“Rốn lũ” Hòa Thịnh: Phòng tránh thiên tai cần kế hoạch bài bản, dài hơi

Nước vừa kịp rút, nhiều nơi ở xã Hòa Thịnh - “rốn lũ” của tỉnh Đắk Lắk tràn ngập bùn đất, đồ đạc vương vãi, tường nhà loang lổ vết ngấm nước... Chính quyền và người dân đang gồng sức vượt qua thời điểm khó khăn nhất sau cơn mưa, lũ lịch sử.

Nhiều người dân ở dưới thủy điện Ba Hạ nuôi vịt trong mùa mưa lũ để tránh thiệt hại.
Nhiều người dân ở dưới thủy điện Ba Hạ nuôi vịt trong mùa mưa lũ để tránh thiệt hại.

Thực tế này cho thấy, việc phòng chống thiên tai diễn biến ngày càng cực đoan đang là một thách thức rất lớn với không chỉ riêng Đắk Lắk, hay miền trung-Tây Nguyên mà trên phạm vi cả nước.

Lũ lịch sử tàn phá xóm làng

Chỉ trong ba ngày sau khi nước rút, Hòa Thịnh đón gần 1.000 lượt đoàn cứu trợ. Gạo, mì ăn liền, áo quần liên tục được chuyển về. Chị Nguyễn Thị Ngay, trong buổi sáng 24/11 nhận được quà của ba đoàn. Lũ lần này phá kỷ lục lịch sử, nước dâng cả mét chỉ trong một giờ khiến nhiều người không kịp mang theo áo quần, lương thực...

Ở vùng trũng, người dân trèo lên mái nhà chờ cứu hộ. Dân quân, công an xã nỗ lực di dời. Một số người tự đưa thuyền đi cứu hàng xóm. Sổ công tác của Bí thư Đảng ủy xã Hòa Thịnh ghi rõ trường hợp anh Hồ Văn Hùng, thôn Mỹ Xuân 1 dùng ghe của gia đình chở hàng chục người đến nơi an toàn. Anh Nguyễn Thức ở xã bên cạnh theo xuồng công an vào Hòa Thịnh, ở lại bốn ngày hỗ trợ sơ tán dân. Là người làm nghề đông y, khi gặp người bị ốm dọc đường, anh bấm huyệt, xoa bóp cho đỡ đau.

Trong những ngày nước lên nhanh, sư Quảng Nguyên, trụ trì chùa Long Quang đã mở nhà Tăng cho gần 100 người tá túc. Khi nhà Tăng ngập, thầy mở chánh điện. Nước dâng 40-50 cm, thầy dọn bát hương, bình hoa, nhường từng khoảng trống cho người già, trẻ nhỏ. Hiếm khi thấy cảnh trẻ em bấu víu vào lòng tượng Phật để tránh lũ giữa không gian linh thiêng, nhưng như thầy nói: “Lúc này, tình người mới là thiêng liêng nhất”.

Trong nhóm tránh trú có một cụ bà già yếu mất đúng thời điểm nước lũ lên đỉnh. “Chưa mua được áo quan, sư với người dân kê ghế, gác ván làm giường, đưa tất cả lên thuyền để tránh nước. Khi nước rút, chùa và gia đình cùng làm lễ an táng”, sư Quảng Nguyên kể...

Theo thống kê đến ngày 25/11, mưa lũ đột biến khiến 25 người dân xã Hòa Thịnh chết, chủ yếu là người lớn tuổi. Nhận tin báo, Bí thư Đảng ủy xã Hòa Thịnh, Phương Văn Lành lập tức cùng lực lượng chức năng đi thuyền, lội nước sang từng nhà tính cách bảo quản thi thể, chờ nước rút rồi lo hậu sự cho người đã khuất.

Cùng lúc đó, nhiều thông tin không chuẩn xác về mức độ thiệt hại ở Hòa Thịnh, Hòa Xuân và các nơi khác bùng nổ trên mạng xã hội. Có người còn bịa chuyện nhà hai tầng sập, nhiều người chết. Nhiều tài khoản đăng bài “xin áo quan”. Bí thư Phương Văn Lành kể: “Đêm 23/11, có người gọi hỏi tặng xã 10 áo quan. Tui hoảng. Trong xã 25 người mất đã mai táng cả rồi, nhận áo quan nữa thì không hay. Hỏi ra mới biết họ thấy trên mạng kêu vậy”.

