Rà soát tổ chức bộ máy ngành Thuế theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp

Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo các Ban, đơn vị thuộc Cục Thuế; lãnh đạo Thuế các tỉnh, thành phố; các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các tổ chức tư vấn, kiểm toán quốc tế như KPMG, Deloitte Việt Nam, E&Y Việt Nam, PwC Việt Nam và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam.

Thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp

Phó Cục trưởng Vũ Chí Hùng cho biết, năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành Thuế khi toàn ngành triển khai hai đợt cải cách sâu rộng về tổ chức bộ máy với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu năng, hiệu quả.

Thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, từ ngày 1/7/2025, ngành Thuế chính thức vận hành mô hình tổ chức bộ máy mới. Sau gần một năm triển khai, mô hình mới đã bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần tinh gọn đầu mối, giảm tầng nấc trung gian; nâng cao tính thống nhất, xuyên suốt trong công tác chỉ đạo, điều hành từ Trung ương đến địa phương; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của người đứng đầu; tạo điều kiện thuận lợi cho cải cách hành chính, chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lý thuế.

“Tuy nhiên, thực tiễn vận hành mô hình mới cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và phương thức quản lý tại các đơn vị trong toàn hệ thống thuế; kịp thời nhận diện những khó khăn, vướng mắc, bất cập phát sinh để nghiên cứu, hoàn thiện trong thời gian tới”, Phó Cục trưởng Vũ Chí Hùng thông tin.

Phó Cục trưởng, trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, hóa đơn điện tử, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và phương thức quản lý dựa trên rủi ro đang làm thay đổi căn bản phương thức quản lý thuế, yêu cầu đặt ra đối với tổ chức bộ máy ngành Thuế cũng có nhiều thay đổi. Do đó, tổ chức bộ máy cần tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, phù hợp với yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Tại hội thảo, Lãnh đạo Cục Thuế đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận một số nội dung trọng tâm gồm: đánh giá việc triển khai mô hình quản lý người nộp thuế theo đối tượng; rà soát chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ phối hợp giữa các đơn vị trong toàn hệ thống thuế; đánh giá mô hình tổ chức và hoạt động của Thuế tỉnh, thành phố trong điều kiện thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; nghiên cứu hoàn thiện mô hình quản lý tại Thuế cơ sở; đồng thời xác định những yêu cầu mới đối với tổ chức bộ máy ngành thuế trong tiến trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số.

“Một trong những nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy được xác định là bảo đảm mỗi nhiệm vụ được giao một đầu mối chủ trì chịu trách nhiệm chính; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng cấp, từng đơn vị; khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót nhiệm vụ”, Lãnh đạo Cục Thuế chỉ đạo.

Tại hội thảo, sau khi Trưởng Ban tổ chức cán bộ Dương Văn Hùng trình bày báo cáo tổng thể về công tác tổ chức bộ máy ngành Thuế, tập trung đánh giá kết quả triển khai mô hình tổ chức, công tác phân cấp, phân quyền, bố trí nguồn nhân lực và sự phối hợp giữa các đơn vị trong thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận về định hướng hoàn thiện tổ chức bộ máy ngành Thuế trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu hiện đại hóa quản lý thuế.

Thực tiễn triển khai tại địa phương

Thảo luận tại hội thảo, đại diện các Ban, đơn vị thuộc Cục Thuế đưa ra nhận định, trong bối cảnh Việt Nam tham gia sâu rộng vào các sáng kiến thuế quốc tế như BEPS, thuế tối thiểu toàn cầu, trao đổi thông tin thuế và các hiệp định thuế, công tác quản lý thuế cần tiếp tục tăng cường chuyên môn hóa, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, đặc biệt trong lĩnh vực thuế quốc tế và chính sách thuế.

