Quy hoạch không gian để Hà Nội phát triển xứng tầm

Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 định hướng Thủ đô trở thành một đô thị “Văn hiến-Văn minh- Hiện đại”, giữ vai trò trung tâm chính trị-hành chính quốc gia và là đầu tàu phát triển của vùng Thủ đô cũng như cả nước.

Sông Hồng là không gian phát triển có ý nghĩa quan trọng đối với Thủ đô. (Ảnh HẢI LINH)
Sông Hồng là không gian phát triển có ý nghĩa quan trọng đối với Thủ đô. (Ảnh HẢI LINH)

Hiện thực hóa tầm nhìn của Nghị quyết, Quy hoạch Thủ đô đã được xây dựng với những ý tưởng táo bạo, đột phá nhưng cũng đầy thách thức, đòi hỏi sự tâm huyết và quyết liệt trong thực thi.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch Thủ đô) là chuyển đổi từ mô hình đô thị tập trung nội đô sang mô hình đa cực, đa trung tâm. Thay vì để khu vực trung tâm gánh chịu áp lực quá tải về dân số, hạ tầng và môi trường, Hà Nội định hướng phát triển hai thành phố trực thuộc ở phía bắc, khu vực Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn và phía tây, khu vực Hòa Lạc, Xuân Mai; cùng các đô thị vệ tinh như Sơn Tây, Phú Xuyên. Mỗi khu vực được quy hoạch với chức năng riêng biệt, khai thác tối đa tiềm năng địa phương, từ đó phân bổ lại dân cư, giảm tải cho khu vực trung tâm. Cùng với đó, mô hình phát triển đô thị theo hướng TOD (Transit-Oriented Development - Phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) là một bước đi chiến lược. TOD không chỉ giúp định hình lại cấu trúc đô thị mà còn tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội ở các khu vực ven đô, giảm ùn tắc và ô nhiễm ở nội đô, tạo cơ hội cho thành phố mở rộng không gian phát triển.

Các tuyến đường sắt đô thị, hệ thống giao thông công cộng hiện đại và các trục giao thông trọng điểm như Vành đai 4, Vành đai 5, cùng các cầu vượt sông Hồng (Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Hồng Hà, Mễ Sở) sẽ là xương sống kết nối các vùng đô thị, tạo ra một mạng lưới giao thông thông minh, hiệu quả. Theo đánh giá của Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh, việc triển khai hiệu quả Luật Thủ đô 2024 đã tạo ra hành lang pháp lý quan trọng, khơi thông các nguồn lực, tạo đà cho sự phát triển đột phá của Hà Nội. Công tác quy hoạch, thực hiện quy hoạch đã được đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt là Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đánh giá cao tầm nhìn và sự quyết liệt của Hà Nội trong công tác xây dựng, tổ chức thực hiện các quy hoạch lớn; hạ tầng kinh tế-xã hội, hạ tầng đô thị được đầu tư mạnh mẽ với nhiều dự án, công trình trọng điểm. Không gian phát triển của Thủ đô được định hướng hài hòa giữa hiện đại và bản sắc.

Quy hoạch Thủ đô đã xác định năm không gian phát triển: Không gian trên cao, không gian ngầm, không gian công cộng, không gian văn hóa-sáng tạo và không gian số. Đây là cách tiếp cận toàn diện nhằm tối ưu hóa nguồn lực và khai thác hiệu quả tiềm năng của Hà Nội. Khai thác không gian trên cao và không gian ngầm để giải quyết bài toán thiếu hụt quỹ đất, trong khi không gian công cộng và văn hóa-sáng tạo hướng đến nâng cao chất lượng sống và gìn giữ bản sắc văn hiến nghìn năm của Thủ đô. Đặc biệt, quy hoạch hai bờ sông Hồng không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn mở ra cơ hội phát triển các khu đô thị sinh thái, không gian văn hóa và du lịch, biến dòng sông thành “trục xanh” biểu tượng của Thủ đô. Dù có tầm nhìn chiến lược, Hà Nội vẫn đối mặt nhiều thách thức lớn: Ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, ngập úng cục bộ, thiếu không gian công cộng và áp lực từ đô thị hóa nhanh chóng.

Để vượt qua những trở ngại này, cần có giải pháp đồng bộ và quyết liệt. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, trong những tháng cuối năm 2025, thành phố tiếp tục đẩy mạnh phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị; nâng cao hiệu quả và chất lượng quản lý nhà nước về quy hoạch, đất đai, đô thị, môi trường. Theo đánh giá của các chuyên gia, một giải pháp quan trọng đối với thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay là nâng cao quản trị đô thị thông minh. Chuyển đổi số là yếu tố then chốt để Hà Nội trở thành đô thị hiện đại.

Hà Nội đang đứng trước cơ hội để vươn mình trở thành một đô thị hiện đại, thông minh và bền vững. Quy hoạch Thủ đô không chỉ là bản vẽ kỹ thuật, mà còn là khát vọng về một Hà Nội xứng tầm với vai trò trung tâm của cả nước. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, cần sự đồng lòng từ chính quyền, doanh nghiệp và người dân, sự quyết liệt trong triển khai và giám sát thực hiện quy hoạch. Hà Nội của tương lai sẽ là nơi giao thoa giữa truyền thống và hiện đại với không gian xanh và đô thị thông minh.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Cần phải nghiêm từ gốc

Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 đang tạo chuyển biến rõ nét trong lĩnh vực này tại Hà Nội. Từ cấp thành phố đến các xã, phường, nhiều giải pháp đã được các cấp, ngành triển khai đồng bộ, thể hiện quyết tâm lập lại trật tự trong lĩnh vực gắn trực tiếp với sức khỏe và đời sống người dân.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Câu lạc bộ Thiện nguyện làng Thư Trai trao những suất cháo miễn phí cho bệnh nhân tại Bệnh viện đa khoa Phúc Thọ.

Lan tỏa yêu thương từ câu lạc bộ thiện nguyện

Trong nhịp sống hiện đại, giữa bộn bề lo toan, vẫn có những con người lặng lẽ trao đi yêu thương. Từ sự đồng cảm và tinh thần sẻ chia ấy, Câu lạc bộ Thiện nguyện làng Thư Trai, thôn Phúc Hòa 4, xã Phúc Thọ, Hà Nội đã kết nối những tấm lòng nhân ái, lan tỏa giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.