Siết giám sát văn bản quy phạm pháp luật

Với tỷ lệ tán thành đạt 100%, tại phiên họp thứ 13 (vừa bế mạc ngày 12/7) Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua một số nguyên tắc chung hướng dẫn việc tổ chức thực hiện hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội. Dự thảo Nghị quyết sẽ được tiếp tục hoàn thiện và ban hành trong tháng 7 này, và được thực hiện ngay trong năm nay.
Quang cảnh phiên họp thứ 13 Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: ĐĂNG ANH
Quang cảnh phiên họp thứ 13 Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: ĐĂNG ANH

Thống nhất quy trình

Được kết cấu thành ba chương, Chương 1 của dự thảo Nghị quyết quy định về phạm vi điều chỉnh, phạm vi giám sát, nội dung hoạt động giám sát. Trình tự, thủ tục tổ chức thực hiện giám sát và báo cáo kết quả giám sát cũng như việc theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận, kiến nghị giám sát là nội dung của hai chương sau, quy định rất cụ thể về cập nhật thông tin kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật; báo cáo kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo kỳ giám sát hằng năm; hồ sơ báo cáo kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo kỳ giám sát hằng năm; chế độ báo cáo; việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kết luận, kiến nghị giám sát; hiệu lực thi hành và tổ chức thi hành.

Chức năng giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội-cơ quan chịu trách nhiệm chính về lập pháp-vốn đã được quy định trong Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân… Tuy nhiên, thời gian qua, hoạt động này phần nào còn mờ nhạt, chưa có quy trình thống nhất.

Trình bày về vấn đề này tại phiên họp, Tổng Thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường nêu rõ, vẫn còn tình trạng chưa chủ động, kịp thời phát hiện và kiến nghị cơ quan ban hành văn bản xử lý và báo cáo kết quả xử lý văn bản đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tình trạng nợ văn bản quy định chi tiết chưa được khắc phục triệt để. Một số văn bản quy phạm pháp luật có nội dung chưa phù hợp quy định của luật đã được chỉ ra và kết luận, nhưng việc sửa đổi, bổ sung, ban hành văn bản mới để khắc phục còn chậm… Do đó, để góp phần đưa công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật đi vào nền nếp, việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết là cần thiết; phù hợp với vị trí, chức năng của Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo quy định của Luật Tổ chức Quốc hội.

Thượng tôn pháp luật trước hết từ chính cơ quan lập pháp

Đặt kỳ vọng vào hiệu quả của công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu vấn đề: "Trong một năm có bao nhiêu văn bản ban hành sai thẩm quyền, không đúng nội dung mà hiện chưa bị xử lý"? Theo lãnh đạo Quốc hội, trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thượng tôn pháp luật trước hết phải ở chính cơ quan ban hành, tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật.

Góp ý cụ thể một số nội dung của nghị quyết, đồng chí Vương Đình Huệ nêu rõ, phạm vi giám sát của Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội phải theo lĩnh vực được phân công (trừ những trường hợp có quy định khác hoặc theo phân công của Ủy ban Thường vụ Quốc hội). Do Hội đồng Dân tộc, ủy ban của Quốc hội trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, đôn đốc các cơ quan trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực Hội đồng Dân tộc, Ủy ban phụ trách, nên đây là hoạt động không phụ thuộc vào việc các cơ quan thi hành phải báo cáo; mà là hoạt động mang tính chủ động của các cơ quan của Quốc hội - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Trong quá trình thực hiện giám sát, kết quả được báo cáo định kỳ vào cuối năm; đồng thời cần có báo cáo ngay với Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại bất kỳ phiên họp nào khi phát hiện văn bản có dấu hiệu trái Hiến pháp, trái luật…

Mặc dù công tác xây dựng pháp luật là nhiệm vụ luôn được Đảng, Nhà nước, Quốc hội quan tâm, nhưng nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, lần đầu Bộ Chính trị đã ban hành kết luận định hướng xây dựng pháp luật cho cả nhiệm kỳ.

Về phần mình, thực hiện sự phân công của Bộ Chính trị, Đảng đoàn Quốc hội đã tổ chức nghiên cứu, xây dựng Đề án báo cáo Bộ Chính trị. Với tám nhóm định hướng lớn, 70 định hướng cụ thể, Đề án đã bám sát chủ trương, đường lối Đại hội XIII và các văn kiện khác của Đảng, đề ra 137 nhiệm vụ lập pháp cụ thể-một khối lượng công việc khổng lồ. Trong đó, riêng năm 2022 đã có tới 95/137 nhiệm vụ lập pháp cần phải hoàn thành việc rà soát, nghiên cứu, chiếm 69% tổng số nhiệm vụ lập pháp được xác định của cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV.