Trong đó, về quản lý thuế đối với thương mại điện tử và doanh nghiệp lớn, đại diện Ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế) đánh giá, việc thành lập các đơn vị chuyên trách là bước đi phù hợp với xu hướng quản lý thuế hiện đại. Trong thời gian tới, cần tiếp tục tăng cường nguồn lực, dữ liệu, công nghệ và cơ chế phối hợp; đồng thời nghiên cứu quản lý tập trung đối với các nhóm người nộp thuế có quy mô lớn, hoạt động phức tạp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Từ thực tiễn triển khai mô hình tổ chức mới tại địa phương, Phó trưởng Thuế Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Công cho biết việc sắp xếp tổ chức bộ máy đã góp phần tinh gọn đầu mối, ổn định hoạt động quản lý thuế, bảo đảm không gián đoạn việc kê khai, nộp thuế của người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, với quy mô quản lý ngày càng lớn, cần tiếp tục có giải pháp về tổ chức, nhân lực, dữ liệu và công nghệ để đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Phó trưởng Thuế tỉnh Phú Thọ Đỗ Trọng Bồng cho biết, đơn vị hiện quản lý các địa bàn gồm: Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Hòa Bình. Sau hai lần sáp nhập, tổ chức bộ máy cơ bản ổn định, hoạt động hiệu quả, hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2025. Hiện đơn vị có 12 phòng, 16 Thuế cơ sở với 971 công chức, giảm đáng kể so với trước khi sắp xếp.

“Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình mới còn gặp khó khăn do thiếu nhân lực tại một số Thuế cơ sở, công chức phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Thuế tỉnh Phú Thọ kiến nghị sớm triển khai tuyển dụng bổ sung nguồn lực, hoàn thiện quy định về vị trí việc làm, biên chế và chế độ hỗ trợ đối với đội ngũ làm công tác quản lý tại cơ sở”, ông Đỗ Trọng Bồng kiến nghị.

Tại hội thảo, các đại diện Thuế các tỉnh, thành phố cũng trao đổi về thực tiễn triển khai mô hình tổ chức mới, những thuận lợi, khó khăn trong quá trình vận hành và đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Kinh nghiệm quốc tế về công tác quản lý thuế

Tham gia ý kiến tại hội thảo, đại diện các tổ chức tư vấn, kiểm toán quốc tế, JICA và các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm về mô hình quản trị hiện đại, chuyên môn hóa chức năng và nâng cao hiệu quả vận hành cơ quan thuế.

Theo đại diện Công ty KPMG Việt Nam cho rằng, mặc dù hệ thống chính sách thuế Việt Nam đã có nhiều bước tiến, nhưng sự phát triển nhanh chóng của các mô hình kinh doanh mới, giao dịch xuyên biên giới và kinh tế số đặt ra yêu cầu cơ quan thuế cần nghiên cứu, hướng dẫn kịp thời, thống nhất các vấn đề phát sinh, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ và giảm thiểu rủi ro về thuế.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đại diện các tổ chức tư vấn cho biết nhiều quốc gia đã tổ chức cơ quan thuế theo hướng chuyên môn hóa sâu, tăng cường quản lý tập trung đối với doanh nghiệp lớn, hoạt động xuyên biên giới và thành lập các đơn vị chuyên trách xử lý các vấn đề thuế phức tạp. Đây cũng là xu hướng phù hợp để ngành thuế Việt Nam tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trong thời gian tới.

Đại diện Deloitte Việt Nam cho rằng, việc thành lập các đơn vị chuyên trách quản lý thuế thương mại điện tử và doanh nghiệp lớn là phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Tuy nhiên, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị này, trong đó nghiên cứu bổ sung bộ phận kiểm tra, giải quyết khiếu nại để bảo đảm quản lý toàn diện, đồng bộ. Đối với lĩnh vực thuế quốc tế, đại diện Deloitte nhấn mạnh cần tăng cường cơ chế trao đổi thông tin giữa cơ quan thuế và doanh nghiệp, tạo kênh phản hồi chính sách kịp thời, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các thay đổi về chính sách thuế quốc tế.

Trong khuôn khổ hội thảo, chiều ngày 25/6, các đại biểu tiếp tục thảo luận theo 05 nhóm chuyên môn do các Ban, đơn vị thuộc Cục Thuế chủ trì, tập trung rà soát chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị trong các lĩnh vực: nghiệp vụ thuế; chính sách và thuế quốc tế; pháp chế; dự toán - thống kê thuế; công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa; quản lý tuân thủ, hỗ trợ người nộp thuế; kiểm tra thuế; quản lý doanh nghiệp lớn, thương mại điện tử; tổ chức cán bộ, văn phòng, tài vụ quản trị và các lĩnh vực liên quan.