80 NĂM TRUYỀN THỐNG NGÀNH VĂN HÓA (28/8/1945 - 28/8/2025)

Phải xứng là trụ cột trong phát triển bền vững

1. Kỷ niệm 80 năm là dịp để tri ân chặng đường vẻ vang của văn hóa Việt Nam, khẳng định vai trò trụ cột trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Văn học nghệ thuật để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng.
Văn học nghệ thuật để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng.

Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Ngành Văn hóa (28/8/1945 - 28/8/2025), diễn ra tại Nhà hát Lớn, Hà Nội sáng 23/8, là dịp để toàn ngành khẳng định vị trí đặc biệt của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cùng khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.

Văn hóa Việt Nam đã khẳng định vai trò trụ cột trong đời sống xã hội. Nhiều di sản vật thể, phi vật thể được UNESCO vinh danh, từ Nhã nhạc cung đình Huế, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, Vịnh Hạ Long - Cát Bà đến gần 70 nghìn di sản phi vật thể được kiểm kê. Văn học nghệ thuật Việt Nam để lại nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng, phản ánh lịch sử dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và sức mạnh tinh thần.

Giai đoạn 2021-2026, ngành ghi dấu những bước tiến vượt bậc: Ban hành hơn 120 văn bản pháp luật, cải cách hành chính toàn diện. UNESCO công nhận Vịnh Hạ Long - Cát Bà là Di sản Thiên nhiên thế giới; hàng trăm di tích, bảo vật quốc gia được tu bổ; công nghiệp văn hóa đóng góp gần 4,4% GDP; du lịch phục hồi mạnh mẽ, nhiều năm liền được vinh danh điểm đến hàng đầu châu Á. Thể thao thành tích cao duy trì tốp 3 SEA Games, bóng đá nữ lần đầu dự World Cup 2023. Báo chí, truyền thông chuyển đổi số mạnh mẽ, tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong định hướng xã hội. Theo Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, đến năm 2031, ngành đặt mục tiêu xây dựng hệ giá trị văn hóa, con người, gia đình Việt Nam trên cả nước; 100% tỉnh, thành phố có đủ ba thiết chế văn hóa; ít nhất 5 di sản được UNESCO ghi danh; công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP; thể thao giành huy chương Olympic; du lịch đón 50 triệu khách quốc tế, 160 triệu khách nội địa, tổng thu 130 - 135 tỷ USD. Nhìn lại để tiến xa hơn, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, ngành cần vừa giữ nhịp bảo tồn giá trị cốt lõi, vừa tạo nhịp mới thúc đẩy sáng tạo, đổi mới tư duy, khẳng định vai trò trụ cột trong phát triển bền vững đất nước.

165.jpg
Giới trẻ đã quan tâm nhiều hơn đến văn hóa truyền thống.

2. Tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị toàn ngành tập trung thực hiện 10 nhiệm vụ lớn: 1. Quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng về văn hóa; đặt văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội. 2. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường, xã hội; đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên. 3. Trọng dụng và tôn vinh đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, vận động viên, doanh nhân du lịch, cán bộ cơ sở, coi họ là lực lượng then chốt. 4. Phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo trở thành trụ cột mới của tăng trưởng. 5. Bảo tồn, tôn tạo và phát huy di sản văn hóa, gắn với sinh kế cộng đồng và phát triển bền vững. 6. Tạo đột phá cho thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao, hướng tới các đấu trường châu lục và thế giới. 7. Tái cấu trúc, nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. 8. Đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, quảng bá hình ảnh quốc gia, lan tỏa giá trị Việt Nam ra thế giới. 9. Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong ngành, từ quản lý đến sáng tạo và phổ biến sản phẩm. 10. Kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn hóa - tư tưởng; xây dựng “lá chắn mềm” bằng hệ giá trị, niềm tin, chuẩn mực xã hội; nhân rộng gương người tốt, việc tốt.

