Nơi tôn vinh nền y học cổ truyền

Là một trong những nét văn hóa đặc sắc ở vùng Đồng bằng sông Hồng, Lễ hội đền Bia ở xã Tuệ Tĩnh, thành phố Hải Phòng không chỉ tưởng nhớ, vinh danh thiền sư Tuệ Tĩnh mà còn là không gian để y học cổ truyền đến với công chúng với những giá trị cốt lõi của y đức, lòng nhân ái và bản sắc văn hóa dân tộc.

Lễ khai hội đền Bia năm 2025.
Lễ khai hội đền Bia năm 2025.

Đền Bia nằm trong cụm di tích quốc gia đặc biệt đền Xưa - chùa Giám - đền Bia, nơi gắn bó mật thiết với thân thế và sự nghiệp thiền sư Tuệ Tĩnh. Chùa Giám thờ Phật, là nơi nuôi dạy Tuệ Tĩnh; đền Xưa thờ Tuệ Tĩnh tại quê nhà; đền Bia lưu "tấm bia di nguyện" và là điểm kết nối tinh thần "Nam dược".

Đền Bia được xây dựng từ thời Lê, hiện còn lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị lịch sử và nghệ thuật từ các triều đại phong kiến, tiêu biểu là bệ đá thời Nguyễn với các họa tiết chạm khắc tứ linh và tứ quý, cỗ khám sơn son thếp vàng, cùng tượng Tuệ Tĩnh.

Trong đó, tấm bia thời Lê được xem là di vật quý giá gắn liền với các sự kiện về Tuệ Tĩnh, hiện đang được bảo quản cẩn thận tại khu vực hậu cung của đền và được người dân địa phương coi như báu vật của di tích. Tấm bia là chứng tích của nền y học Việt, vừa là linh vật tín ngưỡng, vừa là văn bản học thuật, nói lên đạo đức nghề y với nội dung rất "đời": Thương người, thương dân, gìn giữ giá trị cây thuốc quê nhà, chữa bệnh miễn phí.

Chị Ngô Thị Huyền, hướng dẫn viên du lịch tại đền Bia cho biết: Theo các ghi chép lịch sử, Lễ hội đền Bia được khởi xướng vào năm 1830, dưới triều vua Minh Mạng; lễ hội kéo dài từ mồng 1 đến mồng 4 tháng Tư âm lịch. Hoạt động tổ chức lễ hội do lý trưởng, hội đồng tộc biểu và các vị chức sắc trong làng đảm nhận. Phần lễ khởi đầu vào ngày mồng 1 tháng Tư (ngày Thánh ứng và là ngày giỗ của thiền sư Tuệ Tĩnh). Khởi đầu là Lễ rước bát hương và rước hòm sắc; đoàn rước di chuyển theo thứ tự gồm đội cờ, đội chiêng trống, kiệu bát hương, các vị chức sắc và dân làng; các lễ vật như thịt luộc, mâm xôi, trầu, rượu, hoa quả được mang theo trong không khí lễ hội rộn ràng hòa theo nhịp trống, chiêng. Sau khi kiệu đến đền Bia, Lễ tế Thánh được thực hiện bởi đội tế gồm 15 người, trong đó chủ tế phải là tiên chỉ của làng.

Ở Lễ hội đền Bia, ngoài phần dâng hương tưởng niệm thiền sư Tuệ Tĩnh, còn có Lễ dâng chữ Thánh "Nam Dược Thánh nhân". Nghi lễ rước chữ dâng Thánh được thực hiện trang trọng; đoàn rước gồm hai người rước bát bửu đi trước, tiếp theo là một người rước trống chầu, sau đó là bốn người rước chữ "Nam", "Dược", "Thánh", "Nhân"; cuối cùng là 36 người thuộc đoàn lễ tiến vào sân đền trang nghiêm hành lễ. Trong không khí linh thiêng và mùi lá thuốc thoang thoảng, lời di nguyện của thiền sư như vẫn vang vọng: "Giữ lấy thuốc Nam để trị bệnh cho người Nam".

Phần hội luôn sôi nổi nhưng cũng rất nền nã, mang đậm chất Đồng bằng Bắc Bộ. Hoạt động biểu diễn các làn điệu dân ca, hát chèo, viết thư pháp, giao lưu thể thao; bên cạnh đó là các trò chơi dân gian như bịt mắt đập niêu, kéo co, câu cá trong chai, đánh cờ, bịt mắt bắt dê, đi cầu kiều... tạo nên không khí vui tươi, gần gũi.

