“Nới trần” dư nợ cấp tín dụng cho các dự án PPP giao thông

Những quy định về giới hạn dư nợ cấp tín dụng đang trở thành rào cản lớn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng để triển khai thực hiện các dự án hạ tầng giao thông đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP).

Đường cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận.
Đường cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận.

Phát triển hạ tầng giao thông được xác định là 1 trong 3 khâu đột phá chiến lược của Đảng và Nhà nước. Theo mục tiêu đã đề ra, đến hết năm nay, nước ta sẽ hoàn thành 3.000km đường cao tốc và 1.000km đường bộ ven biển, năm 2030 hoàn thành 5.000km.

Bên cạnh đó, lĩnh vực đường sắt được ưu tiên chiến lược trong giai đoạn 2025-2035 với tổng mức đầu tư khoảng 68 tỷ USD.

Những mục tiêu đầy tham vọng này đòi hỏi sự tham gia chủ động, tích cực và đồng bộ của nhiều nguồn lực. Trên thực tế, nguồn lực ngân sách có hạn, song nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông ngày càng cấp thiết, sự đóng góp của khu vực tư nhân và xã hội càng trở nên quan trọng.

Trong bối cảnh đó, đầu tư theo phương thức PPP đóng vai trò chủ đạo trong việc hiện thực hóa các dự án quy mô lớn.

Các dự án PPP hạ tầng giao thông có đặc thù tổng mức đầu tư lớn (từ 10.000 đến 40.000 tỷ đồng mỗi dự án), thời gian hoàn vốn dự án kéo dài 15-25 năm, phụ thuộc lớn vào nguồn vốn vay tín dụng (70-85%). Nhu cầu vốn vay tại một số dự án dao động từ 8.000 đến 33.000 tỷ đồng mỗi dự án.

Trong khi đó, theo quy định tại khoản 1, Điều 136, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, giới hạn tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng giảm từ 15% xuống còn 10% và nhóm khác giảm từ 25% xuống còn 15% vốn tự có của tổ chức tín dụng trong các năm 2026-2029.

ndo_br_gen-h-z6674925444910-cf59f6142f6f732d4246cf6cae413c2f.jpg
Đường cao tốc Cam Lâm-Vĩnh Hảo.

Điều này dẫn tới thực trạng hiện nay là, các ngân hàng dù quan tâm tài trợ vốn cho các dự án giao thông lớn, nhưng lại vướng quy định không được cấp tín dụng vượt quá 10% vốn tự có của từng ngân hàng. Giới hạn tín dụng này tạo ra rào cản rất lớn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng để triển khai các dự án hạ tầng giao thông.

Để giải quyết bài toán hạn mức tín dụng, phương án hợp vốn giữa các ngân hàng đã được áp dụng.

Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai cho thấy, mô hình hợp vốn này cũng gặp nhiều khó khăn, nhất là do mỗi ngân hàng có quy định và tiêu chuẩn riêng về điều kiện hợp vốn.

Thêm vào đó, thời gian thẩm định cho vay kéo dài cũng là yếu tố gây trở ngại, dẫn đến việc các dự án không thể triển khai đúng kế hoạch, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực.

Những khó khăn, vướng mắc nêu trên không phù hợp với tinh thần Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 8/1/2025 về tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, cũng như Nghị quyết 172/2024/QH15 về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam và Nghị quyết 1454/QĐ-TTg về việc phê duyệt quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thu hút vốn ngoài ngân sách, tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia vào các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Liên quan những vướng mắc, bất cập trên, ở góc độ chuyên gia, Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tài chính-Ngân hàng Việt Nam, nhận định, hiện nay tín dụng ngân hàng vẫn là dòng vốn chủ yếu để thực hiện các dự án hạ tầng, bởi vốn đầu tư quá lớn, chủ đầu tư hay nhà thầu không đủ lực tài chính, bắt buộc phải vay ngoài.

Với những khó khăn các bên đang phải đối mặt trong quá trình tiếp cận vốn ngân hàng trên, ông Nguyễn Hữu Huân kiến nghị, cần cải thiện quy trình vay vừa bảo đảm quản trị rủi ro, đồng thời tinh giản thủ tục, hỗ trợ doanh nghiệp nhanh hơn.

