ben Turney, Đại học Oxford, việc di chuyển các hạt hình cầu trong một không gian rộng như bàng quang có thể dễ dàng hơn việc điều khiển các viên sỏi có hình dạng bất thường thông qua một ống hẹp. Nhưng ông cũng cho rằng, kỹ thuật này có thể giúp đẩy sỏi ra khỏi những nơi chúng có xu hướng trú ngụ trong thận. Sau đó, hy vọng rằng cơ thể sẽ đào thải chúng ra ngoài.
 

Có thể bạn quan tâm

Chân dung hai nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai. (Ảnh minh họa: Nobelprize.org)

Nobel Hóa học 2026 vinh danh nghiên cứu về hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2026 thuộc về nhà khoa học Henri Kagan (Đại học Paris-Sud, Pháp) và nhà khoa học Kenso Soai (Đại học Khoa học Tokyo, Nhật Bản) với công trình nghiên cứu về các hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Xã vùng cao Avương. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Đột phá chuyển đổi số ở xã vùng cao Avương

Nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số đã được Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chỉ đạo 57 xã Avương (thành phố Đà Nẵng) triển khai đồng bộ, mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.

Gian hàng giới thiệu về chip bán dẫn tại một sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Thu Hằng)

Bảo vệ tài sản trí tuệ trong thiết kế chip bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang mở rộng từ nghiên cứu, thiết kế sang đóng gói, kiểm thử và từng bước hình thành năng lực chế tạo chip trong nước. Do đó, bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo, tạo nền tảng cho thương mại hóa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đoàn công tác hai bên làm việc, trao đổi về thúc đẩy chuyển đổi số. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số Việt Nam và Pháp

Trong các ngày từ 5 đến 9/10, Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) thực hiện chương trình làm việc với đoàn chuyên gia Cộng hòa Pháp về nội dung hợp tác, trao đổi trọng tâm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khu vực công, quản trị dữ liệu công, phát triển kinh tế dữ liệu và hoàn thiện khung pháp lý số.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực cho Đắk Lắk bứt phá vươn lên trong giai đoạn mới

Hội thảo nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị gắn phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.