Nỗ lực thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu

Đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 794 thủ tục do cơ quan Trung ương ban hành dựa trên dữ liệu

Thời gian qua, Bộ Công an đã chủ động phối hợp với các đơn vị doanh nghiệp, tập đoàn đồng hành rà soát thành phần hồ sơ thủ tục hành chính của các bộ, ngành; trong đó, đã xác định bước đầu 15 loại giấy tờ có đầy đủ dữ liệu, có thể khai thác tự động để cắt giảm thành phần hồ sơ thủ tục hành chính. Qua rà soát có 734 thủ tục hành chính có chứa 1 trong 15 loại giấy tờ đã có dữ liệu có thể cắt giảm, thuộc trách nhiệm của 11 bộ, ngành và Tòa án nhân dân.

Trên cơ sở khẳng định của các bộ, ngành về các cơ sở dữ liệu do đơn vị xây dựng đã đảm bảo đầy đủ, chính xác, vận hành ổn định và sẵn sàng chia sẻ để khai thác, sử dụng, ngày 20/10/2025, Bộ Công an đã có Công văn số 4735/TCT gửi các bộ, ngành và Tòa án nhân dân đề nghị khẳng định lại các loại giấy tờ sẵn sàng cắt giảm và xây dựng lộ trình kết nối với Bộ Công an để cắt giảm ngay.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Thông báo số 07-TB/CQTTBCĐ, trên cơ sở kết quả rà soát bước đầu của Bộ Công an nêu trên, Bộ Tư pháp cho biết bộ đã chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Nội vụ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 201/CĐ-TTg ngày 22/10/2025 về việc tập trung rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với bộ, ngành liên quan xây dựng Nghị quyết của Chính phủ theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 để thực thi các phương án cắt giảm, thay thế ngay các thành phần hồ sơ mà thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành (Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025).

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, trên cơ sở 734 thủ tục hành chính do Bộ Công an tổng hợp bước đầu, qua rà soát của các bộ, ngành, địa phương cho thấy, có 10 thủ tục hành chính trùng lặp, 184 thủ tục hành chính không có thành phần hồ sơ là 1 trong các loại giấy tờ đã có dữ liệu có thể khai thác; do vậy, số thủ tục hành chính thực tế còn lại do Bộ Công an rà soát, đề xuất cắt giảm, thay thế thành phần hồ sơ là 540 thủ tục hành chính.

Đồng thời, qua nghiên cứu, rà soát đề xuất thêm của các bộ, ngành, địa phương, ngày 15/11/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu với tổng số thủ tục hành chính được đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa dựa trên dữ liệu là 794 thủ tục hành chính (gồm: 786 thủ tục hành chính thay thế thành phần hồ sơ bằng khai thác dữ liệu và 8 thủ tục hành chính đề xuất cắt giảm thành phần hồ sơ) với số lượng văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung là 221 văn bản (gồm: 22 luật, 113 nghị định, 8 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 76 thông tư, thông tư liên tịch, 2 quyết định của Bộ trưởng). Như vậy, tổng cộng có 794 thủ tục hành chính thay thế, cắt giảm thành phần hồ sơ, lớn hơn so với danh mục do Bộ Công an đã rà soát bước đầu là 254 thủ tục hành chính.

Hai hướng xử lý thủ tục hành chính đặc thù do địa phương ban hành

Ngoài ra, để bảo đảm thông tin trong các cơ sở dữ liệu được sử dụng trên thực tế sau này sẽ được tự động thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ thủ tục hành chính, Nghị quyết 66.7 cũng đã quy định nguyên tắc mở: Thành phần hồ sơ thủ tục hành chính là các giấy tờ không thuộc quy định được thay thế bằng dữ liệu khi có thông tin đầy đủ trong các cơ sở dữ liệu quy định tại Nghị quyết và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Căn cứ vào thực trạng và tiến độ xây dựng, vận hành các cơ sở dữ liệu theo Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW, Nghị quyết số 71/NQ-CP và hạ tầng công nghệ thông tin, Nghị quyết 66.7 quy định thời điểm có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Trường hợp quy trình giải quyết thủ tục hành chính được tái cấu trúc và công bố theo quy định tại Điều 7 Nghị quyết này trước ngày 1/1/2026 thì thành phần hồ sơ thủ tục hành chính thay thế bằng dữ liệu được thực hiện kể từ ngày đó.

Đồng thời, giao nhiệm vụ cho các cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu tổ chức cập nhật kịp thời, đầy đủ thông tin trong cơ sở dữ liệu và công bố phạm vi thông tin trong cơ sở dữ liệu được khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia theo mức độ hoàn thiện của cơ sở dữ liệu để các bộ, ngành, địa phương thực hiện tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm thực thi trên thực tế.

Đối với thủ tục hành chính đặc thù do địa phương ban hành, trên cơ sở tổng hợp báo cáo rà soát đối với 688 thủ tục hành chính đặc thù do 21 địa phương rà soát cho thấy các địa phương đã đề xuất thay thế bằng dữ liệu đối với 23 thủ tục hành chính. Còn lại 645 thủ tục hành chính thuộc các trường hợp: 54 thủ tục hành chính đã hết hiệu lực; 11 thủ tục hành chính nội bộ; 94 thủ tục hành chính do địa phương hóa; 155 thủ tục hành chính không có thành phần hồ sơ là 15 loại giấy tờ có thể thay thế; 4 thủ tục hành chính có quy định 1 trong 15 thành phần hồ sơ có thể thay thế nhưng đã có quy định về việc không yêu cầu nộp khi khai thác được bằng dữ liệu; 3 thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ nhưng đề xuất không cắt giảm; 51 thủ tục hành chính có liệt kê nhưng không có thông tin theo hướng dẫn; 273 thủ tục hành chính chưa được địa phương rà soát, báo cáo.

Bộ Tư pháp đề xuất phương án xử lý: 23 thủ tục hành chính các địa phương đề xuất thay thế bằng dữ liệu sẽ được địa phương tái cấu trúc quy trình và thực hiện theo Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP; 645 thủ tục hành chính còn lại được giao cho các địa phương thực hiện.

Theo Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu có ý nghĩa hết sức to lớn trong việc thực hiện quyền con người, quyền công dân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa minh bạch, hiện đại, từng bước đáp ứng nhu cầu phát triển và hội nhập của đất nước. Khi thủ tục được tinh gọn, chi phí tuân thủ giảm, chi phí xã hội cũng giảm theo, nguồn lực xã hội nhờ đó sẽ tập trung hơn cho đầu tư, phát triển; hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính cũng được tăng cường, hướng tới một nền hành chính phục vụ, hiện đại, minh bạch, mang lại hiệu quả tích cực cho sự phát triển.