Sự ra đời của VRA là hành động thiết thực, cụ thể của các đơn vị trong ngành xuất bản nhằm hiện thực hóa các định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa đọc, nâng cao chất lượng xuất bản, xây dựng xã hội học tập trong thời kỳ mới, đồng thời đánh dấu bước chuyển quan trọng từ hợp tác đơn lẻ sang liên kết có chiều sâu, có tổ chức và có cam kết dài hạn trong toàn ngành.
Sự kiện diễn ra tại Read Station, phố Huỳnh Thúc Kháng (Hà Nội) nhân dịp tuần lễ kỷ niệm Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4).
Hợp lực vì xã hội học tập và khát vọng tri thức
Liên minh hợp tác mang tính tự nguyện giữa các đơn vị trong lĩnh vực xuất bản, giáo dục và văn hóa, hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và minh bạch. Trong bối cảnh tri thức trở thành năng lực cốt lõi của quốc gia, VRA ra đời không phải để thay thế vai trò cá nhân của từng đơn vị, mà để tạo ra một nền tảng kết nối chung - nơi sức mạnh được nhân lên thông qua sự phối hợp hành động thống nhất, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.
Hướng tới mục tiêu thúc đẩy văn hóa đọc, nâng cao chuẩn mực xuất bản, liên minh góp phần xây dựng một nền xuất bản hiện đại, có bản sắc dân tộc, nơi tri thức là nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Theo thỏa thuận được ký kết, trong giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030, liên minh sẽ tập trung triển khai chương trình hoạt động trọng điểm. Theo đó, VRA sẽ hợp tác tổ chức hội sách và các sự kiện văn hóa đọc trên toàn quốc với mô hình hiện đại, có sức lan tỏa, trải rộng khắp các tỉnh, thành phố, đưa sách đến gần hơn với mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt tại các địa phương còn ít tiếp cận với văn hóa đọc.
Một hoạt động phối hợp quan trọng là đóng góp và cổ vũ cho văn hóa đọc trong cộng đồng. Ba đơn vị sẽ chủ động tổ chức và tham gia các chiến dịch truyền thông, sự kiện cộng đồng và các hoạt động khơi dậy tình yêu sách trong xã hội, từ đô thị đến nông thôn ở các đối tượng lứa tuổi.
VRA sẽ tổ chức tư vấn và phát triển điểm đọc tại trường học và cộng đồng, hỗ trợ xây dựng hàng nghìn điểm đọc và thư viện tại các trường học, khu dân cư và cộng đồng địa phương; tư vấn phát triển mô hình tiết đọc sách thường xuyên trong trường học, giúp hình thành thói quen đọc bền vững từ lứa tuổi học đường.
Bên cạnh đó, liên minh cũng triển khai vận động và phát triển hệ thống thư viện tư nhân, thư viện doanh nghiệp; tích cực tham gia vận động, tư vấn và hỗ trợ hình thành hệ thống thư viện tại các doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng dân cư, mở rộng không gian tiếp cận tri thức ra ngoài môi trường học đường, hướng đến mục tiêu 1 triệu độc giả học tập suốt đời.
Chúng tôi tin rằng phát triển văn hóa đọc là sứ mệnh chung của toàn xã hội. Trong bối cảnh nhiều thách thức hiện nay, sự hợp tác theo mô hình “ba cây chụm lại” sẽ giúp các đơn vị xuất bản cùng dựa vào nhau để vượt qua sóng gió và phát triển một cách tốt hơn cũng như có đóng góp tốt hơn cho xã hội.
Ông Nguyễn Cảnh Bình, nhà sáng lập Alpha Books
Một trong những nhiệm vụ phối hợp của VRA là vận động chống sách lậu, bảo vệ bản quyền, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động toàn ngành và xã hội tuân thủ nghiêm quy định về bản quyền; xây dựng môi trường xuất bản lành mạnh, minh bạch và chuyên nghiệp, bảo vệ quyền lợi chính đáng của tác giả, dịch giả, nhà xuất bản và người đọc.
Ba đơn vị sẽ chia sẻ kinh nghiệm và đào tạo nhân sự cho ngành xuất bản, tạo diễn đàn để các đơn vị trong liên minh và toàn ngành cùng chia sẻ kinh nghiệm quản trị, vận hành và phát triển; đồng thời triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhân sự chất lượng cao, góp phần đặt nền móng cho một ngành xuất bản chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững trong dài hạn.
Mô hình vận hành minh bạch và linh hoạt
Điểm khác biệt của VRA nằm ở mô hình vận hành không mang tính lợi nhuận với sự tổ chức chặt chẽ. Trong đó, mỗi dự án hoặc hội sách sẽ có một đơn vị đóng vai trò đầu tàu để điều phối từ khâu pháp lý, mặt bằng đến truyền thông và vận hành (trong giai đoạn đầu là Alpha Books); mọi chi phí được công khai, minh bạch, cùng đóng góp và chia sẻ rủi ro theo tỷ lệ tham gia dự án.
Với liên minh này, các đơn vị cam kết cùng chung tay xây dựng một thị trường xuất bản-phát hành lành mạnh. Liên minh này mang tính chất mở với tất cả các đơn vị xuất bản và phát hành tham gia với các phương án hợp tác linh hoạt để cùng nhau xây dựng một Việt Nam học tập, nơi tri thức trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững..
Ông Nguyễn Cảnh Bình, lãnh đạo và là nhà sáng lập Alpha Books chia sẻ: “Chúng tôi tin rằng phát triển văn hóa đọc là sứ mệnh chung của toàn xã hội. Trong bối cảnh nhiều thách thức hiện nay, sự hợp tác theo mô hình 'ba cây chụm lại' sẽ giúp các đơn vị xuất bản cùng dựa vào nhau để vượt qua sóng gió và phát triển một cách tốt hơn cũng như có đóng góp tốt hơn cho xã hội. Chúng tôi mong muốn nâng cấp các hội sách trở thành những ngày hội văn hóa thực thụ, nơi không chỉ bán sách mà còn tích hợp triển lãm tranh, âm nhạc đường phố và các hoạt động nghệ thuật để khơi dậy cảm hứng đọc trong cộng đồng".
Alpha Books là một trong những đơn vị xuất bản và phát hành sách hàng đầu Việt Nam, chuyên về sách kinh tế, quản trị và phát triển bản thân. Đông A Books chú trọng những đầu sách văn học, khoa học và giáo dục có giá trị; trong khi First News là đơn vị tiên phong lĩnh vực sách kỹ năng sống, truyền cảm hứng và phát triển cộng đồng đọc sách tại Việt Nam.