Từ góc nhìn của nhà đầu tư, ông Nguyễn Hữu Hùng, Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả, cho biết: “Đèo Cả là doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực PPP, hoàn thành nhiều dự án lớn, trọng điểm của ngành giao thông. Trong kỷ nguyên mới, Đèo Cả xác định rõ vai trò, trách nhiệm của mình trong việc chủ động, tích cực liên kết với các doanh nghiệp trong nước, huy động nguồn lực mà trong đó nguồn vốn tín dụng giữ vai trò quan trọng để cùng Chính phủ hoàn thành các mục tiêu lớn về phát triển hạ tầng giao thông”.

ndo_c_gen-h-z6674923520576-2d5e658987679f241c1592f1da21bfbd.jpg
Đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn đầu tư theo phương thức PPP.

Theo ông Hùng, để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn liên quan tới giới hạn dư nợ cấp tín dụng đối với các dự án PPP, vừa qua, doanh nghiệp đã gửi văn bản kiến nghị Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng một số giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm huy động vốn đầu tư các dự án hạ tầng giao thông theo phương thức PPP.

Cụ thể, Đèo Cả kiến nghị, các cơ quan hữu quan đề xuất Thủ tướng Chính phủ cho phép các dự án hạ tầng giao thông theo phương thức PPP được áp dụng cơ chế đặc thù sau: “Phần vốn vay từ tổ chức tín dụng để đầu tư dự án đầu tư hạ tầng giao thông theo phương thức PPP sẽ không thuộc đối tượng áp dụng quy định tại khoản 1 và khoản 2, Điều 136, Luật các Tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 ngày 18/1/2024. Mức vốn vay cụ thể sẽ do các tổ chức tín dụng quyết định, dựa trên khả năng tài chính của chủ đầu tư và phương án trả nợ của dự án”.

Đồng thời, doanh nghiệp cũng đề xuất cần xem xét lại cách xác định “người có liên quan” trong giới hạn cấp tín dụng. Quy định này chưa phù hợp với đặc thù đầu tư theo phương thức PPP, nhà đầu tư chỉ tham gia góp một phần vốn vào doanh nghiệp dự án, nhưng lại bị tính toàn bộ nghĩa vụ tín dụng của doanh nghiệp dự án vào hạn mức tín dụng của mình, dẫn đến việc thu hẹp đáng kể khả năng tiếp cận vốn tín dụng để triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn.

ndo_br_gen-h-z6674925444907-23859d416341ee9e59a1674f97a9d520.jpg
Công trình hầm Núi Vung trên tuyến cao tốc bắc-nam phía đông.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển hệ thống giao thông hiện đại và đồng bộ, không thể chỉ trông chờ vào ngân sách Nhà nước. Sự tham gia của khối tư nhân thông qua mô hình PPP là điều kiện tiên quyết.

Nhưng nếu không có dòng vốn tín dụng ổn định, kịp thời, hiệu quả, thì mọi kế hoạch đều chỉ dừng lại trên giấy.

Theo đánh giá của một chuyên gia kinh tế, giới hạn cấp tín dụng là biện pháp kỹ thuật, nhưng không nên cứng nhắc gây cản trở sự phát triển nền kinh tế.

Cần một tư duy mới linh hoạt, bản lĩnh và trách nhiệm để thiết kế cơ chế tín dụng đặc thù cho PPP. Chỉ khi tháo được “nút thắt” về vốn, mới có thể mở được “đại lộ” phát triển hạ tầng, khơi thông động lực tăng trưởng, kết nối vùng miền, góp phần đưa đất nước tiến nhanh về phía trước.

Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân ban hành ngày 4/5/2025 nhấn mạnh nhiệm vụ “đa dạng hóa, nâng cao hiệu quả các hình thức hợp tác giữa Nhà nước và khu vực kinh tế tư nhân thông qua các mô hình PPP”. Đồng thời, nêu rõ yêu cầu đẩy mạnh và đa dạng hóa nguồn vốn cho kinh tế tư nhân: “Rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách tín dụng cho kinh tế tư nhân. Có chính sách ưu tiên một phần nguồn tín dụng thương mại để dành cho doanh nghiệp tư nhân…”.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị đối thoại về thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và chuẩn hóa sổ sách kế toán. (Ảnh: KHÔI MINH)

Chuẩn hóa sổ sách, chủ động phòng ngừa rủi ro thuế

Ngày 19/8, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội (Sở Tài chính Hà Nội) tổ chức Hội nghị đối thoại về thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và chuẩn hóa sổ sách kế toán. Hội nghị cập nhật chính sách thuế, trao đổi giải pháp chuẩn hóa hồ sơ, chứng từ, nâng cao năng lực quản trị và phòng ngừa rủi ro.

