80 NĂM TRUYỀN THỐNG NGÀNH VĂN HÓA (28/8/1945 - 28/8/2025)

Phải xứng là trụ cột trong phát triển bền vững

1. Kỷ niệm 80 năm là dịp để tri ân chặng đường vẻ vang của văn hóa Việt Nam, khẳng định vai trò trụ cột trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Văn học nghệ thuật để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng.
Văn học nghệ thuật để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng.

Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Ngành Văn hóa (28/8/1945 - 28/8/2025), diễn ra tại Nhà hát Lớn, Hà Nội sáng 23/8, là dịp để toàn ngành khẳng định vị trí đặc biệt của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cùng khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.

Văn hóa Việt Nam đã khẳng định vai trò trụ cột trong đời sống xã hội. Nhiều di sản vật thể, phi vật thể được UNESCO vinh danh, từ Nhã nhạc cung đình Huế, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, Vịnh Hạ Long - Cát Bà đến gần 70 nghìn di sản phi vật thể được kiểm kê. Văn học nghệ thuật Việt Nam để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng, phản ánh lịch sử dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và sức mạnh tinh thần.

Giai đoạn 2021-2026, ngành ghi dấu những bước tiến vượt bậc: Ban hành hơn 120 văn bản pháp luật, cải cách hành chính toàn diện. UNESCO công nhận Vịnh Hạ Long - Cát Bà là Di sản Thiên nhiên thế giới; hàng trăm di tích, bảo vật quốc gia được tu bổ; công nghiệp văn hóa đóng góp gần 4,4% GDP; du lịch phục hồi mạnh mẽ, nhiều năm liền được vinh danh điểm đến hàng đầu châu Á. Thể thao thành tích cao duy trì tốp 3 SEA Games, bóng đá nữ lần đầu dự World Cup 2023. Báo chí, truyền thông chuyển đổi số mạnh mẽ, tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong định hướng xã hội. Theo Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, đến năm 2031, ngành đặt mục tiêu xây dựng hệ giá trị văn hóa, con người, gia đình Việt Nam trên cả nước; 100% tỉnh, thành phố có đủ ba thiết chế văn hóa; ít nhất 5 di sản được UNESCO ghi danh; công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP; thể thao giành huy chương Olympic; du lịch đón 50 triệu khách quốc tế, 160 triệu khách nội địa, tổng thu 130 - 135 tỷ USD. Nhìn lại để tiến xa hơn, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, ngành cần vừa giữ nhịp bảo tồn giá trị cốt lõi, vừa tạo nhịp mới thúc đẩy sáng tạo, đổi mới tư duy, khẳng định vai trò trụ cột trong phát triển bền vững đất nước.

165.jpg
Giới trẻ đã quan tâm nhiều hơn đến văn hóa truyền thống.

2. Tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị toàn ngành tập trung thực hiện 10 nhiệm vụ lớn: 1. Quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng về văn hóa; đặt văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội. 2. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường, xã hội; đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên. 3. Trọng dụng và tôn vinh đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, vận động viên, doanh nhân du lịch, cán bộ cơ sở, coi họ là lực lượng then chốt. 4. Phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo trở thành trụ cột mới của tăng trưởng. 5. Bảo tồn, tôn tạo và phát huy di sản văn hóa, gắn với sinh kế cộng đồng và phát triển bền vững. 6. Tạo đột phá cho thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao, hướng tới các đấu trường châu lục và thế giới. 7. Tái cấu trúc, nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. 8. Đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, quảng bá hình ảnh quốc gia, lan tỏa giá trị Việt Nam ra thế giới. 9. Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong ngành, từ quản lý đến sáng tạo và phổ biến sản phẩm. 10. Kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn hóa - tư tưởng; xây dựng “lá chắn mềm” bằng hệ giá trị, niềm tin, chuẩn mực xã hội; nhân rộng gương người tốt, việc tốt.

Nhân dịp kỷ niệm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã vinh danh, khen thưởng 80 gương điển hình tiên tiến trong các lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao, du lịch và báo chí. Trong đó có nhà báo Phan Thanh Phong (Trưởng Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân ) cùng nhiều văn nghệ sĩ, trí thức, vận động viên tiêu biểu.