Để đạt được mục tiêu đã đề ra, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, đúng tiến độ, hướng tới việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo cơ sở vững chắc huy động, quản lý và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển, cả bộ máy phải vận hành nhịp nhàng. Trong đó, các cơ quan của Quốc hội đóng vai trò "chốt chặn" cuối cùng, ngăn ngừa những sản phẩm lỗi, ban hành sai thẩm quyền, không đúng nội dung… Hơn thế, như Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã nhấn mạnh trong phiên họp thứ 13 này, Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội còn đóng vai trò đồng hành, giám sát việc thực hiện trong suốt vòng đời của văn bản pháp luật, kịp thời đưa ra giải pháp xử lý, chấn chỉnh. Đó cũng là một trọng tâm giám sát, chức năng then chốt thứ hai trong ba chức năng của Quốc hội: lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Buổi phát động chương trình xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng” năm 2026 do VCCI tổ chức tại Hà Nội, ngày 11/8.

Góp phần xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam lớn mạnh

Với kỳ vọng góp phần xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh quốc tế, lan tỏa văn hóa kinh doanh và khơi dậy khát vọng cống hiến, đóng góp vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã phát động chương trình xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng” năm 2026.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Củng cố niềm tin, mở thêm động lực

Đất nước đang đứng trước những thời cơ phát triển rất lớn. Song, thời cơ chỉ trở thành hiện thực khi chúng ta có thể chế tốt, quyết sách đúng và tổ chức thực hiện hiệu quả. Vì vậy, không chỉ bằng những đạo luật được thông qua, Kỳ họp này cần ghi lại dấu ấn từ niềm tin được củng cố, thể chế được hoàn thiện, để mở ra động lực phát triển mới cho đất nước.

Ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đồng Chủ tịch Liên minh Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF)

Không còn chỗ cho né tránh trách nhiệm!

Có một nghịch lý đang tồn tại trong môi trường kinh doanh Việt Nam. Doanh nghiệp gặp khó khăn, gửi kiến nghị và nhận được phản hồi đúng thời hạn, đúng quy trình. Nhưng sau các văn bản trả lời, khó khăn vẫn còn nguyên. Nhiều doanh nghiệp chia sẻ: Văn bản trả lời họ nhận được thường rất đầy đủ, viện dẫn điều luật, nghị định, thông tư và kết thúc bằng đề nghị doanh nghiệp căn cứ quy định của pháp luật để thực hiện. Về mặt thủ tục, cơ quan quản lý đã hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của mình về việc trả lời. Nhưng điều doanh nghiệp cần là lối ra cho vướng mắc của mình thì… không có.

Ngành Tuyên giáo và Dân vận đã chủ động tham mưu triển khai hiệu quả việc nghiên cứu, quán triệt các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.

Khẳng định vai trò cầu nối giữa Đảng với Nhân dân

Quán triệt sâu sắc phương châm “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện, đi sau tổng kết”, tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối giữa Đảng với Nhân dân, mọi hoạt động của ngành Tuyên giáo và Dân vận đã và sẽ luôn hướng tới mục tiêu cao nhất là củng cố, bồi đắp niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ. Đây cũng là nền tảng tạo nên “thế trận lòng dân”, là nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV diễn ra tại Hà Nội, từ ngày 20/7 đến hết ngày 24/7/2026. Ảnh: Hương Giang

Thể chế hóa tư duy chiến lược trong bảo vệ, phát triển đất nước

Những định hướng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tiếp tục khẳng định tư duy nhất quán của Đảng về kết hợp chặt chẽ giữa phát triển và bảo vệ Tổ quốc, giữa xây dựng tiềm lực quốc gia với chủ động phòng ngừa các nguy cơ từ sớm, từ xa, theo hướng nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc đất nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp thẩm tra sơ bộ Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 Luật do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức. Ảnh: Hương Nguyên

Chuyển sang “hậu kiểm” phải thực chất và hiệu quả

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 Luật dự kiến được trình Quốc hội xem xét tại phiên họp không thường lệ diễn ra vào tháng 8 tới. Dự luật này đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý những vướng mắc cấp bách trong thực tiễn và góp phần hoàn thiện thể chế, thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Đô thị lớn đã kiến tạo cho con người một không gian sống tốt hơn, thì ngược lại, người dân cũng cần tự “nâng cấp” chính mình để phù hợp với đời sống văn minh, hiện đại.

Cư dân siêu đô thị

Nhóm cư dân của chung cư tôi ở có gần 1.000 thành viên. Tài khoản Zalo của nhóm không ngày nào không có hàng chục phản ánh về lối sống chưa chuẩn mực của một số cư dân: Vòi nước công cộng ở vườn hoa không khóa, rác bỏ không đúng nơi quy định, thú cưng đi dạo không rọ mõm... và, thậm chí, bã kẹo cao-su dính trên máy tập. Hành trình xây dựng tác phong sinh hoạt văn minh phù hợp với đô thị lớn, hiện đại vẫn còn khá gập ghềnh.

Sáng 7/7/2026, khai mạc Tuần lễ Kinh tế - Tài chính - Công nghệ Đà Nẵng 2026 và Hội nghị Đối thoại chính sách cấp cao với chủ đề “Mô hình tăng trưởng mới - Đổi mới sáng tạo - Thành phố toàn cầu”. Ảnh: TTXVN

Biến uy tín quốc tế thành động lực phát triển

Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế vừa họp Phiên thứ nhất, do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì, chính thức khởi động cơ chế mới, thống nhất phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối và tổ chức thực hiện công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.

