Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, các xã, phường ven biển của tỉnh có gần 20.000ha vườn cây ăn trái, sản lượng hằng năm đạt 411.180 tấn. Mục tiêu, cuối năm 2025, giá trị sản xuất bình quân đất trồng trọt đạt 170 triệu đồng/ha.
Xây dựng vùng sản xuất cây ăn trái an toàn
Theo định hướng, tỉnh đang hình thành các vùng cây ăn trái an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ; xây dựng nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, cấp mã vùng trồng phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu. Tăng cường ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất, chế biến, nâng cao giá trị kinh tế, khả năng cạnh tranh.
Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Thành Chí, xã Tân An Phan Đức Tài, cho biết, sau hơn 3 năm hoạt động, hợp tác xã đã liên kết với 102 nông dân tại các xã Càng Long, Châu Thành, trồng 150ha chanh không hạt phục vụ thị trường xuất khẩu. Hằng tháng, Hợp tác xã thu mua hàng chục tấn chanh của thành viên, nông dân liên kết, cung ứng cho Công ty The Fruit Republic, tại thành phố Cần Thơ xuất khẩu sang thị trường châu Âu.
Nông dân Lưu Văn Tài, xã Song Lộc phấn khởi, qua 3 năm chuyển 0,5ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng chanh không hạt xuất khẩu, gia đình tôi có thu nhập ổn định hơn 200 triệu đồng/năm.
Từ việc áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, từ khâu chọn giống, xử lý bông, làm trái, phòng trừ dịch bệnh, vườn chanh của gia đình tôi đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP. hằng tháng, Hợp tác xã nông nghiệp Thành Chí thu mua hơn 2 tấn chanh của gia đình theo hợp đồng với mức giá dao động từ 18.000-25.000 đồng/kg.
Đến nay, tỉnh Vĩnh Long cũng đã hình thành vùng chuyên canh cây thanh long ruột đỏ 500ha tại các xã Bình Phú, Châu Thành, phường Nguyệt Hóa. Trước đó, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh phối hợp cùng với các địa phương đăng ký nhãn hiệu “Thanh long ruột đỏ Trà Vinh”, được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận theo Quyết định số 68313/QĐ-SHTT ngày 12/9/2023.
Nông dân Nguyễn Văn Tiền, ấp Nguyệt Trường, xã Bình Phú, cho biết, cây thanh long ruột đỏ dễ trồng, cây cho trái quanh năm, mỗi cây thanh long có thể cho khoảng 15-20 trái/đợt, năng suất trung bình đạt khoảng 40-45 tấn/ha. Hơn 15 năm trồng thanh long ruột đỏ, gia đình tôi tích lũy hơn 3 tỷ đồng, xây ngôi nhà mới khang trang.
Ông Tiền cho biết thêm, xã Bình Phú đã vận động gia đình tôi tham gia Hợp tác xã nông nghiệp Nguyệt Trường, trồng thanh long đạt chuẩn VietGAP, hữu cơ, bảo đảm sản phẩm sạch, an toàn cho xuất khẩu và sức khỏe cộng đồng. Sản phẩm thanh long ruột đỏ của hợp tác xã cho trái to, đều, vỏ mỏng, thơm, ngọt. Tuy vậy, chi phí đầu tư ban đầu để trồng thanh long là khá lớn, khoảng 200 triệu đồng/ha.
Chọn giống tốt, chế biến sâu
Sau sáp nhập, tỉnh Vĩnh Long có 119.270ha dừa, tương đương 22 triệu cây, đứng đầu cả nước về diện tích. Trong đó, có gần 1.500ha dừa sáp, hằng năm cho sản lượng khoảng 3,5 triệu quả. Dừa sáp Trà Vinh đứng trong tốp đầu các loại quả đắt giá nhất ở Việt Nam, cao hơn gấp 10-20 lần so với quả dừa thường.
Với đặc tính di truyền, quả dừa sáp không thể nảy mầm trong điều kiện tự nhiên nên nhà vườn sử dụng cây giống truyền thống, tỷ lệ cho quả sáp chỉ đạt từ 20-25%. Trường đại học Trà Vinh đã thành công nhân giống dừa sáp bằng kỹ thuật nuôi cấy phôi, tỷ lệ quả sáp đạt từ 85% trở lên.
Hiện nay, trường đang thực hiện giai đoạn 2, quy trình nhân giống dừa sáp Trà Vinh bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào, kết hợp tuyển chọn các giống dừa cao sản cho năng suất, chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu, phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.
Với lợi thế về đất đai, khí hậu, cây quýt đường được trồng tại ấp Long Trị, xã Bình Phú, nổi tiếng năng suất cao, quả to, vỏ mỏng, vị ngọt thanh, bóng sáng và bảo quản lâu. Nhà vườn ấp Long Trị trồng quýt từ hạt, nhưng hiện nay diện tích đang giảm do cây già cỗi, sâu bệnh và nguồn giống trôi nổi.
Vì thế, tỉnh đã phối hợp các viện, trường tuyển chọn các cá thể quýt đường tốt, sạch bệnh để bảo tồn, nhân giống và đưa vào sản xuất đại trà. Xã Bình Phú thành lập Hợp tác xã quýt đường Thuận Phú, thu hút 57 thành viên, khôi phục 42ha quýt đường, với sản lượng ước đạt 300-350 tấn/năm. Diện tích quýt đường xã Bình Phú được khôi phục, trồng theo hướng hữu cơ, sử dụng phân bón sinh học, sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn.
Công ty trách nhiệm hữu hạn Chế biến dừa sáp Cầu Kè, xã Tam Ngãi là đơn vị chế biến chuyên sâu các sản phẩm từ quả dừa sáp, ra mắt thị trường các sản phẩm dừa sáp hút chân không, dừa sáp sấy khô giòn tan,dừa sáp sợi,… Sản phẩm của Công ty đã được xuất khẩu sang thị trường các nước Nhật Bản, Mỹ, Anh, Trung Quốc.
Tháng 4/2025, dự án nhà máy chế biến trái cây Trà Vinh đã được khởi công tại ấp Từ Ô, xã Hùng Hòa, với tổng mức đầu tư hơn 379 tỷ đồng, dự kiến năm 2026, đưa vào hoạt động. Đây cũng là dự án trọng điểm của tỉnh về liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị.
Công ty cổ phần Stella Invest triển khai dự án với diện tích 4,9ha, gồm các hạng mục kho lạnh, nhà xưởng, nhà văn phòng, nhà ở tập thể, nhà ăn, nhà xe, nhà chứa rác. Nhà máy chuyên sản xuất nước giải khát, nước ép trái cây, các sản phẩm từ dừa tươi, dừa khô, trái cây đóng hộp.
Theo ông Nguyễn Minh Châu, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Stella Invest, Công ty kỳ vọng sẽ chế biến những sản phẩm giải khát, nước ép trái cây, các sản phẩm từ dừa tươi và dừa khô, trái cây đóng hộp chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Dự án nhà máy chế biến trái cây Trà Vinh là bước phát triển mới của công ty ở lĩnh vực chế biến nông sản, trái cây.
