Siết giám sát văn bản quy phạm pháp luật

Với tỷ lệ tán thành đạt 100%, tại phiên họp thứ 13 (vừa bế mạc ngày 12/7) Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua một số nguyên tắc chung hướng dẫn việc tổ chức thực hiện hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội. Dự thảo Nghị quyết sẽ được tiếp tục hoàn thiện và ban hành trong tháng 7 này, và được thực hiện ngay trong năm nay.
Quang cảnh phiên họp thứ 13 Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: ĐĂNG ANH
Quang cảnh phiên họp thứ 13 Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: ĐĂNG ANH

Thống nhất quy trình

Được kết cấu thành ba chương, Chương 1 của dự thảo Nghị quyết quy định về phạm vi điều chỉnh, phạm vi giám sát, nội dung hoạt động giám sát. Trình tự, thủ tục tổ chức thực hiện giám sát và báo cáo kết quả giám sát cũng như việc theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận, kiến nghị giám sát là nội dung của hai chương sau, quy định rất cụ thể về cập nhật thông tin kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật; báo cáo kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo kỳ giám sát hằng năm; hồ sơ báo cáo kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo kỳ giám sát hằng năm; chế độ báo cáo; việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kết luận, kiến nghị giám sát; hiệu lực thi hành và tổ chức thi hành.

Chức năng giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội-cơ quan chịu trách nhiệm chính về lập pháp-vốn đã được quy định trong Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân… Tuy nhiên, thời gian qua, hoạt động này phần nào còn mờ nhạt, chưa có quy trình thống nhất.

Trình bày về vấn đề này tại phiên họp, Tổng Thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường nêu rõ, vẫn còn tình trạng chưa chủ động, kịp thời phát hiện và kiến nghị cơ quan ban hành văn bản xử lý và báo cáo kết quả xử lý văn bản đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tình trạng nợ văn bản quy định chi tiết chưa được khắc phục triệt để. Một số văn bản quy phạm pháp luật có nội dung chưa phù hợp quy định của luật đã được chỉ ra và kết luận, nhưng việc sửa đổi, bổ sung, ban hành văn bản mới để khắc phục còn chậm… Do đó, để góp phần đưa công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật đi vào nền nếp, việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết là cần thiết; phù hợp với vị trí, chức năng của Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo quy định của Luật Tổ chức Quốc hội.

Thượng tôn pháp luật trước hết từ chính cơ quan lập pháp

Đặt kỳ vọng vào hiệu quả của công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu vấn đề: "Trong một năm có bao nhiêu văn bản ban hành sai thẩm quyền, không đúng nội dung mà hiện chưa bị xử lý"? Theo lãnh đạo Quốc hội, trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thượng tôn pháp luật trước hết phải ở chính cơ quan ban hành, tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật.

Góp ý cụ thể một số nội dung của nghị quyết, đồng chí Vương Đình Huệ nêu rõ, phạm vi giám sát của Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội phải theo lĩnh vực được phân công (trừ những trường hợp có quy định khác hoặc theo phân công của Ủy ban Thường vụ Quốc hội). Do Hội đồng Dân tộc, ủy ban của Quốc hội trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, đôn đốc các cơ quan trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực Hội đồng Dân tộc, Ủy ban phụ trách, nên đây là hoạt động không phụ thuộc vào việc các cơ quan thi hành phải báo cáo; mà là hoạt động mang tính chủ động của các cơ quan của Quốc hội - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Trong quá trình thực hiện giám sát, kết quả được báo cáo định kỳ vào cuối năm; đồng thời cần có báo cáo ngay với Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại bất kỳ phiên họp nào khi phát hiện văn bản có dấu hiệu trái Hiến pháp, trái luật…

Mặc dù công tác xây dựng pháp luật là nhiệm vụ luôn được Đảng, Nhà nước, Quốc hội quan tâm, nhưng nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, lần đầu Bộ Chính trị đã ban hành kết luận định hướng xây dựng pháp luật cho cả nhiệm kỳ.

