...Đây là một lĩnh vực phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro, nếu buông lỏng quản lý.
Xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm
Từ đầu tháng 3/2026, nhiều phòng khám nha khoa tại Thành phố Hồ Chí Minh đã bị cơ quan chức năng xử phạt do không tuân thủ quy định pháp luật trong hành nghề. Điển hình như Công ty trách nhiệm hữu hạn Nha khoa Wondersmile, địa chỉ 77C Bùi Thị Xuân, phường Bến Thành bị xử phạt 122 triệu đồng do không lập sổ khám, chữa bệnh theo quy định, sử dụng người hành nghề không có chứng chỉ và thực hiện kỹ thuật vượt quá phạm vi chuyên môn được ghi trong giấy phép.
Chủ cơ sở này đồng thời bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động trong hai tháng. Tương tự, Công ty trách nhiệm hữu hạn Phòng khám Nha khoa TĐ, tại phường Tân Hiệp bị xử phạt 90 triệu đồng do hoạt động không phép. Ngoài ra, người đứng đầu cơ sở này cũng bị xử phạt 85 triệu đồng vì trực tiếp khám, chữa bệnh khi chưa có chứng chỉ hành nghề và bị buộc nộp lại 50 triệu đồng từ thu lợi bất hợp pháp.
Theo thống kê của cơ quan quản lý, chỉ trong hơn một tháng đã có hơn 13 cơ sở nha khoa bị xử phạt với tổng số tiền hơn 500 triệu đồng. Không chỉ dừng lại ở phạt tiền, nhiều cơ sở còn bị đình chỉ hoạt động, tước giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề. Những con số này phản ánh sự quyết liệt của cơ quan chức năng trong việc lập lại trật tự trong hoạt động khám, chữa bệnh nha khoa.
Tuy nhiên, đằng sau đó cho thấy thực tế đáng lo ngại khi các vi phạm đã không còn mang tính cá biệt mà có dấu hiệu phổ biến, đòi hỏi cơ quan quản lý cần có những giải pháp căn cơ hơn. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các dịch vụ nha khoa, nhất là các dịch vụ thẩm mỹ như trồng implant, bọc răng sứ, chỉnh nha, thị trường nha khoa tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh đang sôi động hơn bao giờ hết.
Sự phát triển nhanh này cũng kéo theo nhiều hệ lụy đáng lo ngại khi một số cơ sở nha khoa chạy theo lợi nhuận, xem nhẹ quy định chuyên môn và pháp luật. Từ thực tế các vụ việc vi phạm bị xử lý cho thấy, các hành vi phổ biến hiện nay gồm hoạt động không phép, sử dụng nhân sự không có chứng chỉ hành nghề, quảng cáo sai sự thật và thực hiện kỹ thuật vượt phạm vi chuyên môn.
Thậm chí, không ít cơ sở vẫn tái phạm sau khi đã bị xử phạt và đình chỉ hoạt động. Thực trạng này cho thấy những hạn chế trong hệ thống chế tài hiện hành, mặc dù pháp luật đã quy định mức phạt cao nhất lên tới 200 triệu đồng đối với tổ chức nhưng vẫn chưa đủ sức răn đe, không ít cơ sở chấp nhận kiểu “đánh đổi” để tiếp tục vi phạm vì vẫn có lợi nhuận.
Đó là chưa kể một số hành vi vi phạm phổ biến như không ghi chép đầy đủ hồ sơ bệnh án, người chịu trách nhiệm chuyên môn vắng mặt,… có mức xử phạt chưa cao và thời gian đình chỉ ngắn, thật sự chưa tạo áp lực đủ lớn để buộc các cơ sở nha khoa tuân thủ nghiêm túc quy định hành nghề.
