80 NĂM TRUYỀN THỐNG NGÀNH VĂN HÓA (28/8/1945 - 28/8/2025)

Phải xứng là trụ cột trong phát triển bền vững

1. Kỷ niệm 80 năm là dịp để tri ân chặng đường vẻ vang của văn hóa Việt Nam, khẳng định vai trò trụ cột trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Văn học nghệ thuật để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng.
Văn học nghệ thuật để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng.

Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Ngành Văn hóa (28/8/1945 - 28/8/2025), diễn ra tại Nhà hát Lớn, Hà Nội sáng 23/8, là dịp để toàn ngành khẳng định vị trí đặc biệt của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cùng khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.

Văn hóa Việt Nam đã khẳng định vai trò trụ cột trong đời sống xã hội. Nhiều di sản vật thể, phi vật thể được UNESCO vinh danh, từ Nhã nhạc cung đình Huế, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, Vịnh Hạ Long - Cát Bà đến gần 70 nghìn di sản phi vật thể được kiểm kê. Văn học nghệ thuật Việt Nam để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng, phản ánh lịch sử dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và sức mạnh tinh thần.

Giai đoạn 2021-2026, ngành ghi dấu những bước tiến vượt bậc: Ban hành hơn 120 văn bản pháp luật, cải cách hành chính toàn diện. UNESCO công nhận Vịnh Hạ Long - Cát Bà là Di sản Thiên nhiên thế giới; hàng trăm di tích, bảo vật quốc gia được tu bổ; công nghiệp văn hóa đóng góp gần 4,4% GDP; du lịch phục hồi mạnh mẽ, nhiều năm liền được vinh danh điểm đến hàng đầu châu Á. Thể thao thành tích cao duy trì tốp 3 SEA Games, bóng đá nữ lần đầu dự World Cup 2023. Báo chí, truyền thông chuyển đổi số mạnh mẽ, tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong định hướng xã hội. Theo Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, đến năm 2031, ngành đặt mục tiêu xây dựng hệ giá trị văn hóa, con người, gia đình Việt Nam trên cả nước; 100% tỉnh, thành phố có đủ ba thiết chế văn hóa; ít nhất 5 di sản được UNESCO ghi danh; công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP; thể thao giành huy chương Olympic; du lịch đón 50 triệu khách quốc tế, 160 triệu khách nội địa, tổng thu 130 - 135 tỷ USD. Nhìn lại để tiến xa hơn, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, ngành cần vừa giữ nhịp bảo tồn giá trị cốt lõi, vừa tạo nhịp mới thúc đẩy sáng tạo, đổi mới tư duy, khẳng định vai trò trụ cột trong phát triển bền vững đất nước.

165.jpg
Giới trẻ đã quan tâm nhiều hơn đến văn hóa truyền thống.

2. Tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị toàn ngành tập trung thực hiện 10 nhiệm vụ lớn: 1. Quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng về văn hóa; đặt văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội. 2. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường, xã hội; đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên. 3. Trọng dụng và tôn vinh đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, vận động viên, doanh nhân du lịch, cán bộ cơ sở, coi họ là lực lượng then chốt. 4. Phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo trở thành trụ cột mới của tăng trưởng. 5. Bảo tồn, tôn tạo và phát huy di sản văn hóa, gắn với sinh kế cộng đồng và phát triển bền vững. 6. Tạo đột phá cho thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao, hướng tới các đấu trường châu lục và thế giới. 7. Tái cấu trúc, nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. 8. Đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, quảng bá hình ảnh quốc gia, lan tỏa giá trị Việt Nam ra thế giới. 9. Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong ngành, từ quản lý đến sáng tạo và phổ biến sản phẩm. 10. Kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn hóa - tư tưởng; xây dựng “lá chắn mềm” bằng hệ giá trị, niềm tin, chuẩn mực xã hội; nhân rộng gương người tốt, việc tốt.

Nhân dịp kỷ niệm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã vinh danh, khen thưởng 80 gương điển hình tiên tiến trong các lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao, du lịch và báo chí. Trong đó có nhà báo Phan Thanh Phong (Trưởng Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân ) cùng nhiều văn nghệ sĩ, trí thức, vận động viên tiêu biểu.

Có thể bạn quan tâm

Đọc và “chơi” với sách

Đọc và “chơi” với sách

Với chủ đề “Thành thị và nông thôn”, Đêm đọc sách 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút nhiều người yêu văn hóa đọc và văn hóa Pháp đến tham gia.

Một buổi tập đàn tại nhà Chủ nhiệm CLB.