Về phần mình, thực hiện sự phân công của Bộ Chính trị, Đảng đoàn Quốc hội đã tổ chức nghiên cứu, xây dựng Đề án báo cáo Bộ Chính trị. Với tám nhóm định hướng lớn, 70 định hướng cụ thể, Đề án đã bám sát chủ trương, đường lối Đại hội XIII và các văn kiện khác của Đảng, đề ra 137 nhiệm vụ lập pháp cụ thể-một khối lượng công việc khổng lồ. Trong đó, riêng năm 2022 đã có tới 95/137 nhiệm vụ lập pháp cần phải hoàn thành việc rà soát, nghiên cứu, chiếm 69% tổng số nhiệm vụ lập pháp được xác định của cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV.

Để đạt được mục tiêu đã đề ra, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, đúng tiến độ, hướng tới việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo cơ sở vững chắc huy động, quản lý và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển, cả bộ máy phải vận hành nhịp nhàng. Trong đó, các cơ quan của Quốc hội đóng vai trò "chốt chặn" cuối cùng, ngăn ngừa những sản phẩm lỗi, ban hành sai thẩm quyền, không đúng nội dung… Hơn thế, như Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã nhấn mạnh trong phiên họp thứ 13 này, Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội còn đóng vai trò đồng hành, giám sát việc thực hiện trong suốt vòng đời của văn bản pháp luật, kịp thời đưa ra giải pháp xử lý, chấn chỉnh. Đó cũng là một trọng tâm giám sát, chức năng then chốt thứ hai trong ba chức năng của Quốc hội: lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Lễ đón Thủ tướng Lê Minh Hưng đến thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarsta, Liên bang Nga bắt đầu chuyến tham dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga. Ảnh: TTXVN

Khẳng định vai trò cầu nối tin cậy

Từ ngày 16 đến 18/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga, tại thành phố Kazan của Liên bang Nga. Hoạt động đối ngoại quan trọng này gửi đi thông điệp Việt Nam coi trọng quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-Nga, quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện Việt Nam-Nga; khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của nước Nga.

GS, TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Đổi mới mạnh mẽ để phát triển nguồn nhân lực cho kỷ nguyên mới

Đó là nhấn mạnh của GS, TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) trong cuộc trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần về một số chính sách mới đã và đang triển khai nhằm mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Trong giai đoạn 2026-2031, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ tiếp tục được hoàn thiện cả về hình thức tổ chức tổng thể và hệ thống giám sát để sát dân hơn, gần dân hơn.

Xây đắp nền tảng mô hình quản trị quốc gia hiện đại

Mục tiêu mà mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp hướng tới không chỉ là sắp xếp tổ chức bộ máy mà còn là đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức quản lý, phương thức điều hành, phương thức làm việc, phương thức tổ chức thực hiện. Không chỉ giải quyết yêu cầu trước mắt mà phải tạo nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 và trả lời một số câu hỏi của đại biểu tham dự. Ảnh: TTXVN

Định vị Việt Nam trong dòng chảy hợp tác khu vực

Với những ý nghĩa đặc biệt, chuyến thăm ba nước Đông Nam Á của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đạt được những kết quả quan trọng, mang tính đột phá, thông qua củng cố toàn diện nền tảng hợp tác, làm sâu sắc hơn và nâng tầm hợp tác chiến lược lâu dài, đưa quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác chủ chốt trong khu vực lên nấc thang phát triển cao hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tại sân bay quốc tế Udon Thani. Ảnh: TTXVN

Thông điệp tăng cường tin cậy và hợp tác chiến lược

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm chính thức Thái Lan, thăm cấp Nhà nước tới Singapore, phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La và thăm cấp Nhà nước tới Philippines mang ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt.

Xây dựng không gian sinh hoạt cộng đồng là một trong những điểm quan trọng giúp mỗi địa phương nuôi dưỡng mạch ngầm văn hóa cho cư dân.

Sắp xếp lại không gian văn hóa bằng một tư duy sâu sắc hơn

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 21 về “sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố”, yêu cầu các địa phương hoàn thành phương án sắp xếp trước ngày 10/6/2026.