Tại trụ sở Đảng ủy xã Hòa Thịnh, nơi gần 80 người dân tránh lũ, chính quyền tổ chức nấu cơm, tiếp tế cho các điểm trú ẩn. Lực lượng vũ trang lội nước xiết tìm người mắc kẹt, đưa đến nơi tập trung. Khi nước rút, Trung đoàn 888 hành quân bốc chuyển gạo cứu đói từ kho dự trữ quốc gia. Sư đoàn 315 xuyên đêm tiếp cận Hòa Thịnh, dọn vệ sinh, sửa sang nhà cửa, xử lý môi trường. Đến tối 24/11, công tác dọn dẹp trường học, di tích, trục giao thông, chôn lấp xác động vật cơ bản hoàn thành. Từ ngày 25/11, đơn vị lại giúp dân dựng lại nhà cửa.

Bộ Chính trị đã có Thông báo kết luận số 99-KL/TW ngày 21/11/2025 về khắc phục hậu quả do mưa, lũ ở khu vực Trung Bộ gây ra. Đảng, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và không ít cơ quan, đoàn thể, nhà hảo tâm... đang nỗ lực cùng hỗ trợ người dân dựng lại nhà cửa, ổn định đời sống.

Giữa vùng lũ, hàng xe cứu trợ nối nhau về hai Quốc lộ 25, 29; mang theo lương thực, quần áo... và động viên tinh thần cho người dân. Nhưng khi giai đoạn cấp bách qua đi, nhiều mặt hàng không còn phù hợp. Áo quần cũ không sử dụng được bị vứt bỏ, trở thành rác ven đường. Những xe tải trọng lớn đang đe dọa làm hư hại các tuyến đường đã ngâm nước nhiều ngày...

Ở dưới cửa thủy điện Ba Hạ, trưởng thôn Thạnh Hội (xã Sơn Hòa) Nguyễn Thanh Tri, vừa thống kê danh sách, vừa giúp các đoàn cứu trợ. Hàng hóa được đưa đến đâu thì phân phát hết đến đó, vẫn còn nhiều người dân khó khăn và cần được giúp đỡ.

Thạnh Hội sát chân thủy điện Ba Hạ, lũ làm nhà cửa hư hại nặng nhưng tính mạng người dân được bảo đảm. Đây là kết quả của quá trình thích nghi lâu dài. “Nghe loa báo xả lũ là sơ tán ngay, đưa người già, trẻ em đi trước”, ông Tri cho biết. Ở đây, cứ hai nhà có một chiếc ghe nhỏ, người địa phương gọi là “sõng” để tự cứu hộ. Người dân cũng hạn chế nuôi bò, lợn mùa mưa, chuyển sang nuôi vịt vì có thể theo nước lên xuống, giảm thiệt hại.

Sống chung có kiểm soát với thiên tai

Ngày 24/11, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Trương Công Thái ký Quyết định phân bổ đợt hai gạo cứu đói cho 14 xã, phường. Nhiều địa phương chưa thống kê hết thiệt hại. Nhiều mục trong báo cáo nhanh của tỉnh còn để trống do chưa kiểm đếm được. Các trường học tuy đã dọn bùn đất, khử khuẩn nhưng sách vở của học sinh bị nước cuốn trôi.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cam kết cấp đầy đủ sách giáo khoa; tuy vậy trang thiết bị dạy học ngập nước nhiều ngày vẫn là thách thức lớn. Một số trường ở “rốn lũ”, lũ lụt đi qua chỉ còn lại bảng đen và bàn ghế học sinh.

Cuộc sống rồi sẽ tiếp tục. Bộ Chính trị đã có Thông báo kết luận số 99-KL/TW ngày 21/11/2025 về khắc phục hậu quả do mưa, lũ ở khu vực Trung Bộ gây ra. Đảng, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và không ít cơ quan, đoàn thể, nhà hảo tâm... đang nỗ lực cùng hỗ trợ người dân dựng lại nhà cửa, ổn định đời sống. Nhiều doanh nghiệp lớn cam kết đồng hành. Ngành giao thông khảo sát, lập phương án sửa chữa các tuyến đường bị hư hỏng. Ngành nông nghiệp kiểm tra, lên phương án cấp giống, sửa chữa hệ thống đê bao. Ngành y tế và Quân y tăng cường khám, chữa bệnh sau thiên tai. Tất cả đều hướng đến mục tiêu sớm đưa người dân trở lại cuộc sống bình thường.

