Phát triển đô thị xanh: Nền tảng cho quá trình đô thị hóa bền vững tại Việt Nam

Trong bối cảnh ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng, việc phát triển đô thị xanh không chỉ thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, mà còn là cách đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng sống toàn diện cho cư dân.

Chủ Nhật, ngày 21/12/2025 - 20:37

Đô thị xanh sẽ là định hướng phát triển chủ đạo của thị trường bất động sản Việt Nam. (Ảnh: PV)

Đánh giá mới đây của Hội môi giới Bất động sản Việt Nam cho thấy, gần đây, những hệ quả nặng nề của ô nhiễm môi trường tích tụ suốt nhiều năm đã bộc lộ rõ rệt, kéo theo các tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Chất lượng không khí tại các đô thị lớn liên tục xuống mức báo động, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh nhiều lần đứng trong nhóm thành phố ô nhiễm nhất khu vực. Song song đó, thời tiết cực đoan gia tăng, mưa lớn kéo dài gây ngập úng, lũ quét và sạt lở trên diện rộng ở nhiều tỉnh thành.

Trong bối cảnh đó, dù chưa phải là quy định bắt buộc, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã chủ động chuyển đổi theo hướng xanh và bền vững, thông qua việc ứng dụng công nghệ xanh, áp dụng tiêu chuẩn bền vững và điều chỉnh quy trình sản xuất, kinh doanh theo hướng giảm phát thải. Những bước đi tiên phong này góp phần quan trọng vào quá trình hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam.

Nhà không chỉ là nơi để ở, mà còn là không gian để tận hưởng cuộc sống.

Là lĩnh vực có tác động lớn đến môi trường, ngành xây dựng và bất động sản cũng ghi nhận sự chuyển biến rõ rệt trong vài năm gần đây. Số lượng công trình xanh, công trình đạt chứng nhận LEED, Lotus, EDGE tăng mạnh, phản ánh nhận thức ngày càng sâu sắc của chủ đầu tư về trách nhiệm môi trường và giá trị bền vững. Một số cái tên tiên phong phát triển các công trình xanh, trong đó có các dự án quy mô lớn, có thể kể đến như Vingroup, Sun Group, Eurowindow Holding, Ecopark...

Theo Bộ Xây dựng, đến hết quý II/2025, cả nước có hơn 600 công trình xanh với tổng diện tích sàn gần 17 triệu m² - gấp khoảng 3 lần với cuối năm 2022, với bình quân khoảng hơn 100 công trình xanh tăng thêm mỗi năm. Trước đó, mỗi năm Việt Nam chỉ có thêm khoảng 10 công trình xanh.

Các công trình xanh ngày càng nhiều ở Việt Nam hiện nay.

Đáng chú ý, không chỉ gia tăng về số lượng, chất lượng của công trình xanh cũng chuyển biến rõ rệt. Đô thị xanh ngày nay không chỉ đơn thuần là “nhiều cây hơn” hay “nhiều công viên hơn”, mà là một hệ tư duy phát triển mới, tái cấu trúc toàn diện từ quy hoạch, thiết kế, vật liệu, hạ tầng, công nghệ vận hành đến hành vi cư dân. Một khu đô thị thực sự xanh hiện nay phải có hệ sinh thái vận hành đồng bộ: tiêu thụ năng lượng thông minh, khả năng tái tạo dòng nước, tối ưu vi khí hậu, khuyến khích tương tác cộng đồng và duy trì mức phát thải thấp trong toàn bộ vòng đời dự án.

Dù tốc độ tăng trưởng ấn tượng, số lượng công trình xanh hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn so với khoảng 60.000 công trình được cấp phép mỗi năm trên cả nước. Với mục tiêu phát triển thị trường bất động sản theo hướng an toàn, lành mạnh và bền vững, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, Viện nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng, “xanh hóa” đô thị sẽ không chỉ là xu hướng nhất thời mà sẽ trở thành trục phát triển chủ đạo của đô thị Việt Nam trong giai đoạn tới. Đây sẽ là lợi thế cạnh tranh cốt lõi của các nhà phát triển và cũng là tiêu chuẩn quyết định tính bền vững của quá trình đô thị hóa quốc gia.

Bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng VARS IRE cho rằng, phát triển thị trường bất động sản xanh không chỉ mang lại lợi ích cho cộng đồng, mà còn mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, với hiệu quả tài chính vượt trội so với công trình truyền thống. Theo các nghiên cứu quốc tế, dù chi phí đầu tư tăng thêm 3-8%, công trình xanh có thể tiết kiệm 15-30% năng lượng, giảm 30-35% khí thải carbon, tiết kiệm 30-50% lượng nước sử dụng và giảm tới 70% chi phí xử lý chất thải. Trên thị trường, các dự án đạt chứng chỉ xanh có tỷ lệ hấp thụ cao và thời gian bán nhanh hơn so với dự án khác.

Bên cạnh đó, việc phát triển công trình xanh còn là yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp để đáp ứng chuẩn sống mới. Những năm gần đây, thứ tự ưu tiên khi mua nhà của người dân đã có sự thay đổi rõ rệt. Nhóm khách hàng trẻ và phân khúc trung, thượng lưu ngày càng chú trọng đến chất lượng không gian sống, ưu tiên những dự án đề cao yếu tố sức khỏe, hạnh phúc và bền vững.

Thực tế cũng cho thấy, các sản phẩm bất động sản xanh, chú trọng tiện ích nhân văn, môi trường sống chất lượng, an toàn và lành mạnh cũng có mức tăng giá ổn định và khả năng khai thác tốt hơn so với dự án truyền thống.

Như vậy, có thể khẳng định rằng, đô thị xanh sẽ là định hướng phát triển chủ đạo của thị trường bất động sản Việt Nam trong giai đoạn tới. Để tối ưu hóa lợi suất, nhà đầu tư nên ưu tiên các dự án xanh được phát triển bởi chủ đầu tư uy tín, có tư duy phát triển bền vững. Đồng thời lựa chọn các dự án tại vị trí trung tâm hoặc các đại đô thị quy mô lớn, nơi hạ tầng và tiện ích được quy hoạch, vận hành đồng bộ. Đây sẽ là nhóm sản phẩm dẫn dắt thị trường và duy trì giá trị bền vững trong dài hạn.

HÂN NGUYỄN