Nhân dịp kỷ niệm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã vinh danh, khen thưởng 80 gương điển hình tiên tiến trong các lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao, du lịch và báo chí. Trong đó có nhà báo Phan Thanh Phong (Trưởng Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân ) cùng nhiều văn nghệ sĩ, trí thức, vận động viên tiêu biểu.

Có thể bạn quan tâm

Tác phẩm của họa sĩ Đặng Thảo Ngọc.

Trên tầng không, dưới một mái nhà

Hội họa đã đưa Tạ Đình Khiêm và Đặng Thảo Ngọc đến với nhau, trở thành một phần đời sống của họ suốt nhiều năm qua. Cùng chia sẻ tình yêu nghệ thuật, mỗi người vẫn lựa chọn một con đường sáng tạo riêng, với những mối quan tâm và ngôn ngữ biểu đạt khác biệt. Triển lãm “Trên tầng không”, diễn ra từ ngày 17 đến hết ngày 24/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, là dịp nhìn lại hành trình ấy qua những tác phẩm mang dấu ấn cá nhân và câu chuyện đồng hành của hai tâm hồn nghệ sĩ.

“Tử chiến trên không” nhận giải Phim hay nhất tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng 2026.

“Lịch sử tạo bản sắc cho nền điện ảnh của chúng ta”

Năm 2025, đạo diễn Trần Quang Hàm (Hàm Trần) ghi dấu bộ phim ăn khách “Tử chiến trên không”, kể về một sự kiện lịch sử có thật làm chấn động ngành hàng không Việt Nam. Chia sẻ với Thời Nay, trong vai trò là đạo diễn, biên kịch, dựng phim, anh nói về những “bí quyết” để làm nên một tác phẩm điện ảnh lịch sử hấp dẫn.

Mượn con đường đô thị dẫn vào con đường người trẻ

Mượn con đường đô thị dẫn vào con đường người trẻ

Từ cuộc gặp chẳng ai mong muốn nơi ngã tư đường, “Người khách mới trên chuyến xe 461” (NXB Kim Đồng) mở ra câu chuyện đẹp về tình thân, tình người giữa nhịp sống đô thị hối hả. Chọn cách kể ký ức đan xen hiện tại, nhà báo-nhà văn Nguyễn Khắc Cường khéo léo xâu chuỗi các tình tiết để từng câu chuyện tưởng chừng giản đơn ấy dẫn người đọc đến nhiều tầng cảm xúc khác nhau.

Tinh thần jazz sinh viên tươi trẻ.

Cảm nhận một Việt Nam rất mới qua jazz

Một đêm nhạc jazz được lên ý tưởng, dàn dựng và chuẩn bị từ thiết kế sân khấu, truyền thông đến hậu cần và biểu diễn… đều do sinh viên. Điều đặc biệt thú vị, chương trình đã chọn hướng giới thiệu jazz trong sự hòa quyện với mạch nguồn truyền thống âm nhạc Việt Nam và truyền thống tri ân người đi trước, những thế hệ nghệ sĩ-giảng viên đặt nền móng cho sự ra đời, trưởng thành của Khoa Nhạc Jazz, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.

“Dệt Sắc Đan Mây” - Trao sách, gửi yêu thương

“Dệt Sắc Đan Mây” - Trao sách, gửi yêu thương

Ngày 16/10 vừa qua, sự kiện “Dệt Sắc Đan Mây” của dự án giáo dục Libreria Project được tổ chức thành công tại Trường tiểu học Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, Hà Nội), thu hút hơn 1.000 học sinh tham gia. Đây là dự án cộng đồng được thành lập vào năm 2020 với mong muốn thu hẹp khoảng cách tri thức và nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ thông qua sách.

Ảnh: ANH QUÂN

Vươn cánh rộng, hướng tới lan tỏa

Tại khu vực trung tâm của biên giới phía bắc, nếu ai dành được thời gian thu mát mẻ để du ngoạn, hẳn đã dự được buổi xòe Thái đặc sắc “đại hoành tráng vung cánh” vừa diễn ra tối thứ sáu (16/10) vừa qua với sự tham gia của 2.026 người mang tên “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” tại sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai.