Hà Nội xác lập cấu trúc đô thị theo hướng “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, trong đó lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo. Ảnh Thành Đạt

Viết tiếp trường ca sông Cái

Ngày 13/5 vừa qua, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký Quyết định số 2512/QĐ-UBND về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Người dân đặt nhiều niềm tin và kỳ vọng vào một nền hành chính hiện đại, thông suốt, minh bạch và trách nhiệm hơn khi bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thật sự trơn tru. Ảnh: Thành Đạt

Phát hiện sớm vướng mắc để khắc phục kịp thời

Dù trong quá trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn bộc lộ một số hạn chế cần được tháo gỡ kịp thời, song đã tạo ra chuyển biến rất tích cực về cải cách hành chính, cung ứng dịch vụ công.

Ðại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, diễn ra tại Hà Nội từ ngày 11-13/5/2026. (Ảnh: Hồng Vinh)

Dấu mốc quan trọng mở đầu chặng đường phát triển mới

Là sự kiện chính trị-xã hội quan trọng, nhận được sự quan tâm sâu sắc của các tầng lớp nhân dân ở trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI (Đại hội XI) diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ lớn, đan xen với không ít khó khăn.

Khi bỏ cấp trung gian, áp lực công việc không mất đi mà trái lại, dồn toàn bộ xuống cấp cơ sở.

Giám sát để kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa qua đã định hình tư duy đột phá: Mục tiêu cao nhất của các cuộc giám sát không phải là "vạch lá tìm sâu", mà là để khơi thông điểm nghẽn và kiến tạo phát triển.

“Con đường 30/4” không chỉ là con đường của riêng Việt Nam, mà còn là con đường của hòa bình, hợp tác và phát triển. (Ảnh Thành Đạt)

Tiếp nối Con đường 30/4

Có gì mới mẻ, tinh khôi trong buổi cuối xuân đầu hạ, khi chúng ta cùng nhớ về ngày 30/4 năm ấy, ngày trọng đại, non sông liền một dải?

Với sự cẩn trọng, sáng suốt và thống nhất cao, chỉ trong gần ba ngày làm việc đầu tiên của Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã hoàn thành tốt đẹp nhiệm vụ kiện toàn nhân sự lãnh đạo cấp cao của bộ máy Nhà nước, Quốc hội.

Trọng trách của Quốc hội khóa XVI

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI đã chính thức khai mạc sáng 6/4, mở ra một nhiệm kỳ mới trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn về tốc độ, chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng.

Phiên Bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV - Ảnh: TTXVN

Đề cao chữ “Thật”

Hội nghị Trung ương 2 với nhiều nội dung quan trọng, được coi là những “hành lang pháp lý”, những “quy tắc vận hành”, những “nguyên tắc kỷ luật”, những “chuẩn mực hành động” để đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh đây là “Hội nghị đặt nền móng vận hành cho cả nhiệm kỳ”.

Người dân xã Minh Châu được cán bộ, tình nguyện viên tư vấn, hướng dẫn và thực hiện thủ tục hành chính tại điểm phục vụ theo mô hình “Dịch vụ công lưu động”. (Ảnh TTXVN)

Tiếp bước cuộc cách mạng “sắp xếp lại giang sơn”

Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV của Tổng Bí thư Tô Lâm là thông điệp chiến lược, mở đầu nhiệm kỳ mới, đặc biệt về phát huy thế mạnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua nhiều luật, nghị quyết quan trọng. (Ảnh: DUY LINH)

Trả lời thôi, chưa đủ!

Theo thông lệ, trước thềm kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 10 - kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XV, được rà soát lại.

Thủ tướng Phạm Minh Chính xem sản phẩm nghiên cứu của sinh viên Đại học Nghiên cứu Công nghệ Quốc gia MISIS. Ảnh: TTXVN

Nâng tầm toàn diện hợp tác Việt Nam-Liên bang Nga

Là chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo cấp cao Việt Nam tới Nga sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định quyết tâm của cả hai nước củng cố nền tảng hữu nghị truyền thống, bền bỉ vượt thời gian, cũng như hợp tác tin cậy, chân thành giữa hai nước