Trong suốt 50 năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Ảnh: Đạt Thành

Biểu tượng phát triển năng động, cực đổi mới sáng tạo của Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tròn nửa thế kỷ được vinh dự mang tên vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, Thành phố Hồ Chí Minh đã phát triển bứt phá từ gian khó, khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế, cực đổi mới sáng tạo và biểu tượng phát triển năng động của cả nước. Tiếp nối trang sử vẻ vang ấy, thành phố hôm nay mang khát vọng, sứ mệnh về một đô thị toàn cầu, nơi được xác định trở thành biểu tượng phát triển năng động, là đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng, cực đổi mới sáng tạo và hội nhập quan trọng của Việt Nam.

Đại hội Đoàn XIII xác lập mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp công tác Đoàn trong nhiệm kỳ mới, trong đó đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ. Ảnh Thành Đạt

Bước chuyển trong kỷ nguyên mới

Trong hai ngày 24-25/6, tại Thủ đô Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII, diễn ra với tinh thần hành động: “Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến Làm chủ tương lai”.

Lễ đón Thủ tướng Lê Minh Hưng đến thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarsta, Liên bang Nga bắt đầu chuyến tham dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga. Ảnh: TTXVN

Khẳng định vai trò cầu nối tin cậy

Từ ngày 16 đến 18/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga, tại thành phố Kazan của Liên bang Nga. Hoạt động đối ngoại quan trọng này gửi đi thông điệp Việt Nam coi trọng quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-Nga, quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện Việt Nam-Nga; khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của nước Nga.

GS, TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Đổi mới mạnh mẽ để phát triển nguồn nhân lực cho kỷ nguyên mới

Đó là nhấn mạnh của GS, TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) trong cuộc trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần về một số chính sách mới đã và đang triển khai nhằm mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Trong giai đoạn 2026-2031, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ tiếp tục được hoàn thiện cả về hình thức tổ chức tổng thể và hệ thống giám sát để sát dân hơn, gần dân hơn.

Xây đắp nền tảng mô hình quản trị quốc gia hiện đại

Mục tiêu mà mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp hướng tới không chỉ là sắp xếp tổ chức bộ máy mà còn là đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức quản lý, phương thức điều hành, phương thức làm việc, phương thức tổ chức thực hiện. Không chỉ giải quyết yêu cầu trước mắt mà phải tạo nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 và trả lời một số câu hỏi của đại biểu tham dự. Ảnh: TTXVN

Định vị Việt Nam trong dòng chảy hợp tác khu vực

Với những ý nghĩa đặc biệt, chuyến thăm ba nước Đông Nam Á của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đạt được những kết quả quan trọng, mang tính đột phá, thông qua củng cố toàn diện nền tảng hợp tác, làm sâu sắc hơn và nâng tầm hợp tác chiến lược lâu dài, đưa quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác chủ chốt trong khu vực lên nấc thang phát triển cao hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tại sân bay quốc tế Udon Thani. Ảnh: TTXVN

Thông điệp tăng cường tin cậy và hợp tác chiến lược

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm chính thức Thái Lan, thăm cấp Nhà nước tới Singapore, phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La và thăm cấp Nhà nước tới Philippines mang ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt.

Xây dựng không gian sinh hoạt cộng đồng là một trong những điểm quan trọng giúp mỗi địa phương nuôi dưỡng mạch ngầm văn hóa cho cư dân.

Sắp xếp lại không gian văn hóa bằng một tư duy sâu sắc hơn

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 21 về “sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố”, yêu cầu các địa phương hoàn thành phương án sắp xếp trước ngày 10/6/2026.

Hà Nội xác lập cấu trúc đô thị theo hướng “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, trong đó lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo. Ảnh Thành Đạt

Viết tiếp trường ca sông Cái

Ngày 13/5 vừa qua, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký Quyết định số 2512/QĐ-UBND về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Người dân đặt nhiều niềm tin và kỳ vọng vào một nền hành chính hiện đại, thông suốt, minh bạch và trách nhiệm hơn khi bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thật sự trơn tru. Ảnh: Thành Đạt

Phát hiện sớm vướng mắc để khắc phục kịp thời

Dù trong quá trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn bộc lộ một số hạn chế cần được tháo gỡ kịp thời, song đã tạo ra chuyển biến rất tích cực về cải cách hành chính, cung ứng dịch vụ công.

Ðại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, diễn ra tại Hà Nội từ ngày 11-13/5/2026. (Ảnh: Hồng Vinh)

Dấu mốc quan trọng mở đầu chặng đường phát triển mới

Là sự kiện chính trị-xã hội quan trọng, nhận được sự quan tâm sâu sắc của các tầng lớp nhân dân ở trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI (Đại hội XI) diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ lớn, đan xen với không ít khó khăn.