Sắp 70 năm tiếng vĩ cầm làng Then

Năm 2027, làng Then sẽ tròn 70 năm từ ngày tiếng vĩ cầm vang lên và tiếp nối đến bây giờ. Làng thuộc xã Tân Dĩnh, tỉnh Bắc Ninh (trước đây là xã Thái Đào, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang), vốn nổi tiếng là ngôi làng của những người nông dân chơi nhạc… hoàng gia.

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Trong tác phẩm văn xuôi thứ năm của mình - “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học và Công ty Văn hóa Đông Tây, 2025), nhà văn Trần Thùy Linh vẫn chính bút nghề nghiệp chính chị là một họa sĩ.

Lê Trọng Nghĩa trong một chương trình giao lưu về Tiếng Việt.

Tìm sự giàu đẹp trong từng câu chữ

Ra đời từ năm 2019, trang Tiếng Việt giàu đẹp không chỉ dừng lại ở việc giải thích từ ngữ đơn thuần. Qua từng bài viết, dự án gợi mở một thái độ nghiêm cẩn với Tiếng Việt, coi ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là một phần bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố lòng tự hào dân tộc.

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị). Ảnh: ANH QUÂN

Vì sự thanh bình và xanh tươi bền vững

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị) đang hoàn thiện tôn tạo tổng thể. Mục quan trọng nhất trong dự án là việc tu bổ cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải - một “địa chỉ đỏ” là giới tuyến chia cắt đất nước suốt 21 năm (1954-1975).

Các món chè. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nhớ sao vị ngọt ngào thơ ấu

Một sáng cuối tuần, tôi ghé khu chợ nhỏ quen thuộc gần nhà. Đang mải miết suy nghĩ mua nguyên vật liệu gì thì tiếng rao lảnh lót “Ai chè đậu đỏ, đậu đen, đậu xanh, thập cẩm không?” của một người phụ nữ quẩy quang gánh trên vai đã làm tôi khựng lại.

Cảnh đón nhận gươm thiêng.

Kể chuyện Vua Lê bên Hồ Gươm

Tọa lạc gần Hồ Gươm huyền sử, nhìn qua mặt hồ sang bên kia là di tích tưởng niệm Vua Lê Thái Tổ với bức tượng vua trên cột cao, nhỏ mà uy nghi, tinh tế, có lẽ vở kịch “Huyền tích Hồ Gươm” trong chùm tác phẩm mới của Nhà hát Kịch Hà Nội thể hiện trách nhiệm các nghệ sĩ được đứng chân trên mảnh đất trung tâm Thủ đô linh thiêng.

Đạo diễn Trần Việt Văn và mẹ - PGS, TS Lê Thị Đức Hạnh.

“Trân trọng khoảnh khắc đời thường với mẹ”

Thử sức lần đầu với vai trò đạo diễn, nhà báo, nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn đã ghi dấu ấn bằng hàng loạt giải thưởng uy tín dành cho bộ phim “Mẹ tôi” (My Mother). Bộ phim là lời nhắc nhở nhẹ nhàng về sự trân trọng những khoảnh khắc rất nhỏ, rất đời thường với mẹ, khi mẹ vẫn còn hiện diện trong cuộc đời.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Người khách đến nhà

Nắng tháng 5 dát vàng mái phố. Ngôi biệt thự số 7 Rue Jean Soler nằm ngay góc giao với Rue Jauréguiberry dường như nổi bật thêm lên bởi mầu sơn vàng. Ông Duot Bertheur (Đuy ô), người chủ của ngôi biệt thự, dậy sớm, đứng trên ban-công tầng 2, để ngắm nắng sớm mai.

“Nhân duyên” của minh triết

“Nhân duyên” của minh triết

Tập thơ “Nhân duyên” của Đại tá, nhà báo Nguyễn Kiên Thái (NXB Hội Nhà văn, năm 2025) với 160 trang, hơn trăm bài thơ hấp dẫn bạn đọc bởi tính minh triết.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

XB Hội Nhà văn vừa xuất bản tập thơ "Ánh dương còn mãi" của tác giả Văn Diên. Đây là sự tri ân, góp phần lan tỏa cuộc vận động "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh".

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Một sự kiện cần điểm lại, bởi liên quan đến những kỷ niệm đi vào trái tim tuổi thơ nhiều thế hệ. Đó là cuối tuần qua, Liên đoàn Xiếc Việt Nam vừa kỷ niệm 70 năm một nghiệp - nghề vất vả (16/1/1956 - 16/1/2026).

"Ai về Bình Định mà coi...". Ảnh: NGUYỄN LINH VINH QUỐC

Để Võ cổ truyền Bình Định thăng hoa

Đề nghị UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là cách hiệu quả để khẳng định, tôn vinh các giá trị của Võ cổ truyền Bình Định cùng với việc vươn ra giao lưu văn hóa võ học với khu vực và thế giới.