Ở góc độ chuyên môn, các chuyên gia y tế khuyến cáo, những vi phạm này không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh, đặc biệt khi các kỹ thuật nha khoa ngày càng phức tạp và có tính can thiệp sâu. Bác sĩ Nguyễn Hoàng Anh Đức, Bệnh viện Nhân dân 115 nhấn mạnh: “Khoang miệng là cửa ngõ của nhiều bệnh lý nguy hiểm, vi khuẩn từ các ổ viêm có thể xâm nhập máu, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ và nhiều biến chứng khác”.
Từ đó cho thấy, nếu các kỹ thuật nha khoa can thiệp sâu như cấy ghép implant, ghép xương, nâng xoang hay phẫu thuật nha chu, nếu không được thực hiện đúng quy chuẩn thì hậu quả không chỉ dừng lại ở thẩm mỹ mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng người bệnh.
Tăng cường quản lý gắn với nâng cao chất lượng chuyên môn
Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm siết chặt quản lý và nâng cao chất lượng hoạt động nha khoa. Theo kế hoạch năm 2026, khoảng 120 phòng khám răng hàm mặt sẽ được cơ quan chức năng kiểm tra, đánh giá toàn diện về điều kiện hành nghề, trang thiết bị, quy trình chuyên môn và kiểm soát nhiễm khuẩn.
Đoàn kiểm tra của Sở Y tế thành phố gồm các chuyên gia từ các bệnh viện đầu ngành, bảo đảm tính khách quan và chuyên sâu, trước mắt, yêu cầu các cơ sở tự đánh giá theo bộ tiêu chí riêng và cập nhật dữ liệu trên hệ thống trực tuyến của ngành, kết quả sẽ được công khai để người dân giám sát.
Cùng với đó, các cơ sở y tế đẩy mạnh phát triển kỹ thuật, mở rộng hợp tác nhằm nâng cao chất lượng điều trị. Tiến sĩ, bác sĩ Lê Trung Chánh, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, việc được Bộ Y tế đồng ý cho bổ sung danh mục kỹ thuật mới đã góp phần mở rộng khả năng điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe răng miệng cho người dân.
Trong khi đó, mô hình hợp tác giữa các bệnh viện công lập cũng đang tạo ra hướng đi mới trong nâng cao năng lực chuyên môn cho nha khoa và người dân được tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh chất lượng cao. Ở góc độ quản lý, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, siết chặt quản lý kỹ thuật không nhằm tạo rào cản mà để bảo đảm mỗi kỹ thuật được triển khai đúng chuẩn mực y khoa và an toàn cho người bệnh.
Để giải quyết tận gốc thực trạng vi phạm và tái phạm của các cơ sở nha khoa, nhìn từ góc độ pháp lý, luật sư Lê Kiên Lương, Giám đốc Công ty Luật Thiên Hương, thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, cần áp dụng triệt để tình tiết tăng nặng đối với hành vi tái phạm, nâng mức xử phạt lên cao nhất và kéo dài thời gian đình chỉ.
Hơn nữa, với các cơ sở vi phạm nhiều lần, cần thu hồi giấy phép và không cấp lại trong thời gian dài để tạo sức răn đe thực chất. Bên cạnh đó, mở rộng phạm vi xử lý hình sự đối với các vi phạm trong lĩnh vực khám, chữa bệnh cũng cần được nghiên cứu.
Theo luật sư, khi chế tài đủ mạnh và được thực thi nghiêm minh, các cơ sở sẽ buộc phải tuân thủ thay vì “đánh cược” với pháp luật. “Cần đẩy mạnh các biện pháp phòng ngừa như công khai danh sách cơ sở vi phạm, tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất, ứng dụng công nghệ trong quản lý để phát hiện sớm và ngăn chặn hành vi tái phạm”, ông Lương đề xuất.
Lĩnh vực nha khoa đang tiếp tục phát triển mạnh, do đó giải pháp vừa quản lý chặt chẽ, vừa nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn chính là công cụ giúp cơ quan quản lý bảo đảm quyền lợi của người bệnh và hơn hết là xây dựng môi trường y tế minh bạch, an toàn và bền vững.
