Phim “Hồng Hà nữ sĩ” và sự tỉ mỉ cần thiết

Sau bốn năm ấp ủ và một thời gian dài ghi hình, làm hậu kỳ kỹ lưỡng, bộ phim “Hồng Hà nữ sĩ” đã chính thức ra mắt công chúng vào ngày 14/10. Ðây là một trong ba phim truyện điện ảnh được Cục Ðiện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đặt hàng sản xuất trong hai năm 2022-2023, cũng là bộ phim đề tài lịch sử hiếm hoi dự kiến tham dự Liên hoan phim Việt Nam 2023 tại Ðà Lạt vào tháng 11 tới.
Cảnh trong phim “Hồng Hà nữ sĩ”. (Ảnh do ÐOÀN PHIM CUNG CẤP)
Cảnh trong phim “Hồng Hà nữ sĩ”. (Ảnh do ÐOÀN PHIM CUNG CẤP)

“Hồng Hà nữ sĩ” - bộ phim truyện điện ảnh do hãng Hồng Ngát film sản xuất (đạo diễn Nguyễn Ðức Việt; tác giả kịch bản-nhà sản xuất Nguyễn Thị Hồng Ngát) xoay quanh cuộc đời thăng trầm của nữ sĩ Ðoàn Thị Ðiểm - một người phụ nữ tài sắc vẹn toàn nhưng cuộc đời gặp nhiều biến động, bà qua đời khi mới ngoài 40 tuổi. Ðoàn Thị Ðiểm được biết đến qua nhiều tác phẩm văn chương nổi tiếng, trong đó nổi bật nhất là “Chinh phụ ngâm” (bản dịch của Ðặng Trần Côn từ chữ Hán sang chữ Nôm) lưu truyền mãi cho hậu thế.

Trong buổi ra mắt phim, dù có hai phòng chiếu tại Trung tâm Chiếu phim quốc gia với gần 1.000 chỗ được mở nhưng vẫn không đáp ứng được lượng khán giả tới xem quá đông. Ðiều này nằm ngoài mong đợi của nhà sản xuất nhưng lại minh chứng cho sức hút của một bộ phim đề tài lịch sử. Ðề tài vốn đã khó, bối cảnh từ thế kỷ 18, cho nên ngay khâu chọn ngoại cảnh, phục trang đã là một thách thức với ê-kíp sản xuất phim.

Tác giả kịch bản-nhà sản xuất Nguyễn Thị Hồng Ngát chia sẻ: Phim được quay chủ yếu tại hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình, nhiều bối cảnh được dựng lại hoàn toàn, như một số cảnh kinh thành Thăng Long, cổng thành… Các bối cảnh tư gia quan Thượng thư, nhà ông đồ, nhà danh sĩ Ðặng Trần Côn... ê-kíp đều phải kiếm tìm và chọn lựa rất công phu, cẩn trọng. Phim có những cảnh quay khiến người xem mãn nhãn, từ cảnh rặng nhãn rộ hoa trên triền đê, đến bến đò, dòng sông, chợ quê… Hình ảnh nông thôn Bắc Bộ cộng với nhạc phim của nhạc sĩ Trọng Ðài với nền giai điệu ca trù truyền thống làm chủ đạo qua giọng hát Mai Hoa đã tạo chất thơ đầy sâu lắng.

Ðáng chú ý, hai diễn viên đảm nhận vai chính của bộ phim đều là những gương mặt mới của làng điện ảnh Việt Nam. Nữ diễn viên Anh Ðào từng diễn xuất trong các bộ phim truyền hình “Lối về miền hoa”, “Ðấu trí”… nhưng đây là lần đầu cô tham gia một vai chính trong một bộ phim điện ảnh. Áp lực là tất yếu bởi không có nhiều tư liệu về một nhân vật đã sống cách khá xa thời hiện tại, lại rất khác biệt về ngôn ngữ diễn đạt… khiến diễn viên trẻ phải nỗ lực hết sức, dành nhiều ngày tháng để tìm hiểu, nghiên cứu tư liệu về nhân vật nữ sĩ Ðoàn Thị Ðiểm, trước khi bộ phim được bấm máy. Và Anh Ðào đã diễn khá tròn vai, thể hiện được những hình ảnh khác nhau của nữ sĩ từ khi là một thiếu nữ trẻ trung, thông minh lanh lợi đến giai đoạn gồng mình trước những biến cố trong cuộc sống.

Nam diễn viên Quốc Toàn trong vai Ðặng Trần Côn cũng là một gương mặt rất mới. Anh phải thử vai hàng chục lần mới được đạo diễn Nguyễn Ðức Việt chấp nhận. Các diễn viên tiết lộ, những phân cảnh viết chữ Nôm xuất hiện trong phim hoàn toàn đều do diễn viên tự tay viết. Vào vai Ðoàn Thị Ðiểm, diễn viên Anh Ðào phải học từ cách cầm bút, pha mực trở đi, sau đó mua mực, giấy, bút về tập viết chữ Nôm miệt mài từ lúc nhận kịch bản tới khi bấm máy.

Bên cạnh nỗ lực của dàn diễn viên trẻ, các diễn viên kỳ cựu như NSND Trung Anh, NSND Lê Khanh, nghệ sĩ Vĩnh Xương, nghệ sĩ Thu Hường trong các vai phụ cũng đem đến những sắc mầu, cá tính khác nhau cho một bộ phim về thân phận nữ sĩ thời gió bụi.

Xét tổng thể, đây là một bộ phim khá chỉn chu, trau chuốt. Nhà thơ, nhà viết kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát bằng kinh nghiệm dày dặn cộng với yếu tố là một người con đất Phố Hiến-Hưng Yên (cùng quê với nữ sĩ Ðoàn Thị Ðiểm) đã dành khá nhiều tình yêu cho quê hương và vị nữ sĩ tài hoa trong kịch bản này. Với thời lượng hơn 100 phút, tiết tấu chậm rãi, nắn nót và gần như không mắc lỗi về bối cảnh, phục trang, lời thoại như nhiều phim lịch sử khác, “Hồng Hà nữ sĩ” chạm được tới tình cảm, nội tâm của người xem.

Cũng cần ghi nhận, với nguồn kinh phí có hạn, trong khi phim tái hiện bối cảnh xã hội Việt Nam thời Lê - Trịnh thì việc phục dựng được bối cảnh mặc dù có thể chưa lột tả được hết tính lịch sử của giai đoạn đó nhưng cũng đã là một nỗ lực đáng quý.

Các tác phẩm điện ảnh khai thác yếu tố lịch sử luôn thu hút nhiều tranh cãi và phản ứng. Bởi thế, những người làm phim chọn lịch sử làm đề tài phải dám chấp nhận dấn thân, thậm chí phải hứng chịu hậu quả nếu bất cẩn, cẩu thả, làm sai lệch nội dung… “Hồng Hà nữ sĩ” với sự chỉn chu nhất định, sự cầu thị và học hỏi của cả ê-kíp xứng đáng có được sự mở lòng đón nhận của khán giả. Việc hai phòng chiếu chật kín không còn chỗ trống là tín hiệu đáng mừng và sẽ còn đáng mừng hơn nếu trong thời gian ngắn sắp tới bộ phim ra rạp và chinh phục khán giả, có doanh thu phòng vé và vươn tới giải thưởng điện ảnh uy tín.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.