Siết chặt quy định cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2, tránh lạm dụng

Các đại biểu Quốc hội đề xuất làm rõ mục đích sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2 ngay trong nội dung luật, tránh tình trạng lạm dụng hoặc hiểu sai dẫn đến yêu cầu không phù hợp, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để người dân và cơ quan, tổ chức áp dụng đúng đắn.

Chiều 17/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp. Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của các đại biểu là tình trạng lạm dụng cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.

Đề xuất bỏ cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2

Thực tế cho thấy, nhiều cơ quan, tổ chức yêu cầu công dân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 để sử dụng vào các mục đích như chứng minh tình trạng án tích của bản thân để nộp hồ sơ xin việc làm, du học, định cư hoặc đi xuất khẩu lao động,...Do đó, để khắc phục tình trạng trên dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Lý lịch tư pháp lần này đã bổ sung quy định tại khoản 4 Điều 7, theo đó cơ quan, tổ chức không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.

minh-tam-3238.jpg
Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Quảng Trị). (Ảnh: HỒ LONG)

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Quảng Trị) nhận định việc bổ sung quy định này rất hợp lý và phù hợp với tinh thần chung của Luật Lý lịch tư Pháp. Tuy nhiên, để tránh tình trạng lạm dụng yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu và cân nhắc theo hai hướng như sau:

Thứ nhất, bỏ quy định về cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 trong Luật Lý lịch tư pháp nhằm chấm dứt tình trạng lạm dụng yêu cầu cấp phiếu này.

Thứ hai, nếu trong trường hợp giữ nguyên các quy định về cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 như dự thảo, đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung tại Điều 8 dự thảo Luật hành vi nghiêm cấm cơ quan, tổ chức yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 quy định tại Điều 43 của Luật này.

Bên cạnh đó, sửa đổi Điều 41 quy định về Phiếu lý lịch tư pháp theo hướng phân biệt rành mạch giữa hai loại Phiếu lý lịch tư pháp, làm rõ mục đích sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và Phiếu lý lịch tư pháp số 2 ngay trong nội dung luật, tránh tình trạng lạm dụng hoặc hiểu sai dẫn đến yêu cầu không phù hợp, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để người dân và cơ quan, tổ chức áp dụng đúng đắn.

Chung quan điểm, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn Tây Ninh) đề nghị xác định làm rõ hơn việc quy định về cấp phiếu lý lịch tư pháp số 2 trong hai trường hợp:

dbqh-phan-thi-my-dung-tay-ninh-quan-g-khanh-8975.jpg
Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn Tây Ninh). (Ảnh: QUANG KHÁNH)

Trường hợp thứ nhất là theo yêu cầu của cá nhân trong trường hợp cần làm các thủ tục nhập cảnh, kết hôn nước ngoài, xuất khẩu lao động, xin việc làm.

Trường hợp thứ hai là trong trường hợp yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền như cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng hoặc cho các cơ quan thực hiện các thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề, bổ nhiệm các chức danh trong trường hợp cần thiết.

Đại biểu phân tích: Quy định trong dự thảo Luật gần như giữ theo quy định hiện hành, tại khoản 1 Điều 41 quy định "Phiếu lý lịch tư pháp số 2 được cấp theo yêu cầu của cá nhân chỉ để cho người đó biết nội dung về lý lịch tư pháp của mình. Việc sử dụng lý lịch tư pháp phải được sự đồng ý của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân".

Tuy nhiên, đại biểu cho hay, thực tế trong những năm gần đây, tình trạng lạm dụng Phiếu lý lịch tư pháp số 2 ngày càng gia tăng, cho thấy cá nhân yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 không xuất phát từ nhu cầu muốn biết thông tin lý lịch tư pháp của mình mà theo yêu cầu của các cơ quan, tổ chức, chủ yếu là để bổ sung vào hồ sơ, thị thực nhập cảnh, kết hôn có yếu tố nước ngoài, xuất khẩu lao động, xin việc làm,... Thực trạng này đã ảnh hưởng tới quyền được pháp luật bảo vệ bí mật cá nhân theo Hiến pháp, chính sách nhân đạo về pháp luật hình sự của nhà nước ta, ảnh hưởng tới việc tái hòa nhập cộng đồng của người bị kết án, đặc biệt là những người đã được xóa án tích.

bnd-5747-2767.jpg
Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp. (Ảnh: DUY LINH)

Ngoài ra, đại biểu chỉ rõ, quy định chế tài "cơ quan, tổ chức không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2" chưa rõ ràng, khó thực hiện, nhất là đối với các tổ chức nước ngoài yêu cầu, cũng như khó để chứng minh Phiếu lý lịch tư pháp có trong hồ sơ là do cơ quan, tổ chức đó yêu cầu hay người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp tự nguyện cung cấp, đồng ý cho cơ quan, tổ chức đó sử dụng Phiếu lý lịch tư pháp số 2 của mình.