Tổng quy mô của chương trình tín dụng ưu đãi dành cho SME, cá nhân và hộ kinh doanh của SHB từ đầu năm đến nay lên đến 47.000 tỷ đồng. (Ảnh: HỒNG NHUNG)

SHB giảm lãi suất cho vay, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Nhằm thúc đẩy dòng vốn tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, ngay từ đầu năm 2026, Ngân hàng Sài Gòn-Hà Nội (SHB) đã chủ động lập kế hoạch kinh doanh, trong đó dành 45.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi cho khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), cá nhân và hộ kinh doanh với lãi suất giảm tới 2%/năm.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long chào mừng các chuyên gia IMF đến làm việc với cơ quan thuế Việt Nam. (Nguồn: Cục Thuế)

Cục Thuế và IMF trao đổi kinh nghiệm quản lý thuế đối với doanh nghiệp lớn

Ngày 17/8, Cục Thuế Việt Nam và Đoàn chuyên gia Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã có phiên làm việc nhằm trao đổi kinh nghiệm, đánh giá thực trạng và nghiên cứu các giải pháp đổi mới mô hình quản lý thuế đối với doanh nghiệp lớn, hướng tới tăng cường quản lý rủi ro tuân thủ và tiệm cận các thông lệ quốc tế.

Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. (Nguồn: Cục Thuế)

Tăng cường quản lý rủi ro hóa đơn, chủ động nhận diện và cảnh báo từ sớm

Ngày 18/8, Cục Thuế tổ chức hội nghị trực tuyến cơ quan thuế toàn quốc trao đổi tình hình triển khai công tác đánh giá quản lý rủi ro hóa đơn. Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh chủ trì hội nghị. Tham dự hội nghị có đại diện các ban, đơn vị thuộc Cục Thuế; Thuế các tỉnh, thành phố; Tập đoàn MISA và các đơn vị liên quan.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 17/8: Thanh khoản sụt giảm mạnh, VN-Index tiếp tục mất điểm

Phiên giao dịch ngày 17/8, áp lực bán nhanh chóng gia tăng và lan rộng ngay từ đầu phiên, đặc biệt tại nhóm bất động sản và tài chính, khiến sắc đỏ áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dù dòng tiền bắt đáy nhập cuộc cuối phiên giúp chỉ số thu hẹp đà giảm, VN-Index vẫn mất 1,62 điểm, xuống mức 1.727,46 điểm.

Quang cảnh Hội nghị. (Ảnh: KHÔI MINH)

Hà Nội tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện quy định mới về hải quan

Ngày 15/8, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp (Sở Tài chính Hà Nội) tổ chức Hội nghị đối thoại “Những điểm mới và giải đáp vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định số 169/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan”, với sự tham dự của 150 đại biểu.

Tòa nhà Hội sở Sacombank. (Ảnh: Như Quỳnh)

Sacombank chủ động giảm 2% lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp

Ngay sau buổi làm việc của Thủ tướng Chính phủ với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng, Sacombank là một trong những ngân hàng đầu tiên chủ động thu hẹp biên lợi nhuận xuống còn 0,79% để hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời có các phương án hướng dòng tiền vào các lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp FDI.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 12/8: VN-Index tăng gần 20 điểm, khối ngoại mua ròng trở lại

Phiên giao dịch ngày 12/8, sắc xanh chiếm ưu thế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Đà tăng chủ yếu được dẫn dắt bởi nhóm bất động sản cùng nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn. Khối ngoại đảo chiều mua ròng hơn 334 tỷ đồng, tập trung vào VIC, VIX, SSI và GEX. Chốt phiên, VN-Index tăng 19,77 điểm, lên mức 1.793,18 điểm.

Sản xuất ống nhựa tại Công ty cổ phần nhựa Hoa Sen, Tập đoàn Hoa Sen. (Ảnh: ĐỨC HUY)

Hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh

Việc giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay sẽ giúp người dân và doanh nghiệp giữ lại nguồn lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, gia tăng thu nhập khả dụng, nâng cao chất lượng cuộc sống, đẩy mạnh tiêu dùng và tích lũy, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.