Học sinh Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh Quảng Ngãi gói bánh truyền thống trong ngày Tết cổ truyền.

Gieo bản sắc ở trường dân tộc nội trú

Hệ thống Trường phổ thông Dân tộc nội trú (PTDTNT) không chỉ gánh vác sứ mệnh tạo dựng sự bình đẳng trong cơ hội tiếp cận giáo dục cho vùng khó khăn, mà còn là không gian văn hóa đặc biệt. Đây chính là nơi hội tụ, bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống quý báu của các dân tộc thiểu số giữa dòng chảy hội nhập và chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay.

Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục là hạt nhân của không gian đi bộ khu vực Hồ Gươm. Ảnh: HOÀNG PHONG

Hà Nội cần cân nhắc khi quy hoạch và xây dựng 17 quảng trường

Hà Nội đang quy hoạch mạng lưới 17 quảng trường trọng điểm, bao gồm: 6 quảng trường hiện hữu, bên cạnh đó là quảng trường xây mới và các địa điểm khác theo định hướng tầm nhìn 100 năm, phân bổ từ lõi di sản nội đô đến các trung tâm đô thị mới và vệ tinh.

Khách nước ngoài “đi chợ” Việt. Ảnh: NGUYỆT ANH

Người chạy chợ

Thành, bốn mươi mốt tuổi, kiếm sống bằng nghề dẫn khách nước ngoài đi chụp ảnh chợ Hà Nội. Khách tìm thấy tour trên Airbnb (nền tảng phục vụ du lịch), đăng ký rồi đeo máy ảnh theo cậu luồn giữa những hàng rau, hàng cá. Cậu vẫn đùa mình cũng là người chạy chợ.

“Ảo quan” nhận giải tại Hàn Quốc

Theo Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ TP Hồ Chí Minh, vở nhạc kịch đương đại “Ảo quan” (Tác giả-đạo diễn: Chinh Ba) vừa được trao giải “Tác phẩm đặc biệt” tại Liên hoan Nghệ thuật sân khấu Chữa lành Quốc tế Daegu (Hàn Quốc) lần thứ 23.

Một góc Phố Hiến sau quá trình tu bổ.

Nhiều điều cần tránh trong việc phục hồi Phố Hiến

Quyết định phê duyệt đồ án quy hoạch tái hiện thương cảng Phố Hiến của tỉnh Hưng Yên vừa qua mở ra cơ hội hồi sinh thương cảng sầm uất trong lịch sử Đàng Ngoài. Tuy nhiên, khơi thông một mạch nguồn di sản đã ngưng trệ hàng thế kỷ không đơn thuần là câu chuyện kiến tạo các công trình kiến trúc hoành tráng.

Một cảnh trong phim “Đông Dương” (1992) được quay tại Vụng Oản, Quảng Ninh. Nguồn: LAODONG.COM

Bài toán khó: Phim trường trong lòng di sản

Thông qua điện ảnh, di sản đi vào đời sống đương đại, trở thành chất liệu cho sáng tác. Tuy vậy, trước nguy cơ đe dọa tính toàn vẹn của di sản, đã có nhiều câu hỏi sao cho vừa giữ được di sản, vừa tạo điều kiện cho điện ảnh trở thành cầu nối quá khứ với hôm nay?

Khán giả nhỏ giao lưu sau khi xem phim “Trạng Quỳnh thời nhí nhố”.

Chờ những câu chuyện Việt trên hoạt hình

Từ góc nhìn của sinh viên hoạt hình, người thực hành nghề luật, sinh viên viết văn - báo chí đến khán giả thường xuyên xem phim hoạt hình, các ý kiến bạn đọc gửi về chuyên đề “Cơ hội nào để hoạt hình Việt Nam vươn tầm quốc tế” (Thời Nay số 1744, 1/10/2026) cho thấy sự quan tâm ngày càng rõ đối với lĩnh vực này.