Có thể bạn quan tâm

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Viếng nghĩa trang Liệt sĩ. Ảnh: NAM HẢI

Ngày mẹ tôi “đi gặp” cha tôi

Sau 36 năm đất nước hòa bình, thống nhất, sáng 23/7/2011 (Tân Mão), trong Nghĩa trang liệt sĩ Cần Giuộc, mẹ tôi mới được gặp cha tôi. Tôi mường tượng và thấy như trước mắt mình hình ảnh mẹ lui cui thắp hương, bóng mẹ nhỏ thó giữa bạt ngàn mộ chí trắng toát, chưa xác định được danh tính.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung hòa mình vào không khí lịch sử để nuôi cảm hứng sáng tác.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung: “Giúp người nghe thấy lịch sử không hề xa xôi”

Vài năm trở lại đây, âm nhạc về đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng đang thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Đón các ngày lễ lớn của đất nước, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ với Thời Nay về những tìm tòi làm mới ngôn ngữ âm nhạc, góp phần lan tỏa các giá trị cách mạng trong đời sống đương đại.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Các tập san Sinh hoạt, Xây dựng... được bí mật biên soạn và phát hành năm 1973 tại Trại 6 (Trại Phú An).

Chứng tích về sự không khuất phục

Những trang báo viết tay nhòe mực, lá cờ thêu vội trong buồng giam hay bản danh sách ký tên trước giờ vượt biển..., ở “địa ngục trần gian” Côn Đảo, những kỷ vật đó là lời khẳng định đanh thép về một ý chí chưa bao giờ bị khuất phục.

Một tiến trình độc đáo

Một tiến trình độc đáo

Sau 12 năm tập hợp, biên soạn và tuyển chọn, nhà văn Lê Quang Trang và nhà văn Trần Thị Thắng đã hoàn thành tập sách “Văn học giải phóng miền Nam Việt Nam: Một tiến trình độc đáo” (NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh).

Ông Ksor Thuông (ơi H' Que), buôn Ji, xã Ia Dreh, trong lễ cúng trưởng thành của người Gia Rai.

Giữ được nghệ nhân mới giữ được “hồn cốt” đại ngàn

Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi những buôn làng Ba Na, Gia Rai, có một lớp người lặng lẽ giữ vai trò đặc biệt quan trọng: Các nghệ nhân khấn. Họ thực hành nghi lễ, là “bộ nhớ sống” lưu giữ hệ thống tri thức dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật ngôn từ độc đáo của cộng đồng.

Tôn kính người xưa

Tôn kính người xưa

Trong những ngày nghỉ lễ 30/4 và 1/5 sắp tới, và ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (mồng 10 tháng Ba, Bính Ngọ) vừa qua, thì cũng đồng thời, một loạt các sự kiện liên ngành đặc biệt ở các địa phương khắp ba miền cùng diễn ra.

Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: SƠN HẢI

Mở lối kinh tế di sản

Trong bối cảnh kinh tế sáng tạo được xác định là một trụ cột tăng trưởng mới, câu chuyện “kinh tế di sản” không còn dừng ở khái niệm, mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Bibonne (bên phải) trong lúc ghi hình phỏng vấn huấn luyện viên Mai Đức Chung.

Làm phim về Việt Nam để hiểu nguồn cội

Sau bốn năm từ khi công chiếu phim tài liệu đầu tay về Việt Nam, quê hương của bà nội, nhan đề “Once upon a Bridge in Vietnam” (tạm dịch: Xưa, nơi một cây cầu ở Việt Nam), Francois Bibonne giới thiệu cuốn phim tiếp theo, được xem như tập hai.

Không gian ngói (Đông Anh, Hà Nội) gợi hình ảnh một cái cây lớn với lớp màng bao che bằng ngói. Ảnh: LÊ MINH HOÀNG

Kiến trúc không phải như một thứ xa xỉ

KTS Đoàn Thanh Hà (H&P Architects, Việt Nam) là một trong 5 người đoạt Giải thưởng Toàn cầu về Kiến trúc bền vững năm 2026, do UNESCO bảo trợ và là một trong những giải thưởng lớn trong hệ thống giải thưởng của Hiệp hội Kiến trúc sư thế giới UIA.