Năm nào cũng đi Lễ hội đền Bia, chị Nguyễn Thị Vân, người dân ở phường Thành Đông (Hải Phòng) cho rằng, Tuệ Tĩnh là Thánh thuốc Nam, cho nên nhiều người tin rằng việc lấy lá thuốc tại đền đặt lên bàn thờ Thánh trước khi mang về sắc uống có thể chữa khỏi bách bệnh. Đến với đền Bia, chị Vân luôn có cảm giác được trở về với hương vị thiên nhiên, gần gũi với sự mộc mạc của vùng quê, cảm thấy tâm thức nhẹ nhàng, vơi hẳn những lo âu về bệnh tật. Chị cũng hiểu thêm giá trị phòng ngừa và chữa bệnh của một số vị thuốc Nam vốn là cỏ, cây sẵn có trong vườn nhà để sử dụng hằng ngày, bảo vệ sức khỏe cho người thân.

Theo ông Nguyễn Văn Thiện, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tuệ Tĩnh: Lễ hội đền Bia ngày nay thu hút đông đảo du khách thập phương nhờ niềm tin mạnh mẽ vào sự linh thiêng của vị Thánh thuốc Nam- Đại danh y, thiền sư Tuệ Tĩnh. Vào các dịp lễ hội, ngày rằm, ngày mồng một đầu tháng âm lịch, nhất là trong những ngày Tết Nguyên đán, nhân dân từ khắp nơi đổ về đền chiêm bái và cầu mạnh khỏe. Nét độc đáo ở Lễ hội đền Bia là các hoạt động như bắt mạch, kê đơn, tư vấn sức khỏe, phát tặng các gói thuốc Nam. Du khách cũng khó bỏ qua các gian trưng bày dược liệu, giới thiệu sản phẩm y dược cổ truyền, tìm hiểu những gói trà thảo mộc, những vị thuốc Nam tuy đơn giản mà hiệu quả đã được lưu truyền và khẳng định theo tinh thần "thuốc Nam cho người Nam" ■

Có thể bạn quan tâm

Tuyến đường Lý Thái Tổ, phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh.

Bắc Ninh trước ngưỡng cửa lên thành phố

Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Đây là bước ngoặt rất quan trọng, mở ra một giai đoạn phát triển mới cho vùng đất Bắc Ninh - Kinh Bắc, tạo xung lực tăng trưởng mới cho toàn vùng.

Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn kết nối đặc khu Vân Đồn với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và quốc tế.

Cơ hội bứt phá cho đặc khu Vân Đồn

Với định hướng trở thành đặc khu kinh tế thế hệ mới của cả nước, đặc khu Vân Đồn đang từng ngày thay đổi mạnh mẽ về hạ tầng đô thị với nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai đồng bộ, hiện đại.

Lễ hội vật cầu bùn tại làng Thổ Hà.

Ngôi làng vang vọng phong tục ngàn xưa

Nằm ven bờ bắc sông Cầu, nơi ba mặt giáp nước mênh mông, làng Thổ Hà thuộc xã Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh như một bán đảo vẫn lưu giữ nét cổ kính giữa dòng chảy thời gian. Cùng với những đình, chùa rêu phong và cổng làng uy nghi trầm mặc, Thổ Hà còn giữ được những nét văn hóa phi vật thể đặc sắc.

Một góc Quần thể danh thắng Tràng An nhìn từ trên cao.

Siết chặt quản lý, bảo tồn bền vững Di sản Tràng An

Sau sáp nhập địa giới hành chính, Di sản Tràng An nằm trải dài trên 3 phường Tây Hoa Lư, Nam Hoa Lư, Hoa Lư và một phần của phường Yên Sơn cùng hai xã Quỳnh Lưu, Đại Hoàng, tỉnh Ninh Bình với diện tích hơn 12.200 ha; trong đó, có khoảng 6.226 ha diện tích vùng lõi.

Do ảnh hưởng của thời tiết, sản lượng vải tại Bắc Ninh sụt giảm hơn 40% so với năm 2025.

Vải thiều bước vào thu hoạch chính vụ

Vải thiều Bắc Ninh bước vào cao điểm thu hoạch chính vụ. Dù sản lượng giảm gần một nửa so với năm 2025, do ảnh hưởng bất lợi của thời tiết trong giai đoạn ra hoa, song vụ vải thiều năm 2026 đang mang lại niềm vui lớn cho người trồng vải Bắc Ninh khi giá bán cao nhất từ trước đến nay, tiêu thụ thuận lợi cả trong nước, xuất khẩu.