Phát triển Không gian tri thức số tại Huế

Phát triển Không gian tri thức số tại Huế

Hội Xuất bản Việt Nam, Công ty cổ phần Thư viện số Việt Nam và Ban Thường vụ Thành đoàn Huế vừa ký chương trình phối hợp “Phát triển văn hóa đọc và Không gian tri thức số tại thành phố Huế”.

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926-2017).

Nhớ cụ già bát thập bên bàn gỗ, soi kính lúp từng dòng chữ Hán Nôm

Lần đầu tôi gặp nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh vào hè năm 1993 khi ở Huế về nghỉ phép. Lần đó Tạp chí Hồng Lĩnh đăng bài của nhà văn Xuân Thiều viết về cha tôi và tôi đã đến nhà cụ để hỏi thêm một số thông tin về người cha quá cố của mình thời còn làm tuyên huấn tỉnh đội. Gặp cụ mới biết là đồng hương Đức Thọ, làng tôi và làng cụ chỉ cách nhau một cánh đồng. Bất ngờ nhất là bố tôi và cụ xưa từng học với nhau ở trường huyện, từng quen biết nhau từ thủa thiếu thời…

Nhiều ý nghĩa từ một cuốn sách về kiêng kỵ

Nhiều ý nghĩa từ một cuốn sách về kiêng kỵ

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian, nếu nghi lễ là cách con người hướng tới thần linh bằng những hành động cụ thể, thì kiêng kỵ là việc con người tự đặt mình vào giới hạn trước cái thiêng. Bởi vậy, những điều “không được làm” tưởng nhỏ bé lại chứa đựng một tầng sâu văn hóa.

Các vị khách mời và thành viên Nhóm Ký họa đô thị Hà Nội trong buổi ra mắt cuốn sách “Hương vị phố cổ Hà Nội - Ký họa và tùy bút”.

Giữ hương vị phố trong ký ức Hà Nội

Nhân 10 năm Nhóm Ký họa đô thị Hà Nội, cuốn sách “Hương vị phố cổ Hà Nội - Ký họa và tùy bút” vừa ra mắt, gợi lại một Hà Nội gần gũi qua những món ăn bình dị, gánh hàng rong, góc phố quen thuộc và câu chuyện của những người nhiều năm gắn bó với phố.

Giáo dục tài chính cho trẻ bằng truyện tranh

Giáo dục tài chính cho trẻ bằng truyện tranh

ThS Lê Thị Thúy Sen, tác giả truyện tranh “Khéo khôn với tiền - Tránh những ưu phiền” (NXB Kim Đồng phát hành) vừa giao lưu với độc giả nhí tại TP Hồ Chí Minh. Bà đã có nhiều chia sẻ đầy thú vị về giáo dục tài chính cho thiếu nhi trong đời sống hằng ngày.

Từ âm nhạc, chắp cánh giấc mơ bay

Từ âm nhạc, chắp cánh giấc mơ bay

Lễ ra mắt mô hình thí điểm “Tuyến phố thông minh” trên trục Hàng Đào-Hàng Ngang-Hàng Đường-Đồng Xuân-Hàng Giấy đã diễn ra tối ngày 9/10, tại số 48 Hàng Ngang.

Những kiến thức cơ bản về đờn ca tài tử được truyền dạy theo cách súc tích, dễ hiểu nhất.

Đờn ca tài tử vào lớp học

Từ năm học 2026-2027, lần đầu tiên Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, TP Hồ Chí Minh) thí điểm dạy đờn ca tài tử cho khoảng 150 học sinh khối 10 và 11, có kiểm tra, đánh giá định kỳ.

Rực rỡ những sắc màu tuổi thơ trong chương trình. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Cùng con vui với nghệ thuật

Đưa con đến với chương trình “Chắp cánh tuổi thơ”, không ít phụ huynh gặp lại những điều quen thuộc: Những bài hát từ thời đi học, chiếc máy bay giấy, con thuyền nhỏ hay trò chơi ngày bé trở lại trong một không gian khác. Trẻ nhỏ háo hức trước những điều mới lạ, còn người lớn nhớ về quãng thời gian mình cũng từng vô tư như thế.