Cáo buộc lẫn nhau
Israel và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công quân sự trả đũa lẫn nhau kể từ sau loạt không kích đầu tiên của Israel nhằm vào các mục tiêu hạt nhân và quân sự của Iran vào đêm 12, rạng sáng 13/6. Các cuộc tấn công đã khiến hàng chục người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương ở cả hai bên, nhiều cơ sở hạ tầng và mục tiêu quân sự bị phá hủy.
Quân đội Israel nhấn mạnh, không kích là bước đi nhằm ngăn chặn chương trình hạt nhân của Tehran. Theo thông báo của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), các mục tiêu không kích bao gồm cơ sở chỉ huy, căn cứ quân sự và các cơ sở hạt nhân. IDF nhận định, Iran đã tích trữ đủ urani làm giàu ở cấp độ vũ khí để có thể chế tạo tới 15 đầu đạn hạt nhân chỉ trong vòng vài ngày. Phía Israel cũng cáo buộc Iran đang lên kế hoạch phối hợp các lực lượng trong khu vực như Hezbollah, Hamas và các nhóm vũ trang khác để tấn công Israel.
Tại cuộc họp khẩn của HĐBA sáng 14/6, Đại sứ Israel tại LHQ Danny Danon khẳng định, các cuộc không kích của Israel mang tính phòng ngừa và được thực hiện với độ chính xác cao, có mục đích và dựa trên thông tin tình báo tiên tiến. Nhiệm vụ rõ ràng của đợt tấn công là “phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, vô hiệu hóa khả năng thực hiện mục tiêu mà Iran từng tuyên bố là phá hủy Nhà nước Do thái. Đợt không kích này là hành động bảo vệ quốc gia và Israel không có lựa chọn khác”.
IDF cho hay, trong loạt vụ tấn công trả đũa Israel từ đêm 13/6, Iran đã phóng hàng trăm tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) vào lãnh thổ Israel. Lực lượng không quân Israel đã đánh chặn nhiều tên lửa và UAVcủa Iran, đồng thời tấn công những mục tiêu cần thiết để loại bỏ các mối đe dọa.
Trong khi đó, phát biểu ý kiến trước HĐBA, Đại sứ Iran tại LHQ Amir Saeid Iravani nhấn mạnh về “tính cấp bách và nghiêm trọng”, đồng thời lên án mạnh mẽ loạt vụ tấn công có chủ đích của Israel nhằm vào giới chức quân sự cấp cao, các nhà khoa học hạt nhân và dân thường vô tội. Đại sứ Iran cáo buộc hành động của Israel tấn công các cơ sở hạt nhân thách thức những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, có thể gây ra hậu quả thảm khốc về phóng xạ trong khu vực và xa hơn.
Theo Đại sứ Amir Saeid Iravani, các cuộc tấn công của Israel đã khiến 78 người chết và hơn 320 người bị thương, phần lớn là dân thường. Đặc biệt, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thiệt mạng trong vụ không kích. Phía Iran xác nhận đã phát động tấn công đáp trả Israel bằng một loạt tên lửa tầm xa nhằm vào Tel Aviv, khiến hơn 30 người bị thương. Cơ sở hạt nhân Isfahan của Iran bị hư hại, gây rò rỉ phóng xạ ở bên trong cơ sở, nhưng không ghi nhận mức phóng xạ tăng tại khu vực bên ngoài.
Cộng đồng quốc tế kêu gọi kiềm chế
Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres nhắc lại lên án mọi hành động leo thang quân sự tại Trung Đông và bày tỏ quan ngại đặc biệt về loạt vụ không kích của Israel vào các cơ sở hạt nhân của Iran trong khi Iran đang trong tiến trình đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân. Người đứng đầu LHQ kêu gọi các quốc gia thành viên LHQ tuân thủ nghĩa vụ hành động phù hợp Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế, đồng thời hối thúc Israel và Iran kiềm chế tối đa, bằng mọi giá tránh đẩy căng thẳng thêm tồi tệ, ngăn chặn nguy cơ một cuộc xung đột toàn diện trong khu vực.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ cáo buộc cho rằng Mỹ hậu thuẫn Israel tấn công Iran, trong khi đó Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhấn mạnh tầm quan trọng của việc các nước NATO, nhất là Mỹ, nỗ lực giảm căng thẳng tại Trung Đông. Liên minh châu Âu (EU) cũng nêu bật “quan ngại sâu sắc nhất” trước tình trạng leo thang xung đột quân sự Israel-Iran, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế nhằm tránh dẫn đến rò rỉ phóng xạ hạt nhân. Các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công của cả Israel và Iran nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng, vi phạm luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ.
Nhiều quốc gia bày tỏ quan ngại, kêu gọi hai bên kiềm chế, tránh để căng thẳng leo thang nguy hiểm. Tại khu vực, từ Oman - quốc gia hiện giữ vai trò trung gian trong đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran - đến Saudi Arabia, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE)... đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ vững an ninh và ổn định khu vực.