Do đó, nữ đại biểu Đoàn Tây Ninh đề nghị cần phải nghiên cứu có một cơ chế khác để thông tin cho cá nhân biết về tình trạng án tích của họ khi họ có yêu cầu, thay vì cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 để họ biết về tình trạng thông tin án tích của mình. Thí dụ, họ có thể tự tra cứu trên dữ liệu thông tin của mình trên ứng dụng VNeID khi hiện nay cơ sở dữ liệu dân cư đã, đang, sẽ được cập nhật đầy đủ, có đầy đủ các thông tin về một công dân, nhất là thông tin về nhân thân. Đồng thời bổ sung quy định ai, trong trường hợp nào được tra cứu, biết thông tin về án tích của một người?.

Sẽ nghiên cứu chỉnh lý theo hướng thông tin lý lịch tư pháp của công dân được cập nhật trên VNeID

Tham gia phát biểu giải trình làm rõ hơn nội dung đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết: Về quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp và quyền yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, chỉnh lý trong dự thảo Luật theo hướng các cơ quan, tổ chức không được phép yêu cầu công dân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2, nhằm bảo đảm công tác tái hòa nhập cộng đồng của người đã chấp hành xong hình phạt tù cũng như bảo đảm bí mật đời tư của công dân, đồng thời hạn chế tối đa tình trạng yêu cầu Phiếu lý lịch tư pháp số 2 tràn lan trong thời gian vừa qua.

bt-luong-tam-quang-3021.jpg
Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang. (Ảnh: DUY LINH)

Ngoài ra, dự thảo Luật đã bổ sung quy định cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có thể khai thác thông tin lý lịch tư pháp khi có yêu cầu thông qua việc kết nối, chia sẻ dữ liệu từ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm hỗ trợ cho công tác quản lý cán bộ, viên chức, công chức.

Về Phiếu lý lịch tư pháp số 1, số 2 và Phiếu lý lịch tư pháp điện tử, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, chỉnh lý trong dự thảo Luật theo hướng thông tin lý lịch tư pháp của công dân được cập nhật, hiển thị trên VNeID được coi là một trường thông tin sẵn có tương tự như họ tên, ngày tháng năm sinh. Thông tin lý lịch tư pháp hiển thị trên VNeID có giá trị như Phiếu lý lịch tư pháp, cá nhân không cần yêu cầu cấp Phiếu lịch tư pháp khi có nhu cầu; những thông tin này được ứng dụng kỹ thuật, công nghệ bảo mật để chống giả mạo và cơ chế xác thực của phiếu điện tử để các cơ quan, tổ chức thống nhất thực hiện.

Đối với các nội dung cụ thể khác, Bộ trưởng Công an cho hay, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của đại biểu Quốc hội, báo cáo Chính phủ để chỉnh lý dự án Luật.

Có thể bạn quan tâm

Chuyên án 135VL thu giữ 50,7 tấn caffeine.

Hiệp đồng tấn công tội phạm xuyên biên giới

Khu vực sông Mekong, trải dài từ Trung Quốc, Myanmar, Lào đến Việt Nam đang là một trong những điểm nóng về ma túy tổng hợp. Vì vậy, sự hợp tác giữa các quốc gia trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm tăng cường chia sẻ thông tin, đấu tranh chuyên án chung và ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ tội phạm ma túy xuyên quốc gia.

Việc phân định cắm mốc xác định vị trí, tọa độ được xã Cẩm Khê triển khai có sự chứng kiến của các đơn vị chức năng.

Phú Thọ minh bạch trong xác định mốc giới mỏ cát trên sông Hồng

Ngày 23/6, Ủy ban nhân dân xã Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ phối hợp các phòng chức năng của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, xã Cẩm Khê, Phú Khê tổ chức xác định phạm vi ranh giới, mốc giới vị trí khu vực mỏ cát lòng sông Hồng đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ giao cho Công ty TNHH Quyết Thắng.

Công an xã Na Sang triển khai mô hình "Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ". (Ảnh: THU TRANG)

Điện Biên: Hiệu quả bước đầu từ mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ" tại Mường Tùng và Na Sang

Hàng chục khẩu súng được người dân tự giác giao nộp; nhiều cách làm hay được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa tội phạm và bảo đảm an ninh, trật tự từ cơ sở… là kết quả bước đầu khi hai xã, gồm: Mường Tùng, Na Sang (tỉnh Điện Biên) thực hiện mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ"…

Lực lượng chức năng xác minh sự việc.

Thanh Hóa: Phạt chủ bãi trông, giữ xe 20 triệu đồng

Ngày 23/6, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Công an phường Sầm Sơn đã tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường ban hành quyết định xử phạt 20 triệu đồng vi phạm hành chính đối với chủ bãi trông giữ xe Trung Mới; tiếp tục làm rõ hành vi vi phạm của các cá nhân.