Việc nhiều du khách sử dụng trang phục khác với bản địa dễ gây lệch nhận diện bản sắc văn hóa địa phương.

Nỗi lo trang phục ngoại lai ở Sa Pa

Tại một số điểm du lịch ở Sa Pa (Lào Cai), sự xuất hiện ngày càng nhiều các bộ trang phục ngoại lai đang làm nhòe đi bản sắc vốn là sức hút riêng của phố núi.

Thi viết “Cha và con gái” lần thứ 4

Thi viết “Cha và con gái” lần thứ 4

Hôm qua ngày 22/4, tạp chí Gia đình Việt Nam phối hợp Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội phát động Cuộc thi viết “Cha và con gái” lần thứ 4 - năm 2026, tiếp tục khơi gợi những câu chuyện đời thường về tình thân trong bối cảnh xã hội nhiều biến chuyển.

Cần giữ cho bạn đọc tiếp cận các nguồn sách, được sáng tác một cách trung thực, viết nên từ trái tim, cảm xúc con người. Ảnh: HOÀNG HOA

Nhiều gợi mở từ chuyên đề “Chống AI lũng đoạn văn chương”

Chuyên đề “Chống AI lũng đoạn văn chương” trên báo Thời Nay số 1696 ra ngày 16/4/2026 đã được nhiều bạn đọc chú ý với những phản hồi tích cực. Không chỉ có những ý kiến đồng tình, báo còn nhận được những gợi mở mới, bàn sâu thêm từ nội dung chuyên đề.

Người dân trải nghiệm mô hình hội sách khuyến đọc được tổ chức tại chung cư Vista Verde (phường Cát Lái).

Đa dạng cách lan tỏa văn hóa đọc

Đón “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam” năm 2026, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp phường Cát Lái lần đầu tiên thí điểm hội sách khuyến đọc tại khu dân cư với chủ đề “Tuần đọc sách cộng đồng - Mỗi người một cuốn sách”.

Bà Vũ Thị Quỳnh Liên trong lễ ra mắt Tủ sách thanh niên.

Làm thực chất để Ngày sách không là phong trào nhất thời

Trên cả nước đang diễn ra các hoạt động sôi nổi hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4. Đây cũng là dịp để nhìn lại những nỗ lực bền bỉ của các cấp ngành, đơn vị xuất bản trong việc nuôi dưỡng thói quen đọc trong cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ.

Tìm mua sách tại hội sách bên Hồ Gươm (Hà Nội).

Nuôi thói quen “đọc sâu” thời AI

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số, việc tiếp cận thông tin trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhưng cũng chính lúc ấy, văn hóa đọc lại đứng trước nhiều thách thức. Khi sách vẫn được xuất bản nhiều hơn, đẹp hơn, câu hỏi đặt ra là: Con người có còn đọc sâu?

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ Đinh Minh Thiện vừa trình làng tập thơ thứ tư: “Bản giao hưởng tháng Tư” (NXB Hội Nhà văn). Ở tập thơ này, nhãn quan của một họa sĩ đối thoại không hồi kết với chiều sâu tĩnh tại của một tâm hồn hướng Phật.

Đoàn văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác ở Pù Luông.

Nét truyền thống mở lối du lịch cộng đồng

Giữa trùng điệp núi rừng miền tây xứ Thanh, thôn Bản Báng - vùng đệm thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (xã Pù Luông) là điểm sáng mới của du lịch cộng đồng. Không chạy theo số lượng và phát triển nóng, người dân Bản Báng chọn cho mình hướng đi chậm nhưng chắc chắn, với điểm tựa là những giá trị bản địa đặc sắc.

Một tác phẩm của Vua Hàm Nghi.

Xem tranh của Vua Hàm Nghi

Trong chiều 18/4 vừa qua, tại Thủ đô đã diễn ra một hội thảo. Đó là hội thảo “Kết nối, phát huy di sản văn hóa gắn với phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới”, do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam tổ chức, thu hút được sự tham gia đông đảo của nhiều chuyên gia.