Sấu đá - thành bậc thời Lý ở Hoa Lâm Viên đang được lưu giữ tại chùa Phúc Lâm - Đông Anh, Hà Nội. Ảnh: PGS ĐẶNG HỒNG SƠN

Hồi quang của một Hành cung rực rỡ

Hoa Lâm Viên đang dần được đặt vào vị trí của một nguồn lực văn hóa mạnh mẽ, có khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Nhà khoa học chân chính

Đó là biệt danh lũ chúng tôi đặt cho anh khi mon men lên Thư viện Quốc gia mượn sách. Giữa môi trường tri thức trăm phần trăm, giáo sư, tiến sĩ "đông như quân Nguyên", anh vẫn nổi bật bởi vẻ đắm đuối suy tư những điều cao siêu đến thoát tục.

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

Ngày 17 và 18/1 tại Đà Nẵng, Trường HOPE School và Ban tổ chức chương trình “Chấm • Chạm” sẽ tổ chức cho học sinh chấm màu lên bức tranh chung và thực hiện thao tác chạm đầu ngón tay khi hai người ghép lại, tạo thành hình trái tim.

Ảnh: SONG ANH

Mảnh vườn xưa

Tôi có thói quen khắc số năm sau ngày bà mất lên thanh xà ngang trong nhà vào mùa cây thay lá.

Các bạn trẻ trải nghiệm sáng tạo với lá bồ đề.

Mạnh dạn gây dựng hệ sinh thái di sản giữa phố cổ

Giữa phố cổ Hà Nội, một hoạt động quảng bá sản phẩm văn hóa, tác phẩm nghệ thuật mới xuất hiện tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm. Tại đây, tranh thêu lá bồ đề, gốm, trà và thảo dược truyền thống được trưng bày, kể chuyện và khuyến khích du khách trải nghiệm.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Xóm cầu thang

Cục diện bê-tông hóa đã thiết lập từ cao xuống thấp khi tòa nhà đi vào sử dụng. Cư dân ở đây tuyền ở quê lên, trong ký ức bùn theo chân lên tận giường, “hai xoa, ba đập” khuất mắt trông coi. Họ chỉ mong đoạn tuyệt được với bùn đất để làm người phố ra sáng vào bóng.

“Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu”

“Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu”

Cuộc vận động Sáng tác Ca khúc, Bài Dân ca đặt lời mới và tác phẩm thơ chủ đề “Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu” do Ban Văn học - Nghệ thuật - Âm nhạc (VOV3) - Đài Tiếng nói Việt Nam phát động đã kết thúc. Lễ trao giải vừa diễn ra tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam, số 58 phố Quán Sứ (Hà Nội).

“Truyện Kiều” còn lắm điều hay!

“Truyện Kiều” còn lắm điều hay!

Cuốn “Truyện Kiều” bản Tiên Điền vốn được biết đến từ lâu nhưng có lẽ thật sự chưa mấy ai có được! Chỉ biết đây là bản do cụ Nghè Mai, hậu duệ trực hệ của Nguyễn Du, từng giao cho cụ Phạm Kim Chi và cụ Phạm đã biên tập, cho xuất bản ở Sài Gòn cách nay hơn một thế kỷ với tên Kim Túy tình từ.

Sử thi, trữ tình với trường ca Thạch Xá

Sử thi, trữ tình với trường ca Thạch Xá

Tác phẩm “Trường ca làng Thạch Xá” có 11 chương và chương kết, với 3.534 chữ trong 18 trang. Yếu tố sử thi trong “Trường ca làng Thạch Xá” nhằm ca ngợi những sự kiện, biến cố lớn lao của làng trong lịch sử dựng làng và giữ làng cùng biết bao thăng trầm với giọng điệu trầm hùng, đậm chất sử thi.

Cao Thanh Nam với bức tranh đang sáng tác.

Tranh của trưởng thôn

Ở nông thôn, trưởng thôn hẳn là nông dân, có khi là người thợ và cũng có lúc là chủ thầu xây dựng… Nhưng người làm nghề vẽ tranh thì có lẽ duy nhất là anh Cao Thanh Nam, trưởng thôn Liêm Hóa, xã Trung Hóa cũ, tỉnh Quảng Bình, nay là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.

Nếu được triển khai tốt, Nghị định sẽ góp phần thúc đẩy các hình thức sinh hoạt thơ ca trong đời sống văn hóa. Ảnh: QUANG HƯNG

Chờ bước tiến phát triển từ nghị định riêng cho văn học

Ngày 30/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 350/2025/NĐ-CP về khuyến khích phát triển văn học. Nghị định đã nhận được sự quan tâm của văn giới, với kỳ vọng hoạt động văn học sẽ có nhiều khởi sắc trong giai đoạn tới. Sau đây là lược ghi ý kiến một số nhà văn, nhà thơ về vấn đề này.