Cảnh tiêu điều tại khu vực rừng phòng hộ bị khai thác trái phép.

Nhiều khúc mắc pháp lý trong vụ 2,27ha rừng bị mất

Vụ án liên quan tới 2,27ha rừng năm 2020 tại huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định (cũ) bị khai thác trái phép không chỉ làm tổn thất tài sản nhà nước gần 520 triệu đồng, mà còn chạm đến những kẽ hở trong hệ thống quản lý, vận hành rừng và nhiều khúc mắc pháp lý.

Cần nâng cao ý thức khi sử dụng mạng xã hội. (Ảnh minh họa)

Trách nhiệm pháp lý trong không gian mạng

Trong “thế giới phẳng”, một bài viết đăng tại Đức có thể gây tác động tại Việt Nam; một video phát từ Mỹ có thể lan truyền trong cộng đồng người Việt toàn cầu; một livestream từ Canada có thể tạo tranh cãi trong nước chỉ sau vài phút. Công nghệ dường như làm mờ ranh giới địa lý, nhưng không cho phép xóa bỏ trách nhiệm pháp lý.

Công an thi hành quyết định khởi tố bị can.

Thanh Hóa khởi tố 3 bị can vi phạm quy định về an toàn thực phẩm

Ngày 23/6 Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố các bị can: Nguyễn Thị Trang; Lê Văn Thu; Nguyễn Hữu Luân về tội "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm" theo Điều 317 Bộ luật Hình sự do có hành vi mua bán, giết mổ lợn mắc dịch tả lợn châu Phi để tiêu thụ, thu lợi bất chính.

Bộ Công an xây dựng, quản lý, lưu trữ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp. (Ảnh minh họa. Nguồn: chinhphu.vn)

Bộ Công an xây dựng, quản lý, lưu trữ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp

Nghị định quy định rõ Bộ Công an có trách nhiệm chủ trì tổ chức thực hiện việc xây dựng, quản lý, vận hành, bảo vệ và lưu trữ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật; đồng thời xác định cơ sở dữ liệu này được xây dựng tập trung, theo nguyên tắc mở, bảo đảm kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả.

Thứ trưởng Tư pháp Đặng Hoàng Oanh phát biểu tại cuộc họp. (Ảnh: TL)

Tiếp tục rà soát văn bản để tháo gỡ vướng mắc cho mô hình chính quyền 3 cấp

Qua rà soát các văn bản được phản ánh còn vướng mắc, Bộ Tư pháp đã sàng lọc số văn bản thực sự liên quan trực tiếp đến việc vận hành mô hình chính quyền 3 cấp và cần ưu tiên sửa đổi, bổ sung, nhằm tháo gỡ các rào cản thể chế, bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.

Các đối tượng và tang vật vụ án.

Triệt phá đường dây sản xuất 100.000 dụng cụ sử dụng ma túy

Sáng 22/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh (Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy) cho biết: Đơn vị đã khởi tố, xử lý nhiều đối tượng liên quan đường dây sản xuất, mua bán phương tiện, dụng cụ sử dụng ma túy với quy mô đặc biệt lớn; thu giữ hơn 100.000 mẫu vật, dụng cụ và bán thành phẩm các loại.

Các đối tượng tại cơ quan chức năng.

Công an Thành phố Hồ Chí Minh xử lý hàng trăm người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam

Ngày 21/6, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Thực hiện cao điểm 45 ngày đêm Tổng rà soát, thống kê, phát hiện, làm sạch địa bàn, các đơn vị đã phát hiện và xử lý hàng trăm cơ sở, đối tượng vi phạm quy định về khai báo tạm trú cho người nước ngoài, vi phạm pháp luật liên quan xuất nhập cảnh, lao động bất hợp pháp,…

Ngôi nhà xảy ra sự việc.

Bắc Ninh: Hung thủ dùng dao sát hại ba người rồi tự sát

Chiều tối 20/6 tại tổ dân phố Bãi Bằng, phường Việt Yên, tỉnh Bắc Ninh đã xảy ra vụ án giết người đặc biệt nghiêm trọng khiến 3 người tử vong và 1 người bị thương nặng. Hung thủ sau đó đã tự sát tại hiện trường. Công an tỉnh Bắc Ninh đang khẩn trương điều tra làm rõ nguyên nhân vụ việc.

Đà Nẵng phát hiện, tạm giữ 700 đôi sandal có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. (Ảnh: Công an cung cấp)

Đà Nẵng phát hiện, tạm giữ 700 đôi sandal có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Giám đốc Công an thành phố Đà Nẵng về tập trung đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Công an phường An Hải, thành phố Đà Nẵng đã tăng cường công tác nắm tình hình, rà soát các cơ sở kinh doanh, kho hàng có dấu hiệu vi phạm trên địa bàn.