Tuy nhiên, nhiều đợt mưa lũ gây thiệt hại rất lớn, ở nhiều địa phương vừa qua cho thấy không ít bất cập trong dự báo, cảnh báo, quy trình vận hành hệ thống thủy điện trên các lưu vực lớn, độ dốc cao, cũng như yêu cầu phối hợp lực lượng, bố trí phương tiện ứng trực. Mô hình “lực lượng tại chỗ” từ tổ dân phố đến phường, xã chưa phát huy hết hiệu quả trong thiên tai khắc nghiệt.

Những hội nghị phòng chống thiên tai trong những năm gần đây đã đề nghị nghiên cứu nghiêm túc về việc chuyển từ “chống lũ” sang “sống chung với lũ có kiểm soát”, từ phản ứng sang quản trị rủi ro, với hệ thống điều phối thống nhất, xây dựng dữ liệu và kịch bản ứng phó rõ ràng, phù hợp từng loại hình thiên tai… Việc bảo đảm tuyệt đối an toàn tính mạng người dân cũng như phòng chống bài bản, hiệu quả để giảm thiệt hại tới mức thấp nhất khi thảm họa thiên tai xảy ra... đang là nhiệm vụ đặt ra cấp thiết, không thể chậm trễ!

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/8/2026: Mưa lớn diện rộng kéo dài nhiều ngày tại Bắc Bộ và Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/8/2026: Mưa lớn diện rộng kéo dài nhiều ngày tại Bắc Bộ và Trung Bộ

Hôm nay, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng do tác động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió trên cao, cục bộ có nơi mưa rất to. Đợt mưa dự báo kéo dài đến hết ngày 21/8; trong khi nhiều nơi ở Trung Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn còn nắng nóng.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/8/2026: Mưa gia tăng, Bắc Bộ và Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/8/2026: Mưa gia tăng, Bắc Bộ và Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng

Đêm nay, mưa bắt đầu gia tăng tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do tác động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió trên cao. Sang ngày mai, nhiều nơi chuyển mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to; đợt mưa lớn được dự báo kéo dài đến hết ngày 21/8, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

(Ảnh minh họa: QUANG TIẾN)

Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn tại Lai Châu

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trưa và chiều nay (17/8), tỉnh Lai Châu tiếp tục có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường thuộc địa phương trên.

Ảnh minh họa. (Ảnh: BM)

Hướng tới net zero từ những cuộc họp

Mỗi cuộc họp, hội nghị hay hội thảo đều phát sinh khí nhà kính từ các điện năng, điều hòa không khí, đi lại, ăn uống, in ấn và hàng loạt vật dụng phục vụ sự kiện.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Thời tiết ngày 17/8: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nắng, từ đêm nay bước vào đợt mưa lớn trên 450mm

Dự báo, ngày 17/8, nhiều khu vực trên cả nước tiếp tục có mưa dông, Bắc Bộ và Trung Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng gay gắt. Từ đêm nay, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng, cục bộ có nơi trên 450mm/đợt, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/8/2026: Bắc Bộ đón mưa lớn vào tối và đêm , Trung Bộ nắng nóng gay gắt, Nam Bộ còn mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/8/2026: Bắc Bộ đón mưa lớn vào tối và đêm , Trung Bộ nắng nóng gay gắt, Nam Bộ còn mưa dông

Nắng nóng vẫn duy trì tại nhiều khu vực trong hôm nay, nhưng mưa lớn đang có xu hướng gia tăng từ chiều tối. Bắc Bộ và Thanh Hóa - Hà Tĩnh có khả năng xuất hiện mưa lớn diện rộng, cục bộ mưa rất to; trong khi Quảng Trị - Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ tiếp tục nắng nóng, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa dông rải rác.

(Ảnh minh họa)

Trung Bộ nắng nóng gay gắt trong 2 ngày tới, cảnh báo tình trạng kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt

Dự báo, ngày 16 và 17/8, khu vực từ Nghệ An đến thành phố Đà Nẵng, phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk và Khánh Hòa tiếp tục có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Hiện nắng nóng diện rộng trên khu vực Trung Bộ có xu hướng giảm dần.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/8/2026: Nắng nóng tiếp tục ở miền Trung, Bắc Bộ chuẩn bị bước vào đợt mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/8/2026: Nắng nóng tiếp tục ở miền Trung, Bắc Bộ chuẩn bị bước vào đợt mưa lớn

Thời tiết ba miền đang có sự phân hóa rõ rệt: miền Bắc mưa dông về đêm trước khi bước vào đợt mưa lớn từ khoảng 18/8; miền Trung tiếp tục nắng nóng, có nơi trên 37 độ; trong khi Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chịu tác động của gió mùa Tây Nam mạnh, mưa dông xuất hiện nhiều nơi.