Mít Đoài Phương thu hút du khách quốc tế.

Ngọt thơm trái mít Đoài Phương

Nhắc đến xã Đoài Phương (Hà Nội), nhiều người nhớ ngay đến những vườn mít sai trĩu quả với hương thơm đặc trưng và vị ngọt đậm khó lẫn.

Công an các địa phương tăng cường tuyên truyền phòng chống cá độ bóng đá.

Kiên quyết đấu tranh tội phạm cờ bạc mùa World Cup

Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an và công an các địa phương liên tiếp đưa ra khuyến cáo đối với người dân về việc không tham gia cá độ, tổ chức cá độ bóng đá, nhất là trong thời kỳ cao điểm Giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup) 2026 đang diễn ra.

Cán bộ phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Hưng Yên hướng dẫn nhân viên tại doanh nghiệp, cơ sở lưu trú, trung tâm sử dụng phần mềm khai báo mới của Bộ Công an.

Số hóa đăng ký lưu trú

Tỉnh Hưng Yên đang là điểm đến của nhiều dự án đầu tư trong và ngoài nước. Việc ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý cư trú, quản lý xuất, nhập cảnh đã tạo điều kiện thu hút đầu tư và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.

Cục Khí tượng thủy văn đề nghị các địa phương cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết để kịp thời ứng phó thiên tai.

Nhiều hình thái thiên tai có thể xuất hiện trong 10 ngày tới

Từ ngày 1/7, một vùng áp thấp có khả năng đi vào Biển Đông và mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, sau đó có thể phát triển thành bão. Đồng thời, từ ngày 4/7 đến 7/7, khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa được dự báo xuất hiện một đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

Đông đảo đại biểu tham dự họp báo. (Ảnh: HNV)

Lần đầu tiên công bố Chương trình đánh giá năng lực và vinh danh nhà thầu xây dựng Việt Nam

Trong bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng công trình, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển bền vững, việc xây dựng một hệ thống đánh giá năng lực nhà thầu khách quan, minh bạch đang trở thành nhu cầu cấp thiết.

[Video] Thời sự 24h ngày 29/6/2026: Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Quy hoạch tầm nhìn 100 năm mở ra cơ hội lịch sử để Hà Nội bứt phá mạnh mẽ

[Video] Thời sự 24h ngày 29/6/2026: Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Quy hoạch tầm nhìn 100 năm mở ra cơ hội lịch sử để Hà Nội bứt phá mạnh mẽ

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 80 năm Bộ đội Pháo binh-Tên lửa; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Hội nghị Công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026; Nhiều chính sách kinh tế nổi bật có hiệu lực từ tháng 7/2026.

Hà Nội công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm: Những kỳ vọng của người dân về một đô thị tương lai.

Hà Nội công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm: Những kỳ vọng của người dân về một đô thị tương lai

Chiều 29/6, tại Bảo tàng Hà Nội, hàng nghìn người dân đã có mặt để tham quan không gian công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Đây là lần đầu tiên "bức tranh" phát triển dài hạn của Thủ đô được giới thiệu tới công chúng thông qua hệ thống sa bàn quy mô lớn cùng nhiều công nghệ trình chiếu, mô phỏng sinh động.

Hai đối tượng Trần Công Anh (bên trái) và Trần Công Phố trong vụ án.

Cảnh giác lừa đảo đặt cọc thuê nhà qua mạng

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh vừa khởi tố vụ án, khởi tố 2 bị can về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bằng thủ đoạn lừa đảo đặt cọc thuê nhà trọ giá rẻ qua mạng mà nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo này.

Không chỉ là nơi tranh tài, cuộc thi còn mang đến một không gian biểu diễn chuyên nghiệp, giúp các tài năng piano trẻ có cơ hội cọ xát, tích lũy trải nghiệm và trau dồi bản lĩnh sân khấu.

Tín hiệu tích cực trong việc đào tạo âm nhạc tại Hải Phòng

Nhiều thí sinh nhỏ tuổi tự tin trình diễn những tác phẩm ở chuẩn mực chuyên nghiệp, gần 700 người đăng ký dự thi ngay từ vòng sơ khảo - Cuộc thi Tài năng Piano Hải Phòng 2026 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Tiệp để lại ấn tượng về một phong trào học piano đang lớn dần ở thành phố Cảng.